Vaşinqtonda Hollivudun “Qızıl dövrü” fotosərgisi açılıb
Bakı, 30 mart, AZƏRTAC
Vaşinqtondakı Smitson İnstitutunun Milli Portret Qalereyasında “portret kralı” adlandırılan fotoqraf Corc Harrelin çəkdiyi 1930-1940-cı illər Hollivud aktyorlarının fotoşəkillərindən ibarət sərgi açılıb.
AZƏRTAC qalereyanın saytına istinadla xəbər verir ki, sərginin ekspozisiyasına “Hollivudun Qızıl dövrü” adlanan epoxanın ən məşhur aktyor və aktrisalarının 20-dən artıq fotoportretləri daxil edilib.
1930-cu və 1940-cı illərin əvvəllərində Corc Harrel (1904-1992) “Dream Factory” şirkətinin görkəmli portret fotoqrafı idi. “Metro-Goldwyn-Mayer” (MGM) kompaniyasının reklam departamentində işə götürüləndə onun cəmi iyirmi beş yaşı vardı. Harrel tez bir zamanda studiyanın baş portret rəssamı olmaq istiqamətində irəliləyərək “Hollivud portretinin böyük misteri” ləqəbini qazandı. Bədii pozalara, innovativ işıq effektlərinə və bacarıqlı retuşlara diqqət yetirən fotoqraf “Hollivudun Qızıl dövrü”nün ən böyük ulduzlarının çoxunun parıltısını cilalayan əbədiyaşar portretlər yaratdı.
Harrel xatırlayırdı: “Onlar həqiqətən cazibədar insanlar idi və bu insanlar məhz təsvir etmək istədiyim obrazlar idi”.
1933-cü ildə Corc Harrel MGM-dən ayrılaraq Sunset bulvarında fotoqrafiya studiyası açır. Orada o, MGM ulduzlarının ən populyar portretlərindən bəzilərini, eləcə də digər böyük studiyaların aparıcı aktyorlarının yaddaqalan obrazlarını yaradır. Fotoqrafın çəkdiyi aktyorların şəkilləri qüsursuz, monumental idi, bu fotoşəkillər jurnal və qəzetlərin baş səhifələrini bəzəyirdi.
Harrelin əsərlərinin qəhrəmanları Spenser Treysi və Mirna Loy, Cin Harlou, Klark Qeybl və Coan Krouford, Bill Robinson, Conni Veysmüller, Marlen Ditrix və Qreta Qarbo və bir çox başqaları idi...
O, modellərdən minimal makiyaj etməyi xahiş edirdi. Qüsursuz gözəlliyə nail olmaq üçün fotoqraf fotoşəkilləri əl ilə retuş edirdi: neqativlərə kirpiklər çəkir, dodaqlara ifadəlilik əlavə edir və dərini mükəmməl hala gətirirdi. Bu yanaşmanın nəticəsi unikal janr – “məftunedici fotoqrafiya”nın yaranması oldu və bu, həmin illərin Hollivud portretləri üçün standarta çevrildi.
Corc Harrelin fotoşəkillərində zaman hələ də dayanıb. Onun çəkdiyi aktyor və aktrisalar sadəcə gözəl deyil, həm də zərif və cazibədardırlar. Fotoqrafın səmavi, məxmər portretləri sanki şıltaq bir parıltı saçır.
“Ulduz gücü” sərgisinin kuratoru Şumard deyir: “Harrel ulduzun necə görünə biləcəyi üçün standart təyin etdi. O, obrazlarını necə gözəl canlandırır, habelə işıqla heykəl yarada bilir”.
Fotoqrafın çəkdiyi Hollivud ulduzları sanki başqa bir dünyada, qüsursuz və şəffaf, sirlə dolu aləmdə görünür. Hollivudun ən görkəmli aktyorlarından bəzilərinin şəklini çəkərkən Harrel başa düşürdü ki, hər kəs yanlış işığa məruz qala bilər. O deyirdi: “Hətta kameralar qarşısında olan veteran sənətçilər belə portret fotoqrafiyasından qorxurdular. Portretlərini çəkmək zərurəti ilə üzləşəndə gözlənilməz bir “dəyərsizlik” kompleksi yaşayırdılar”.
1938-ci ildə “Sunset Studios”un bağlanmasından sonra Harrel qısa müddətə “Warner Bros.” və “Columbia Pictures”, sonra İkinci Dünya müharibəsi zamanı hərbi film istehsal bölməsində xidmət edib.
Müharibədən sonra kiçik formatlı əl kameraları ilə çəkilmiş “səmimi” fotoşəkillər Harrel üslubunu əks etdirən bir diqqətlə hazırlanmış böyük formatlı studiya portretlərini əvəz etdi. Corc Harrel üçün “Hollivudun Qızıl dövrü” başa çatdı. O bununla bağlı deyirdi: “8x10 kameralardan istifadə etməyi dayandırdıqda, cazibədarlıq da yox oldu”.
İkinci Dünya müharibəsindən sonra Corc Harrel müvəqqəti olaraq işdən çıxır, çünki reportaj fotoportretləri dəb halına gəlir və usta bunu etmək istəmir. “Böyük ustad”a əsl şöhrət 1965-ci ildə Nyu-Yorkdakı əsərlərdən ibarət sərgidən sonra qayıdır. Onun çəkdiyi fotoportretləri almaq istəyən məşhurlar yenidən ona yaxınlaşmağa başladılar. Onların arasında Bruk Şilds, Şeron Stoun, Harrison Ford, Mişel Pfayfer, Liza Minnelli, Pol Nyuman, Robert Redford, Con Travolta vardı.
Harrel 1970-ci ildən sonra albom üzlükləri üçün fotoşəkillər çəkməyə başladı. Ən məşhur əsərlər arasında Kass Elliotun “Cass Elliot” albomunun üzqabığı (1972), Helen Reddinin “Imagination” (1983), Tom Ueytsin “Foreign Relations” (1977), Mirag Fleetvudun “Mac” (1982), “The Works for Queen” (1984), Paul MakKartninin “Press to Play” (1986) fotoşəkilləri vardı.
Portret fotoqrafiyasının dahisi 1992-ci il mayın 17-də dünyasını dəyişib, lakin bu günə qədər onun əsərləri tamaşaçılar və kolleksiyaçılar tərəfindən yüksək qiymətləndirilir.
Corc Harrelin “Ulduz gücü: Hollivudun Qızıl dövrünün fotoları” sərgisi 2025-ci il yanvarın 5-dək davam edəcək.
Bölmənin digər xəbərləri
