Səkkiz avqust razılaşmalarının ildönümündə liderlərin müzakirəsi: Azərbaycan-ABŞ əməkdaşlığında yeni faza - TƏHLİL
Bakı, 10 avqust, AZƏRTAC
Vaşinqtonda ABŞ Prezidenti Donald Trampın vasitəçiliyi ilə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev və Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan arasında əldə edilən razılaşmaların birinci ildönümü dinamik oldu.
Avqustun 8-də Nikol Paşinyan dövlətimizin başçısı İlham Əliyevə zəng edib, liderlər Azərbaycanla Ermənistan arasındakı sülh gündəmi ilə bərabər iqtisadi-ticari əlaqələr üzrə prosesləri müzakirə ediblər.
Bu xüsusda tərəflər Azərbaycanın neft məhsullarının Ermənistana ixracını, habelə tranzit yüklərin Azərbaycan ərazisindən Ermənistana və Ermənistandan digər istiqamətlərə daşınmasını qeyd ediblər.
Həmin gün Prezident İlham Əliyevlə ABŞ lideri Donald Tramp arasında telefon danışığı olub. Azərbaycan və ABŞ liderləri TRIPP layihəsini regional bağlantıların vacib parametri kimi müzakirə ediblər.
Azərbaycanla ABŞ arasında strateji tərəfdaşlığa dair sənədin imzalanması tarixi hadisə kimi qiymətləndirilib, Azərbaycan-ABŞ əlaqələrinin keyfiyyətcə yeni yüksək səviyyəyə qalxdığı, strateji mahiyyət daşıdığı vurğulanıb və bunun da geniş bir bölgədə sülhə, sabitliyə töhfə verdiyi qeyd olunub.
Dövlətimizin başçısı G20-yə dəvətə görə ABŞ Prezidentinə təşəkkür edib. Bu, ölkəmizə olan xoş münasibətin təzahürü kimi qiymətləndirilib.
Telefon danışığı zamanı Azərbaycan-ABŞ strateji tərəfdaşlıq münasibətlərinin bundan sonra da uğurla inkişaf edəcəyinə əminlik ifadə olunub.
Telefon danışığı üzrə qrafik üçtərəfli qaydada əməkdaşlıq formatının gələcəyini formalaşdıraraq onu təminat altına alır. Bu, regional təhlükəsizlikdə qayğıların artdığı bir zamanda regional əməkdaşlıq müstəvisinin beynəlxalq münasibətlərə töhfəsi kimi başa düşülə bilər.
Paralel olaraq yeni dizaynın tələbləri Cənubi Qafqazda Azərbaycan-ABŞ strateji tərəfdaşlığının axarında Ermənistan qarşısında mühüm çağırışlar qoyur.
Yəni daha geniş obyektivdə Ermənistanda konstitusiya dəyişikliyindən tutmuş, dövlətin revanşist doktrinasının rəsmi olaraq dəyişdirilməsi prosesi bundan sonra Azərbaycan-ABŞ strateji istiqamətlərinin tələbi kimi meydana çıxır. Bu doktrinanın müəllifi Azərbaycan lideri İlham Əliyevdir və bu prosesdə Bakı ABŞ kimi qüdrətli bir dövlətin dəstəyini qazanır.
Regionda təhdid və təhlükələrin hələ də öz potensialını saxladığı bir vaxtda Azərbaycan-ABŞ əməkdaşlığı özünü sabitliyin və təhlükəsizliyin siması kimi təsdiqləyə bilir.

Bu, gələcək üçün üç kontekstdə əhəmiyyət qazanır:
- Zəngəzur dəhlizi böyük tabloda sülh və təhlükəsizlik koridoru kimi beynəlxalq nəqliyyat marşrutlarının kəsişməsində mühüm komponentə çevrilir. Bu məsələ Azərbaycan və ABŞ liderlərinin TRIPP layihəsini regional əlaqələr kimi müzakirə etməsi fonunda daha da aydınlaşır.
- Azərbaycanın həm öz məhsullarını, həm də tranzit yükləri Ermənistana çatdırması onun geosiyasi təsir gücünü artırır. Bu, Azərbaycanın regional sabitliyi idarə etmək imkanlarını gücləndirir.
- Azərbaycanla ABŞ-nin regiondakı təhlükəsizlik prioritetləri qarşıdakı reallıqlarda müştərək arxitektura kimi bir-birinə daha da yaxınlaşacaq.
Mahiyyət etibarilə ABŞ-Azərbaycan-Ermənistan üçtərəfli razılaşmaları və Bakı-Vaşinqton strateji tərəfdaşlığı faydalı və təsirli perspektiv vəd edir. Bundan əlavə, Ermənistanla sülh gündəmində Azərbaycanın tələblərinin yerinə yetirilməsinə geniş imkanlar gətirir.
Əldə olunmuş razılaşmalar və bunun icrası üçün aparılan danışıqlar Azərbaycanın Asiya və Avropa arasındakı dəhliz şəbəkələrində öz yerini təsdiqləyir.
Müəllif - Aqşin Kərimov