Tarix müəllimi: Şagirdlərə keçmişlə bu gün arasındakı əlaqəni göstəririk
Bakı, 5 oktyabr, AZƏRTAC
Sabunçu rayonu Firuz Bayramov adına 22 nömrəli tam orta məktəbin tarix müəllimi Zülfiyyə Yusifova 2012-2016-cı illərdə Bakı Dövlət Universitetinin Tarix fakültəsində təhsil alıb. 2017-2018-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetində ixtisasartırma və kadrların yenidən hazırlanması əsasında müəllim ixtisasına yiyələnib. 2018-ci ildə Müəllimlərin İşə Qəbulu imtahanında 60 baldan 54-nü toplayaraq Qubadlı rayon Xıdırlı kənd tam orta məktəbində tarix müəllimi kimi fəaliyyətə başlayıb. 2021-2023-cü illərdə Bakı Slavyan Universitetində pedaqogika nəzəriyyəsi və tarixi ixtisası üzrə magistratura təhsili alıb. 2023-cü ildə müəllimlərin iş yerinin qarşılıqlı yerdəyişməsi müsabiqəsində uğur qazanaraq hazırda fəaliyyət göstərdiyi məktəbdə işə başlayıb. Səkkizillik pedaqoji təcrübəyə malik müəllim sertifikatlaşdırma imtahanında 60 bal toplayaraq ən yüksək nəticəni göstərib və müsahibə mərhələsindən də uğurla keçib. Zülfiyyə Yusifova AZƏRTAC-a müsahibəsində müəllimlik fəaliyyətindən, şagirdlərindən öyrəndiklərindən, müasir müəllimin rolundan və yaddaşında iz buraxan şagird uğurlarından danışıb.
“Müəllimlik mənim üçün sadəcə iş deyil, bir həyat missiyasıdır. Əgər belə olmasaydı, hər gün eyni həvəslə sinfə girib o qədər uşağa nəsə öyrətməyə çalışmaq çox çətin olardı.
Bu peşəni seçməyimə uşaqlıqdan tarixə, keçmişdə baş verənlərə və insanlara olan marağım təsir edib. İstəyirdim ki, bu marağımı təkcə özümdə saxlamayım, gənclərə də ötürüm. Tarixi onlara quru fakt kimi deyil, bir həyat dərsi kimi sevdirmək istəyirdim. Bir də müəllimlərimin mənim həyatımda qoyduğu yaxşı izi görmüşəm və düşünmüşəm ki, mən də kiminsə gələcəyində belə gözəl bir iz qoya bilərəm.
Düzdür, müəllimlikdə yorucu məqamlar da olur. Sənədləşdirmə, imtahan həyəcanı, hazırlıq və digər işlər müəyyən qədər yorur. Amma sinfə girib şagirdin gözündəki o “başa düşdüm” işığını görəndə insana elə gəlir ki, bütün yorğunluğa dəyər. Mən bu peşəni çox sevirəm və özümü başqa bir sahədə təsəvvür edə bilmirəm. Bir dəfə dərsdə qədim bir müqavilənin maddələrini keçirdik. Uşaqlardan biri əlini qaldırıb dedi: “Müəllimə, 2000 il əvvəl yazılmış bu kağız parçası indi bizim nəyimizə lazımdır?” O an dərslikdəki cümlələri təkrar etmək əvəzinə ona sadə bir sual verdim: “Sən dünən dostunla küsəndə məsələni necə həll etdin?” Dedi: “Oturub danışdıq”. Mən də izah etdim ki, həmin müqavilələr insanların problemləri yalnız güc yolu ilə deyil, danışıq və razılaşma yolu ilə həll etməyi öyrənməsinin nümunələrindən biridir.
O uşağın gözündəki “hə, deməli, tarix elə bizim gündəlik həyatımızmış” işığını görəndə müəllimliyə baxışım bir daha dəyişdi.
Şagirdlərim mənə öyrədib ki, müəllimlik illəri və faktları əzbərlətmək deyil, keçmişlə bu günün arasındakı o görünməz əlaqəni onlara göstərə bilməkdir.
Müasir dövrdə biz müəllimlərin rolu da dəyişib. Əvvəllər əsas informasiya mənbələrindən biri müəllim idisə, bu gün şagird müxtəlif məlumatları bir neçə saniyə ərzində internet vasitəsilə əldə edə bilir. Buna görə müəllim yalnız məlumat ötürən deyil, həmin məlumatın düzgünlüyünü qiymətləndirməyə və ondan düzgün istifadə etməyə istiqamət verən şəxs olmalıdır.
İndiki dövrdə müasir müəllimdən tələb olunan ən vacib xüsusiyyət uyğunlaşma bacarığı və empatiyadır. Texnologiya və uşaqların maraq dairəsi çox sürətlə dəyişir. Dünən işə yarayan metod bu gün uşaq üçün darıxdırıcı ola bilir. Müəllim özünü yeniləməkdən, yeni üsullar sınamaqdan qorxmamalıdır. İnternetdə hər cür məlumat var, amma uşağa fərdi yanaşma, onu dinləmək və anlamaq internetdə yoxdur. Müasir müəllim uşağa faktları əzbərlətmək üçün yox, o faktlar arasında düzgün seçim etməyi və tənqidi düşünməyi öyrətmək üçün lazımdır. Əvvəl müəllim lövhə önündə mühazirə oxuyan biri idisə, bu gün şagirdlə yanaşı addımlayan bir bələdçidir”, - deyə müsahibimiz qeyd edib.
Müəllimlik fəaliyyətində onu ən çox sevindirən məqamın şagirdlərinin həyatında müsbət dəyişiklik görmək olduğunu deyən müsahibimiz bir hadisəni də xatırlayıb: “Bir qız şagirdimiz var idi. Buraxılış imtahanında 300 baldan 190 bal toplamışdı, potensialı çox böyük idi. Amma təəssüf ki, valideyni onun təhsilini davam etdirməsinə icazə vermək istəmirdi. Bir müəllim kimi buna biganə qala bilməzdik. Müəllim yoldaşlarımızla birlikdə böyük səy göstərdik, günlərlə ailəsi ilə danışdıq, izah etdik və sonda valideynini razı sala bildik. İndi o qızımız tələbədir. Onun universitetə qəbul olduğunu, qarşısında yeni imkanların açıldığını görəndə yaşadığım qürur və sevinci heç bir balla, heç bir diplomla müqayisə etmək olmaz. Mənim üçün ən böyük uğur bir uşağın, xüsusilə bir qızın həyatında dönüş nöqtəsi ola bilmək və onun gələcəyinə işıq tutmaqdır”.
Zülfiyyə xanım qeyd edib ki, hər bir şagird fərqli yanaşma tələb edir: “Məncə, müəllimlik mənə ilk növbədə səbirli olmağı, dinləməyi və hər uşağın özünəməxsus olduğunu qəbul etməyi öyrədib. Bəzən biz uşaqlara nəsə öyrətdiyimizi düşünürük, amma əslində onlar da bizə çox şey öyrədirlər. Müəllim yalnız dərs deyən insan deyil. O, uşağın özünəinamının formalaşmasına, düzgün seçim etməsinə və gələcəyinə istiqamət verməsinə təsir edə bilər. Mən müəllimliyi məhz buna görə sevirəm. Çünki bu peşədə hər gün yeni bir hekayənin şahidi olursan və bəzən həmin hekayənin bir hissəsini dəyişmək imkanın olur”.
Müxbir - Nərmin Muradzadə