Vyana, 9 iyul, AZƏRTAC

Sloveniyada fəaliyyət göstərən Azərbaycan Türk Mədəniyyəti Assosiasiyasının prezidenti, diaspor fəalı Taleh Qurbanov illərdir xaricdə həmvətənlərimizi birləşdirən, ölkəmizi tanıdan fəal işi ilə tanınır. İndi isə o, fərqli bir sahədə — ədəbiyyatda özünü sınayıb. Bu günlərdə müəllifin "Yağışdan sonra Günəş" adlı fəlsəfi-psixoloji kitabı işıq üzü görüb. Gənc bir oğlanla yaşlı kitab satıcısının söhbətləri üzərində qurulan əsər insanın daxili mübarizəsindən, itirilmiş ümidlərdən və yenidən ayağa qalxmaq gücündən bəhs edir. Taleh Qurbanovla diaspor fəaliyyətindən tutmuş kitabın yaranma hekayəsinə, ondan gələcək yaradıcılıq planlarına qədər geniş söhbət etdik.

-Taleh müəllim, Sloveniyada Azərbaycan Türk Mədəniyyəti Assosiasiyasının prezidenti kimi diaspor fəaliyyətinizdən başlayaq. Hazırda diasporun əsas fəaliyyət istiqamətləri hansılardır və Sloveniya cəmiyyətində Azərbaycanı tanıtmaq baxımından hansı nəticələrə nail olmusunuz?

-Sloveniyada Azərbaycan Türk Mədəniyyəti Assosiasiyasının əsas məqsədi Azərbaycanın tarixini, mədəniyyətini və milli dəyərlərini Sloveniya cəmiyyətində tanıtmaq, eyni zamanda burada yaşayan soydaşlarımız arasında birlik və həmrəyliyi gücləndirməkdir.

Fəaliyyətimiz çərçivəsində Xocalı soyqırımı və Zəfər Günü ilə bağlı anım və maarifləndirici tədbirlər keçirir, Azərbaycanın tarixi həqiqətlərini, eləcə də ölkəmizin Cənubi Qafqazda sülh, sabitlik və əməkdaşlıq siyasətini Sloveniya ictimaiyyətinə çatdırırıq. Həmçinin, 16 yaşınadək azərbaycanlı və sloveniyalı uşaqlar üçün birgə mədəni və maarifləndirici proqramlar təşkil edərək dostluq, qarşılıqlı hörmət və multikultural dəyərləri təbliğ edirik.

Bu fəaliyyətlərin həyata keçirilməsində bizə göstərilən davamlı dəstəyə görə Azərbaycan Respublikasının Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsinə dərin təşəkkürümüzü bildiririk. Komitənin göstərdiyi dəstək sayəsində fəaliyyətimiz daha səmərəli və daha geniş miqyasda həyata keçirilir. Keçirdiyimiz tədbirlərin uğurla təşkil olunmasında onların əvəzsiz dəstəyi və əməkdaşlığı mühüm rol oynayır.

Bu fəaliyyətlər nəticəsində Azərbaycanın Sloveniya ictimaiyyəti, eləcə də müxtəlif dövlət qurumları arasında daha yaxından tanınmasına, Azərbaycan-Sloveniya dostluq münasibətlərinin və əməkdaşlığının inkişafına mühüm töhfə vermişik.

-Xaricdə, diaspor fəaliyyətinin gündəlik gərgin ritmində yaşayarkən sizi yazıçılığa, ədəbi yaradıcılığa sövq edən nə oldu? "Yağışdan sonra Günəş" kitabının ideyası necə yarandı?

-Səmimi desəm, özümü yazıçı adlandırmıram. Çünki mənim dərin ədəbi təhsilim və ya böyük bir yazıçılıq iddiam olmayıb. Mən sadəcə illər ərzində həyatımda qarşılaşdığım hadisələri, yaşadığım çətinlikləri, düşündüklərimi və həmin an keçirdiyim hissləri telefonumda qeyd edirdim. Bu qeydlər mənim üçün daxili düşüncələrimi ifadə etmək, yaşadıqlarımı mənalandırmaq və daxilən hüzur tapmaq yolu idi.

