Professor: Gələcəyin şəhərləri iqlim böhranına qarşı mübarizənin ayrılmaz hissəsidir
Bakı, 15 may, AZƏRTAC
15 May - Beynəlxalq İqlim Günü yalnız buzlaqların əriməsini, güclü yağıntılar nəticəsində yaranan daşqınları və ya artan temperaturla quraqlığı deyil, həm də birbaşa yaşadığımız küçələri, binaları və parkları, yəni şəhərlərimizi yenidən düşünməli olduğumuzu xatırladır.
Bunu AZƏRTAC-a açıqlamasında Şimali Kipr Türk Cümhuriyyətinin Yaxın Şərq Universitetinin Kənd Təsərrüfatı fakültəsinin dekanı professor Salih Gücel deyib.
Professorun sözlərinə görə, qlobal iqlim dəyişikliyi və bununla bağlı baş verəcək fəlakətlər artıq şəhərsalma mütəxəssislərinin gözardı edə biləcəyi bir ehtimal deyil, gündəmdəki ən böyük reallıq olmalıdır. Bu baxımdan şəhərlərimiz bu gün iki böyük təhlükə ilə üz-üzədir: ekstremal hava hadisələri və şəhər istilik adası effekti. Şəhərlərdəki intensiv betonlaşma və asfalt örtüklər günəş istiliyini udaraq şəhərləri ətraf ərazilərdən 5-10 dərəcə daha isti hala gətirir. Bu isə enerji istehlakını artırmaqla yanaşı, ictimai sağlamlığı da ciddi şəkildə təhdid edir.
Ani və güclü yağışların ənənəvi kanalizasiya sistemlərini qeyri-kafi vəziyyətə saldığını diqqətə çatdıran S.Gücel fikirlərinə belə davam edib: "Dünən “əsrdə bir dəfə baş verər” deyilən daşqınlar bu gün demək olar ki, hər mövsüm qapımızı döyür. İqlim böhranına qarşı dayanıqlı şəhərlər qurmaq üçün artıq “boz infrastrukturdan” “yaşıl infrastruktura” keçməliyik. Yaşıl sahələrin artırıldığı, karbon emissiyalarının azaldıldığı, fosil yanacaqlardan asılılığı minimuma endirən ekoloji nəqliyyat sistemlərinin inkişaf etdirildiyi, bərpaolunan enerji və enerji səmərəliliyi vasitəsilə karbon izinin azaldıldığı şəhərlər hədəfləməliyik. Bu səbəbdən iqlim dəyişikliyi ilə bağlı maarifləndirməni şəhər planlaması ilə birlikdə aparmaq artıq sadəcə bir “vizyon layihəsi” deyil, həyatda qalma strategiyasıdır. Bu gün atacağımız hər addım sabah insanların daha sərin, daha təhlükəsiz və daha nəfəs alına bilən şəhərlərdə yaşamasını təmin etməklə yanaşı, təbiətin məhv edilməsinin və təbii resurslar üzərindəki təzyiqin azalmasına da töhfə verəcəkdir. İqlim dəyişikliyinə uyğun şəhərlərin qurulması,eyni zamanda, Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Dayanıqlı İnkişaf Məqsədləri çərçivəsində xüsusilə Məqsəd 11 (Dayanıqlı Şəhərlər və İcmalar) və Məqsəd 15-in (Quruda Həyat) həyata keçirilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Bu məqamda bu il Azərbaycanda keçiriləcək Ümumdünya Şəhərsalma Forumunun 13-cü Sessiyası (WUF13) son dərəcə vacib qlobal platforma kimi ön plana çıxır. Gələcəyin şəhərlərinin planlaşdırıldığı, iqlimədavamlı şəhər modellərinin müzakirə ediləcəyi belə mühüm bir tədbirin Azərbaycanda keçirilməsi ölkənin şəhərsalma baxışının və dayanıqlı inkişafa verdiyi önəmin göstəricisidir. Azərbaycan xüsusilə son illərdə müasir şəhərsalma yanaşması, ekoloji davamlılıq istiqamətində həyata keçirdiyi layihələr, yaşıl enerji yatırımları və tarixi irslə müasir şəhərləşməni bir arada inkişaf etdirməsi ilə regionda nümunə göstərilən ölkələrdən birinə çevrilib. Bu baxımdan Azərbaycan yalnız şəhərsalma sahəsində deyil, ətraf mühitin qorunması və gələcək nəsillərə daha yaşana bilən şəhərlər miras qoyulması istiqamətində də dünyaya mühüm nümunə təqdim edir.
Beynəlxalq İqlim Günü münasibətilə təbiətlə mübarizə aparan deyil, təbiətlə harmoniyada yaşayan şəhərlər qurmaq iradəsini birlikdə nümayiş etdirməli, gələcəyin şəhərlərini iqlim böhranı ilə mübarizənin mərkəzinə yerləşdirməliyik. Çünki gələcəyin şəhərləri iqlim böhranına qarşı mübarizənin ayrılmaz hissəsidir".
Bölmənin digər xəbərləri
