Professor Arif Quliyev: “Azərbaycanın səbri tükənib...”
Kiyev, 26 noyabr, AZƏRTAC
Ukraynanın nüfuzlu analitik portalında həmvətənimiz, hüquq elmləri doktoru, Kiyev Milli Aviasiya Universitetinin professoru, Ukraynanın Əməkdar Təhsil İşçisi Arif Quliyevin “Azərbaycanın səbri tükənib...” sərlövhəli məqaləsi dərc edilib.
Ermənistanın növbəti təxribatına və ATƏT-in Minsk qrupunun fəaliyyətsizliyinə həsr olunmuş məqalənin müəllifi yazır: “Ermənistanda Serj Sarkisyan rejimi dünya praktikasında mövcud olan bütün normalara zidd davranış nümayiş etdirməkdə davam edir. Bu rejim Dağlıq Qarabağ məsələsinin tənzimlənməsinə dair danışıqlar prosesini pozmaq məqsədilə növbəti təxribat törətməyə cəhd göstərib”. A.Quliyev qeyd edir ki, erməni tərəfi Azərbaycanın işğal altında olan ərazilərində, o cümlədən qoşunların təmas xəttində çoxsaylı hərbi qüvvə və müxtəlif texnika növləri cəlb edilməklə hərbi təlimlər keçirib.
Müəllifin fikrincə, elə təsəvvür yaranır ki, 20 ildən çox bundan əvvəl ABŞ, Fransa və Rusiyanın həmsədrliyi ilə yaradılmış ATƏT-in Minsk qrupu özü gərginlik yaradılmasında maraqlıdır. Beynəlxalq hüquq üzrə mütəxəssis olan müəllif soruşur: “Məgər bu cür qüdrətli dövlətlər Ermənistanın Azərbaycan ərazilərində hərbi təlimlər keçirmək haqda qərar qəbul etməsini bilmirdilər? Məgər Ermənistanın bu hərbi təlimlərə 40 min nəfərlik hərbi kontingent, habelə hərbi avadanlıq və silahlar cəlb edilməsi barədə bəyanatları haqqında onlara heç nə məlum deyildi? Bəlkə onlar bilmirdilər ki, Ermənistan Azərbaycanın beynəlxalq birlik tərəfindən, habelə onların təmsil etdikləri ölkələr tərəfindən tanınmış ərazilərini (o cümlədən Azərbaycan ərazisinin 20 faizini təşkil edən Dağlıq Qarabağ regionunu və ona bitişik yeddi rayonu) 22 ildən çoxdur ki, işğal altında saxlayır? Bəlkə, onların bu işğal nəticəsində ölkədə bir milyondan çox insanın qaçqın və məcburi köçkün vəziyyətinə düşməsindən, 30 mindən çox insanın öldürülməsindən də xəbərləri yoxdur?”.
Analitik materialın müəllifi vurğulayır ki, bu hərbi təlimlərin nə üçün, hansı məqsədlə keçirilməsi həmsədrləri əsla maraqlandırmırdı. Məgər Dağlıq Qarabağdakı separatçı qurumun 40 minlik ordusu var? Axı orada heç 40 min erməni qalmayıb. Həmsədrlər beynəlxalq hüququ arxivə təhvil verərək Ermənistanın mövqeyindən çıxış edirlər. Bu, o cümlədən Ermənistan silahlı qüvvələrinin helikopterinin qoşunların təmas xəttində vurulması ilə əlaqədar həmsədrlərin bəyanatlarında da özünü göstərir.
Müəllif yazır: “Onlar bəyan edirlər ki, helikopter “neytral ərazidə” və ya “məskunlaşmamış ərazidə” vurulub. Onlar açıq deyə bilmirlər ki, helikopterin vurulduğu ərazi Azərbaycanın Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən işğal edilmiş ərazisidir. Bu məsuliyyətsiz bəyanat Azərbaycan tərəfinin haqlı etirazına səbəb olub”.
A.Quliyev vurğulayır ki, həmsədrlər münaqişənin dinc yolla, ədalətli şəkildə və beynəlxalq hüquq normalarına uyğun surətdə danışıqlar yolu ilə tənzimlənməsi üçün beynəlxalq birlik və tarix qarşısında məsuliyyət daşıyırlar.
