Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyi

QAN YADDAŞI

Xocalı sakini: Almanların “ölüm düşərgəsi”ndən xilas olan atam erməni əsirliyindən qurtula bilmədi...

Bakı, 22 fevral, AZƏRTAC

Gözü yolda, qulağı səsdə yaşamaq çox ağır dərddir. Neçə il keçir-keçsin, nə qədər vaxt ötür-ötsün, gözləntin hasil olmayana qədər səksəkə içində olursan. Gözün yollardan yığılmır, qulağın həmişə səsdə olur...

İman Allahverdiyev 1982-ci ildə Azərbaycan İnşaat Mühəndisləri Universitetini bitirib və Xankəndidəki mebel fabrikində texniki nəzarət şöbəsinin rəisi işləyib. Ötən əsrin 80-ci illərinin axırlarında ailə həyatı qurub, bir-birinin ardınca Leyla, Günay və Aysel adlı qızları dünyaya gəlib. Elə həmin illərdə Xankəndidə azərbaycanlılar yaşayan məhəllələr yandırılandan sonra yaşadığı Xocalı şəhərində özünümüdafiə dəstəsinin fəal üzvlərindən olub. Sonralar isə ətraf rayonlara gedərək şəhərin ərzaq və yanacaq təchizat məsələləri ilə məşğul olub.

- Atam Savalan Abbasov İkinci Dünya müharibəsinin iştirakçısı idi. O, müharibənin gedişində almanlara əsir düşüb və 29 gündən sonra “ölüm düşərgəsindən” xilas olmuşdu. Lakin qəddar və qaniçən erməni quldurları 83 yaşlı atama ömrünün ixtiyar çağlarında rəhm etmədilər, - deyə Xocalı sakini İman Allahverdiyev ürək ağrısı ilə AZƏRTAC-a söhbət açır: “O, Dəhraz kəndinə doğru istiqamət götürüb. Onu axırıncı dəfə faciə gecəsi qaçıb-qurtulmağa çalışan şəhər sakinləri Kətik meşəsində görüblər. Şahidlər deyirlər ki, qoltuğundakı çörəyi hissələrə bölərək qarlı meşədə ağacların arasına sığınan ac-susuz sakinlərə paylayıb. Atam polis işçisi Şahin Haqverdiyevlə birlikdə gəlirmiş. İrəlidə bir dəstə adam onlara əl edərək Azərbaycanca “gəlin, gəlin” deyə çağırıb. Yaxınlaşanda onların erməni olduğunu başa düşüblər, Şahin gənc olduğundan özünü xəndəyə ataraq qaçmağa üz qoyub, quldurlar arxadan onu atəşə tutmağa başlayıblar. Lakin bu hadisədən sonra nə atamın, nə də Şahinin taleyindən heç bir xəbər olmadı.

Böyük bacım Çiçəyin Bakıda ovaxtkı Rus Dili və Ədəbiyyatı İnstitutunda təhsil almağına baxmayaraq yerli sakinlərə köməyə gələn nəvəsi Ülfət şəhid oldular. Bacım oğlu Əbülfət iki güllə yarası ilə Ağdama gəlib çıxsa da, onu həyatda saxlamaq mümkün olmadı. Elə həmin ağır günlərdə aldığı yaralardan həyatını itirdi. O biri bacım Göyçəyin həyat yoldaşı Mürşüd, qızı Heyran və qızının həyat yoldaşı Firdövsi iki uşaqla əsir düşüblər. Xocalıda hər iki valideynini itirmiş 25 uşaqdan biri də bacım Göyçəyin nəvəsi Mehdidir, onu ata babası İsa kişi özü ilə gətirmişdi. Dayım oğlu, Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı Füzuli Rüstəmov partizan hərəkatında, döyüş əməliyyatlarında fəal iştirak edib. O, meşədən çıxıb Qarqarçayı keçmək istəyən sakinlərə, onların təhlükəli ərazidən uzaqlaşmasına kömək edib. Xocalı sakinlərinin meşə yolu ilə keçib gəlməsinə yardımçı olan igid döyüşçü həmin hadisələr vaxtı erməni gülləsinin qurbanı olub”.

