Qazaxıstanlı politoloq: Azərbaycan hər zaman regionda sabitliyin və təhlükəsizliyin möhkəmlənməsinə çalışır
Bakı, 14 oktyabr, AZƏRTAC
Qazaxıstan kimi, Azərbaycan da regionda sülhün, sabitliyin və təhlükəsizliyin təminatına böyük töhfələr verir. Biz Xəzəryanı dövlətlərin Zirvə toplantılarında, Türk Dövlətləri Təşkilatının görüşlərində bunun şahidi olmuşuq. Azərbaycan hər zaman sabitliyin və təhlükəsizliyin möhkəmlənməsinə töhfəsini verməyə çalışır. Çünki regionda sabitlik və təhlükəsizlik yoxdursa, hər hansı münaqişənin baş qaldırması ehtimalı var. Buna görə də, necə deyərlər, sabit regionda həmişə möhkəm təhlükəsizlik mövcuddur. Bu, ölkənin ərazi problemi ilə üzləşməyəcəyinin daha bir qarantıdır. Belə bir regionda hansısa separatçı meyillərin güclənməsi olduqca çətindir.
Bu fikirləri AZƏRTAC-a açıqlamasında qazaxıstanlı politoloq Zamir Karajanov Prezident İlham Əliyevin Astanada Asiyada Qarşılıqlı Fəaliyyət və Etimad Tədbirləri üzrə Müşavirənin (AQEM) 6-cı Zirvə Toplantısında iştirakı kontekstində Azərbaycanın regional təhlükəsizlikdəki rolundan danışarkən bildirib.
Ekspertin deyib ki, Azərbaycan ötən müddət ərzində ərazilərinin işğalı ilə nəticələnmiş münaqişəni diplomatik yolla nizamlamağa çalışıb. Lakin yekunda bu problemi hərbi yolla həll etməli olub. Dondurulmuş münaqişələrdə onların aktiv fazaya keçməsi təhlükəsi həmişə var. Bu dəfə də təəccüblü heç nə baş vermədi.
Hazırkı vəziyyətə gəlincə, Azərbaycan Ermənistanı sülh sazişi bağlamağa çağırır. Bir çox parametrlərə görə, bu tələb qanunidir. Qarabağ işğal olunmuş ərazi kimi tanınıb. Heç kim qondarma “Dağlıq Qarabağ”ı tanımayıb, Azərbaycanın öz əraziləri üzərində hüquqlarına iddia etmir. Əlbəttə, indi əsas məsələ Azərbaycan ilə Ermənistan arasında sülhün bağlanmasından ibarətdir. Bu sənəd bütün regiona lazımdır, çünki yalnız sülh sazişi bağlandıqdan sonra Qafqaza sabitliyin və təhlükəsizliyin təminat edilməsindən danışmaq olar. Sülh sazişi bağlananadək hər şey kövrək olaraq qalmaqda davam edəcək. Əvvəlcə dövlət sərhədində delimitasiya və demarkasiya prosesi başlanmalıdır. Ondan sonra bu iki ölkə arasında həyat, münasibətlər normallaşmağa başlayacaq. Bu isə onu deməyə əsas verir ki, sülh müqaviləsi imzalandıqdan sonra bu ölkələr arasında ticarət sazişləri bağlanacaq, iqtisadi əlaqələr genişlənəcək, belə olan halda, hamı qazanacaq.
Azərbaycan regional təhlükəsizliyin möhkəmləndirilməsinə öz töhfəsini verir, çünki bunda öz təhlükəsizliyinin təminatını və keçmişdə qalan münaqişənin təkrarlanmayacağını görür.
Qazaxıstanla Azərbaycan arasında qarşılıqlı münasibətlərdən danışan ekspert deyib: “Siyasi əməkdaşlıq baxımından ölkələrimiz arasında heç bir problem yoxdur. Bizim aramızda həmişə qarşılıqlı anlaşma, qarşılıqlı dəstək olub. Türk Dövlətləri Təşkilatı çərçivəsində ölkələr arasında etimadın möhkəmlənməsinə xüsusi diqqət yetirilir, bizim qardaş xalqlar olmağımız, kifayət qədər bu çətin vaxtda bir-birimizi dəstəkləməyimiz barədə siyasi xarakterli bir çox sənədlər imzalanıb, ərazi bütövlüyünümüzün qorunub saxlanması, suverenliyə hörmət edilməsi ilə bağlı bəyanatlar olub.
Zamir Karajanov Qazaxıstan və Azərbaycanı öz regionlarında iri iqtisadiyyat adlandırıb. Deyib ki, lakin bununla yanaşı, ölkələrimiz arasında əmtəə dövriyyəsi hər iki ölkənin iqtisadiyyatının imkan və potensialına cavab vermir. Mənim başa düşdüyüm qədər, qarşılıqlı ticarətdə 500 milyon dollar həddini adlamaq bizdə hələlik alınmır. Problem əsasən dünya enerji bazarındakı vəziyyətlə bağlıdır. Neftin qiymətləri artmağa başlayan kimi ticarəti artırmağımıza fürsət yaranır, neftin qiymətləri aşağı düşdükdə isə ticarət azalmağa başlayır. Enerji sektoru, neft və qaz hasilatı iqtisadiyyata böyük təsir göstərir. Məhz bu cəhətlər əmtəə dövriyyəsini ləngidir. Çünki biz ən iri neft-qaz tədarükçülərindən biriyik. Lakin iş orasındadır ki, bizim özümüzə neft və qaz lazım deyil, bu, bizim daha çox Avropa ölkələrindəki uzaq tərəfdaşlarımıza lazımdır.
“Hazırda qarşıda dayanan hədəf ticarət dövriyyəsini 1 milyard dollara çatdırmaqdır. Bu, yüksək həddir. Kənd təsərrüfatı sahəsində, ərzaq təhlükəsizliyinin təmin olunmasında əmtəə dövriyyəsini artırmaq kimi imkanlarımız var”, - deyə ekspert qeyd edib.
Bölmənin digər xəbərləri