Zaman keçdikcə anladım ki, bu yazılar sadəcə düşüncələr deyil — onların hər biri yaşanmış həyat təcrübələrinin, müşahidələrin və insanlarla bağlı gördüyüm həqiqətlərin nəticəsidir. Düşündüm ki, bəlkə mənim keçdiyim yol, qarşılaşdığım çətinliklər və həyatdan çıxardığım nəticələr kiməsə öz yolunda kömək edə bilər.

Son illərdə cəmiyyətdə baş verən özünəqəsd hadisələri məni xüsusilə dərindən düşündürüb. Məhz bu düşüncələr məni illər ərzində topladığım fikirləri və həyat təcrübələrimi kağıza köçürməyə sövq etdi. Mənim əsas məqsədim yazıçı kimi tanınmaq deyil, sadəcə cəmiyyətimizə faydalı ola biləcək bir fikir, bir ümid və bir mesaj çatdırmaqdır.

Beləcə, “Yağışdan sonra Günəş” adlı fəlsəfi-psixoloji povestin ideyası yarandı. Bu əsər insanın daxili mübarizəsini, həyatın mənasını axtarışını, çətinliklər qarşısında ümidini qorumasını və öz daxilindəki gücü kəşf etməsini əks etdirir. Bu kitab sadəcə bir bədii əsər deyil — insanlara hər qaranlıq dövrdən sonra yeni bir başlanğıcın mümkün olduğunu xatırladan, həyat yolunda düşünməyə və ümidlə irəliləməyə çağıran bir mesajdır.

-Kitabın müəllif sözündə gənc bir qızın faciəsindən bəhs edirsiniz. Bu ağrılı xəbər sizi necə tapdı və həmin andan kitabın yaranmasına qədər hansı yol keçdi?

-Gənc bir qızın faciəvi şəkildə həyatına son qoyması ilə bağlı xəbəri eşidəndə məni ən çox sarsıdan onun yaşadığı daxili ağrıları və həmin anda bəlkə də yanında ona ümid verəcək, onu anlayacaq bir insanın olmaması düşüncəsi idi. Həmin an öz-özümə düşündüm ki, bəzən insanlar içində böyük mübarizələr aparır, amma bunu heç kim görmür. Bəzən bir söz, bir diqqət və ya sadəcə bir insanın yanında olması bir həyatın dəyişməsinə səbəb ola bilər.

Bu hadisə məni uzun müddət düşündürdü. Həmin hadisədən sonra hiss etdim ki, bu fikirləri yalnız özüm üçün saxlamaq deyil, cəmiyyətlə bölüşmək zamanıdır. Mənim məqsədim sadəcə bir kitab yazmaq deyil, çətin anlar yaşayan insanlara kiçik də olsa bir ümid, bir işıq göstərməkdir.

İnanıram ki, bəzən vaxtında deyilən bir söz, paylaşılan bir fikir və ya verilən bir ümid insanın həyatında böyük dəyişiklik yarada bilər.

-Özünüz də qeyd edirsiniz ki, kitab "yaşadıqlarınızdan, itirdiklərinizdən və qazandıqlarınızdan süzülüb gəlir". Maraqlıdır, bu xatirələri bölüşmək şəxsi baxımdan sizin üçün çətin oldumu, yoxsa bu, bir növ sağaldıcı proses idi?

- Bu kitabı yazmaq mənim üçün həm çətin, həm də mənəvi baxımdan çox dəyərli bir proses oldu. Bu kitabı yazarkən məqsədim yalnız öz hekayəmi danışmaq deyildi. Yaşadıqlarımın içindən çıxardığım nəticələri, insanlara faydalı ola biləcək düşüncələri bölüşmək istəyirdim.

