Tədqiqat: Həşəratların yox olması artıq qidalanma defisitinə səbəb olur
Bakı, 19 iyun, AZƏRTAC
Beynəlxalq alimlər qrupu ilk dəfə olaraq vəhşi tozlandırıcıların azalmasının insan qidalanmasına və rifahına təsirini ölçüb.
AZƏRTAC “Nature” elmi jurnalına istinadla xəbər verir ki, tədqiqat York Universiteti və London Universitet Kollecinin alimləri tərəfindən aparılıb. Onlar bir il ərzində Nepalın on kənd təsərrüfatı obyektində tozlandırıcı populyasiyalarını izləyərək, eyni zamanda məhsuldarlığı, gəlirləri və yerli sakinlərin pəhrizini təhlil ediblər.
Tədqiqata görə, tozlandırıcılar kənd təsərrüfatından əldə edilən gəlirin təxminən 44 faizini və A vitamini, E vitamini və folat kimi vacib qida maddələrinin qəbulunun 20 faizdən çoxunu təşkil edir. Alimlər tozlandırıcıların bolluğunun və müxtəlifliyinin azalmasının məhsuldarlığın aşağı düşməsinə və qidalanmanın pisləşməsinə səbəb olduğunu aşkar ediblər.
Tədqiqatçılar uşaqların sağlamlığına xüsusi diqqət yetiriblər. Yetkinlik yaşına çatmayan tədqiqat iştirakçılarının yarıdan çoxunda fiziki inkişafın ləngiməsi əlamətləri müşahidə olunub ki, bu da müəlliflərin fikrincə, həşəratların tozlanmasından asılı olan tərəvəz, meyvə və paxlalı bitkilərin kifayət qədər istehlak edilməməsi ilə əlaqəli ola bilər. Alimlər proqnozlaşdırırlar ki, mövcud kənd təsərrüfatı təcrübələri davam edərsə, bu cür kənd icmalarının sakinləri 2030-cu ilə qədər A vitamini və folat qəbulunun təxminən 7 faizini itirə bilərlər. Bu qida maddələrində olan çatışmazlıqlar görmə qabiliyyətinin pozulması və anadangəlmə qüsurların artması riski də daxil olmaqla ciddi sağlamlıq nəticələrinə səbəb ola bilər.
Tədqiqat müəllifləri problemin qlobal olduğunu qeyd edirlər. Mütəxəssislərin hesablamalarına görə, dünyada təxminən iki milyard insan kiçikmiqyaslı yaşayış təsərrüfatı ilə yaşayır və kənd təsərrüfatı məhsullarının təxminən dörddə üçü müəyyən dərəcədə həşərat tozlandırmasından asılıdır. Bununla yanaşı, son onilliklərdə bir çox bölgələrdə həşərat populyasiyası hər il təxminən 1 faiz azalır.
Lakin tədqiqatçılar vəziyyətin nisbətən sadə tədbirlərlə, o cümlədən vəhşi arı yaşayış yerlərinin qorunması, kənd təsərrüfatı sahələrinin yaxınlığında çiçəkli bitkilərin əkilməsi və pestisidlərin istifadəsinin azaldılması ilə yaxşılaşdırıla biləcəyinə inanırlar. Alimlərin hesablamalarına görə, bu cür tədbirlər fermerlərin gəlirlərini təxminən 30 faiz artıra və həyati vacib vitamin və mikroelementlərin qəbulunu yaxşılaşdıra bilər.
Bölmənin digər xəbərləri