Hüquqşünas alim xatırladır ki, beynəlxalq hüquqa uyğun olaraq, Dağlıq Qarabağ Azərbaycanın ayrılmaz hissəsidir, lakin o, Ermənistan silahlı qüvvələrinin nəzarəti altındadır. Rəsmi Bakı çoxdan bildirib ki, o, indiki status-kvo vəziyyəti ilə heç vaxt razılaşmayacaq.
Materialda vurğulanır: “Ermənistanın vurulmuş helikopteri ilə bağlı son hadisələr bir daha göstərir ki, rəsmi Yerevan Azərbaycanın səbrinin tükəndiyini başa düşməlidir. Üstəlik, beynəlxalq normalara uyğun olaraq Bakının nəinki özünü müdafiə etmək, həm də Ermənistan tərəfindən işğal olunmuş Azərbaycan ərazilərini azad etmək hüququ vardır.
Bu gün Azərbaycan 1990-cı illərdəki Azərbaycan deyil. İndi Azərbaycan Cənubi Qafqazda geosiyasi və geoiqtisadi proseslərin mübahisəsiz lideridir. Azərbaycanın dövlət sərhədini pozmuş Ermənistan helikopterinin Azərbaycan silahlı qüvvələri tərəfindən məhv edilməsi bir daha sübut edir ki, bu gün Azərbaycan öz suverenliyini qorumaq üçün zəruri olan hər hansı qüvvə tətbiq etməyə hazırdır”.
Müəllif daha sonra yazır ki, Ermənistan Prezidenti ağır geosiyasi və iqtisadi vəziyyətdə olan ölkəsi haqda deyil, ilk növbədə öz şəxsi hakimiyyətini qoruyub saxlamaq və möhkəmlətmək barədə, öz klanının maraqları barədə düşünür. Məqalədə deyilir: “Tamamilə aydındır ki, prezident Sarkisyanın riyakarlığının həddi yoxdur. Kədərli də olsa faktdır ki, Ermənistan siyasətinin ön səhnəsinə təsadüfən gəlib çıxmış Sarkisyan ikinci müddətə Ermənistan Prezidenti vəzifəsini tutmasına baxmayaraq, dövlətçilik təfəkküründən məhrum olan terrorçu kimi düşünməkdə davam edir. Bütün bu faktlar Ermənistanın Azərbaycanla sülh şəraitində yaşamağa hazır olmamasını bir daha sübut edir. Buna görə də 20 ildən artıq davam edən danışıqlarda heç bir tərəqqi və real irəliləyiş müşahidə olunmur”.
Professor qeyd edir ki, elə bu səbəbdən ATƏT-in Minsk qrupunun həmsədrləri olan ölkələr insanlara ağrı və iztirablar gətirən bu şər qüvvəyə biganədirlər. Bu münaqişənin doğurduğu çoxsaylı faciə və dağıntılarla üzləşən Azərbaycan döyüşlərdə həlak olanların xatirəsinə həsr edilmiş çoxsaylı beynəlxalq tədbirlərdə fəal iştirak edir. Vurulmuş helikopterlə bağlı insidentə görə ATƏT-in narahatlığının səbəbi də aydındır. Lakin ATƏT-i hər şeydən əvvəl bu məsələ narahat etməlidir ki, Azərbaycanda bir milyon qaçqın və məcburi köçkün var. Onların hüquqları kobud şəkildə pozulub. 200 minə yaxın azərbaycanlı Ermənistan ərazisindən deportasiya edilib. Qoy ATƏT bununla məşğul olsun. Qoy ATƏT həm də ona görə narahat olsun ki, Ermənistan qoşunlarının işğal edilmiş ərazilərdən çıxarılması barədə BMT Təhlükəsizlik Şurasının dörd qətnaməsi və Baş Məclisinin müvafiq qətnaməsi yerinə yetirilmir. ATƏT buna görə narahat olsaydı, daha düzgün olardı.
Professor Arif Quliyev məqaləsinin sonunda beynəlxalq vasitəçiləri həmsədrlərin yüksək statusundan istifadə edərək Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin dinc yolla tənzimlənməsinə yönəlmiş səyləri fəallaşdırmağa çağırır.
Materialın tam mətni ilə aşağıdakı linkdə tanış ola bilərsiniz: http://versii.com/news/317192/
Zeynal Ağazadə
AZƏRTAC-ın xüsusi müxbiri
Kiyev