Ən önəmlisi isə budur ki, insan keçmişdə yaşadığı çətinliklərə yalnız ağrı kimi deyil, həm də bir dərs və təcrübə kimi baxmağı öyrənir. "Yağışdan sonra Günəş" mənim üçün sadəcə bir kitab deyil, həyat yolunda topladığım düşüncələrin və insanlara ümid vermək istəyimin ifadəsidir.

-Xaricdə yaşayıb yaradan bir soydaşımız olaraq, kitabı məhz Azərbaycan dilində yazmağınızın sizin üçün xüsusi mənası varmı — bu, həm də diaspor fəaliyyətinizin bir parçası kimi görülə bilərmi?

-Bəli, kitabı məhz Azərbaycan dilində yazmağım mənim üçün xüsusi məna daşıyır. Xaricdə yaşasam da, ana dilim mənim kimliyimin, mənəvi bağlarımın və milli dəyərlərimin əsas hissəsidir. Mən bu kitabı yalnız bir ədəbi əsər kimi deyil, eyni zamanda dilimizin və mədəniyyətimizin təbliğinə kiçik bir töhfə kimi görürəm. Xaricdə yaşayan azərbaycanlılar üçün ana dilinin qorunması və gələcək nəsillərə ötürülməsi çox vacibdir.

Biz dünyagörüşümüzü, həyat tərzimizi inkişaf etdirə bilərik, amma haradan gəldiyimizi, hansı mədəniyyətə və tarixə bağlı olduğumuzu dəyişdirə bilmərik.

-Bu kitabla oxucuya çatdırmaq istədiyiniz əsas mesaj nədir və gələcəkdə diaspor işini ədəbi yaradıcılıqla birləşdirməyi davam etdirmək niyyətindəsinizmi?

-"Yağışdan sonra Günəş" kitabı insanlara xatırlatmaq istəyir ki, bəzən ən böyük dəyişiklik insanın öz düşüncəsindən başlayır. Gələcəkdə də diaspor fəaliyyətimi və ədəbi yaradıcılığımı bir-birindən ayrı görmürəm. Mənim üçün əsas məqsəd Azərbaycanımızı, milli dəyərlərimizi və insanlara fayda verə biləcək düşüncələri həm ictimai fəaliyyət, həm də yaradıcılıq yolu ilə təbliğ etməkdir.

Bu kitabda yalnız insanın daxili dünyasına və həyat mübarizəsinə deyil, eyni zamanda tariximizə və milli yaddaşımıza da toxunmuşam. Əsərdə Azərbaycanın sovet dövründə ziyalılarımızın repressiyalara məruz qalmasına dair mesajlar da yer alır — çünki keçmişimizi, yaşanan hadisələri və xalqımızın yaddaşını unutmaq olmaz.

Kitabın sonunda elektron ünvan da qeyd olunub. Məqsədim oxucularla birbaşa əlaqə yaratmaqdır.

Kitabda insanın dünyaya gəlməsi və həyatdan köçməsi sadəcə bioloji bir proses kimi deyil, daha dərin mənəvi məna daşıyan bir proses kimi təqdim olunur. Əsərdə vurğulanır ki, insanın hansı coğrafiyada doğulması və hansı milli mənsubiyyətə sahib olması da təsadüfi deyil. Hər bir insanın bu həyatda öz missiyası, öz yolu və Tanrı tərəfindən ona verilmiş bacarıqları var. Əsas məsələ həmin bacarıqları kəşf etmək, onları inkişaf etdirmək və cəmiyyətə fayda verəcək şəkildə dəyərləndirməkdir.

Sonda isə bu kitabın ərsəyə gəlməsində peşəkarlığı, dəyərli tövsiyələri və böyük əməyi olan redaktorum Samir Buluta səmimi təşəkkürümü bildirirəm. Həmçinin bu fəlsəfi-psixoloji povestin nəşr olunaraq oxuculara çatdırılmasında göstərdiyi dəstəyə görə Alatoran Nəşriyyatına minnətdarlığımı ifadə edirəm. Onların əməyi sayəsində "Yağışdan sonra Günəş" öz oxucuları ilə görüşmək imkanı qazandı.