UNEP: Neftin bahalaşması plastiklərə alternativ olan məhsullara investisiyaları stimullaşdıracaq
Bakı, 8 may, AZƏRTAC
Geosiyasi təlatümlər fonunda neftin qiymətləri artdıqca, iqlim dəyişikliyinin bəlkə də diqqətdən kənarda qalan bir amilinə - qazıntı yanacaqları ilə dərindən əlaqəli olan plastiklərin istehsalına daha çox diqqət yetirilir.
AZƏRTAC xəbər verir ki, BMT-nin Ətraf Mühit Proqramının (UNEP) hesabatına görə, ənənəvi plastiklərin əksəriyyəti neft-kimya məhsullarından hazırlanır, Hörmüz boğazının bağlanması nəticəsində onların istehsal xərcləri də artır. Bu o deməkdir ki, həmin xammalın qiyməti artdıqda, plastik istehsalının maliyyəti də yüksək olur və bu, israfçı istifadəni azaltmaq, təkrar istifadə sistemlərini genişləndirmək, aşağıkarbonlu və ətraf mühitə daha az zərər verən alternativlərə investisiya qoymaq üçün stimul yaradır.
Qlobal plastik iqtisadiyyatı təkcə tullantı problemi deyil. Bu, həm də iqlim məsələsidir. Plastiklərin artan istifadəsi labüd şəkildə daha çox çirklənmə deməkdir, təkcə planetin biomüxtəlifliyinə zərərli deyil, həm də iqlim dəyişikliyinə səbəb olur.
BMT-nin Ətraf Mühit Proqramına görə, plastiklər hasilat və emaldan tutmuş istehsal, daşınma və utilizasiyaya qədər bütün proseslərdə zərərli istixana qazı tullantıları yaradır. Qeyd olunur ki, plastik istehsalı nəzarətsiz artmağa davam edərsə, iqlim dəyişikliyinə səbəb olan zərərli qazların həcmi də çoxala bilər.
Plastiklər ucuz, davamlı, yüngül və çoxfunksiyalı məhsullardır. Onlar qida sektorundan tutmuş tibb, nəqliyyat, tekstil və inşaata qədər geniş sahələrdə istifadə olunur. UNEP-ə görə, bu zərərli materiala alternativlər tapmaq üçün əlverişli şərait yaranıb. Hesabatda qeyd edilir ki, təkrar istifadə mövcud olan ən güclü bazar dəyişikliklərindən biridir.
Eyni zamanda, UNEP bu problem ilə bağlı hökumətlərə tövsiyələr verib. Hesabatda vurğulanır: “Qazıntı yanacağı əsaslı plastiklər bahalaşdıqca, dünya ölkələrinin aşağıdakı variantları həyata keçirmək üçün real imkanları var. Bunlara lazımsız plastiklərin istehsalının dayandırılması, təkrar emalın artırılması, alternativ materiallardan istifadənin genişləndirilməsi daxildir. Bu tədbirlər təkcə tullantıların azaldılması deyil, həm də qlobal enerji keçidinin sürətlənməsi baxımından əhəmiyyətlidir”.
Bölmənin digər xəbərləri
