Regionların sosial-iqtisadi inkişafının yeni mərhələsində kənd təsərrüfatı əsas hədəf seçilməlidir
Bakı, 6 avqust (AZƏRTAC). Cari ilin ölkədə “Sənaye ili” elan edilməsi, ümumi daxili məhsul (ÜDM) istehsalını qeyri-neft sektorunun hesabına 2 dəfə artırmaq vəzifəsinin qarşıya qoyulması regionların sosial-iqtisadi inkişafında yeni mərhələyə başlamağın lazım gəldiyini zəruri edirdi.
2003-2013-cü illərdə ölkənin ümumi sosial-iqtisadi inkişaf göstəriciləri iqtisadiyyatın idarə olunmasında yeni mərhələnin yetişdiyini göstərir. Bu da öz növbəsində 2020-ci ilədək daha sürətlə inkişaf etmək, iqtisadiyyatı modernləşdirmək, ÜDM istehsalını qeyri-neft sektorunun hesabına 2 dəfə artırmaq üçün rəqabətin təşkili, iqtisadiyyatın şaxələndirilməsi, insan kapitalından səmərəli istifadə etmək və yeni iqtisadi artım mənbələrinin yaradılması kimi tədbirləri ön plana çıxarıb.
Artıq heç kim üçün sirr deyil ki, son 10 ildə Azərbaycanın regionlarının inkişafında mühüm nəticələr əldə olunub. Ümumi daxili məhsulun artması, yoxsulluğun azaldılması, işsizliyin aradan qaldırılması, ölkə vətəndaşlarının sosial rifahının yaxşılaşması regionların sosial-iqtisadi inkişafının nəticəsidir.
İqtisadiyyat və Sənaye Nazirliyi İqtisadi İslahatlar Elmi-Tədqiqat İnstitutunun baş mütəxəssisi Pərviz Heydərov AZƏRTAC-a müsahibəsində bildirib ki, aqrar sahə regionların sosial-iqtisadi inkişafı üçün özül sayılır. Çünki torpaq əvəzolunmaz istehsal vasitəsi hesab edildiyindən nə qədər çox sayda iri sənaye müəssisələri yaradılsa da bu əvəzsiz sərvət əhəmiyyətini itirmir. Xüsusən də yüngül və yeyinti sənaye sahələrinin inkişafı kənd təsərrüfatından kənarda mümkün deyil. Çünki neft məhsulları istehsalı prosesindən başqa sənayenin bütün növ emaledici sahələri ona bağlıdır. Bu baxımdan cari ilin “Sənaye ili” elan olunması da aqrar sektorun inkişafında mühüm rol oynayır.
“2008-2015-ci illərdə ərzaq təhlükəsizliyinin təmin edilməsinə dair Dövlət Proqramı”na əsasən, ölkəmizin 2015-ci ilədək özünü kənd təsərrüfatı məhsullarının əsas növləri ilə təmin etməli, qalan məhsullar isə xarici ölkələrə ixrac olunmalıdır.
Doğrudur, 2004-2013-cü illərdə Azərbaycanda kənd əhalisinin sayının 10,2 faiz artması fonunda ümumi kənd təsərrüfatı məhsullarının istehsalı həcmi 3,3 dəfə artıb, əkin sahələrinin 64,2 min hektar genişlənməsi ilə əksər bitki növləri üzrə məhsuldarlığın səviyyəsi yüksəlib, heyvandarlıq məhsulları istehsalı isə 2 milyard 617 milyon manat təşkil edərək ümumi kənd təsərrüfatı məhsulunun strukturunda 49,5 faiz paya sahib olub.
P.Heydərov qeyd edib ki, regionların sosial-iqtisadi inkişafının yeni mərhələsində kənd təsərrüfatının inkişafı əsas hədəf seçilməlidir. Rəqabətin təşkili, iqtisadiyyatın şaxələndirilməsinin dərinləşdirilməsi və yeni iqtisadi artım mənbələrinin yaradılması kimi tədbirlər daha çox məhz bu sahənin inkişafına yönəldilməlidir. Bunun üçün sözügedən sahədə istehsala ciddi diqqət yetirilməli və aqrar sektorun rəqabətqabiliyyətliliyi diqqət mərkəzində saxlanmalıdır. Hazırda ixrac olunan əsas kənd təsərrüfatı və qida məhsullarına meyvə və tərəvəz, şəkər, bitki yağı, spirtli və spirtsiz içkilər və s. daxildir. Bu məhsulların sayını artırmaq üçün, ilk növbədə, daxili bazarı rəqabətqabiliyyətli məhsullarla təmin etmək lazımdır ki, aqrar sektorda məhsuldarlığın artması bundan sonra sırf ixraca xidmət etsin.
Mütəxəssis diqqətə çatdırıb ki, yeni ixrac bazarlarının müəyyənləşdirilməsi, ərzaq məhsullarının xaricə satışının artırılması məqsədilə ixrac qabiliyyətli müəssisələrin yaradılması indi də diqqət mərkəzindədir.
Bu baxımdan Azərbaycan Respublikası Prezidentinin “Kənd təsərrüfatı və ərzaq məhsulları bazarının fəaliyyətinin təkmilləşdirilməsi sahəsində əlavə tədbirlər haqqında” 2014-cü il 16 yanvar tarixli Sərəncamı xüsusi əhəmiyyətə malikdir.
Sərəncama əsasən, “2008-2015-ci illərdə Azərbaycan Respublikasında əhalinin ərzaq məhsulları ilə etibarlı təminatına dair Dövlət Proqramı”nın icrası sahəsində əlavə tədbirlər görmək, kənd təsərrüfatı məhsulları ixracını artırmaq, aqrar sahədə istehsalçıları və istehlakçıların maraqlarını qorumaq və ərzaq bazarının səmərəli fəaliyyətini təmin etmək məqsədilə “Azərbaycan Respublikasında aqrar-sənaye kompleksinin inkişafı strategiyası” hazırlanıb. Şübhə yoxdur ki, bu mühüm sənəd özündə aqrar siyasətin əsas prinsipləri daxil olmaqla, kənd təsərrüfatının inkişafında strateji hədəfləri və prioritet istiqamətləri əks etdirməklə regionların bundan sonrakı inkişafında tələb olunan “nəbzi tutmağa” əlavə imkan yaradacaq.