İmanın həyat yoldaşı Aygünün ailə üzvləri də çox böyük məhrumiyyətlə üzləşiblər. Onun anası İzabella, qardaşları Sərvər, Sərdar və Zahir çox böyük çətinliklər hesabına Qarqarçayı adlayandan sonra qarlı və uzun yollar keçərək Ağdama yetişə biliblər. Qarqarçayı keçərkən Aygünün 10 yaşlı qardaşı Allahverdi çaya düşüb. Özündən iki yaş böyük qardaşı Sərvər onu kürəyinə alıb çayı keçirərkən ayağı sürüşüb, yaxınlıqda olanlar onları birtəhər suyun içindən çıxarsalar da, hər iksini don vurub. Sərvər çətinliklə də olsa, xilas olub. Lakin uşağı nə qədər şala bürüsələr də, Allahverdinin həyatını xilas etmək mümkün olmayıb. Dəfələrlə çaya girib çıxaraq sakinlərə kömək edən Zahidin də ayaqlarını don vurub və elə donvurma nəticəsində həlak olub. Aygünün atası Səttar Ağayevi və anasını ermənilər girov götürüblər. Bir neçə gün sonra anası İzabella azad edilsə də, atasının əsirlik həyatı 40 günə yaxın davam edib. Əsirlikdən azad ediləndən sonra Səttar kişi aldığı xəsarətlərdən uzun müddət müalicə olunub. Bir neçə il bundan əvvəl vəfat edib. Həmin dəhşətli günlərdə Zahirin də ayaqlarını don vurmuşdu və indiyə qədər o, bundan əziyyət çəkir.

Aradan 32 il keçsə də, Xocalı sakini İman Allahverdiyev baş verənləri dəhşətli bir yuxu kimi xatırlayır:

-Atamın taleyindən nigaranlıq məni rahat buraxmır. Xocalıda aşkar edilən kütləvi məzarlıq orada qətlə yetirilən kimlərinsə taleyinə aydınlıq gətirə bilər. Mən də, digər ailə üzvlərimiz də bu məqsədlə qan analizləri vermişik. Hesab edirəm ki, orada başqa məzarlıqlar da üzə çıxacaq.

Xəbəri sosial şəbəkələrdə paylaşın

Bizi sosial şəbəkələrdə izləyin

İsrailin müdafiə naziri: İrana qarşı strateji ittifaq yaratmaq şansı var

Xüsusi qayğıya ehtiyacı olan uşaqlar üçün Ramazan bayramı münasibətilə tədbir

Azərbaycanın qadın şahmatçısı Vyanada sinxron turnirdə 30 şahmatçı ilə oynayıb

Azərbaycan boksçusu Avropa çempionu olub

Premyer Liqa: Altı qolun vurulduğu matçda qalib müəyyənləşməyib

Niderland öz vətəndaşlarına İsrailə səfərdən çəkinməyi tövsiyə edib

Ağ Ev İranın İsrailə hücumu zamanı ABŞ qüvvələrinə heç bir təhlükənin olmadığını bildirib

Zakir Həsənovun İordaniyaya rəsmi səfəri davam edir

Azərbaycanın müdafiə naziri İordaniya Kralı ilə görüşüb

Qaçaqmalçılıq yolu ilə ölkədən çıxarılan 17 əsər bu il Türkiyəyə qaytarılıb

Türkiyənin xarici işlər naziri İran-İsrail qarşıdurması ilə bağlı telefon danışıqları aparıb

İmişlidə iki yeniyetmə cərəyan vurması nəticəsində həyatını itirib VİDEO

Azərbaycanın xarici işlər naziri Özbəkistana işgüzar səfərə yola düşüb

İcma: “Freedom House”u siyasi dairələrin əlində alət olmamağa çağırırıq

Rusiya region ölkələrinin mövcud problemləri diplomatik vasitələrlə həll edəcəyinə ümidvardır

DİM: Aprelin 15-dən imtahan protokolları və cavab vərəqlərinin emalına başlanılacaq

DSX-nin Xüsusi Məktəbinə qəbul imtahanı keçirilib

Dövlət qulluğunda inzibati icraçı vəzifələrə aid olan vəzifə qrupları üzrə test imtahanı təşkil edilib

Rusiya qoşunlarına mayın 9-dək Çasov Yar şəhərini tutmaq əmri verilib - Sırski

Şəkidə ali məktəblərə və kolleclərə qəbul imtahanları 7 mərkəzdə aparılıb

Azərbaycanın 3x3 basketbol millisi “Paris-2024”ə vəsiqə qazanıb

Azərbaycanın müdafiə naziri Zakir Həsənov İordaniyada rəsmi səfərdə olub

Türkiyə aviaşirkətləri Yaxın Şərqin dörd ölkəsinə uçuşları dayandırıb

Şuşada “Ürək-damar cərrahlarının Şuşa zirvəsi” adlı elmi toplantı keçirilib YENİLƏNİB

Bişkekdə “Zəfər çələngi” kitabı işıq üzü görüb

Azərbaycanın rayonlarında hava arabir yağıntılı olacaq

Əlilliyi olan 500-dək şəxsə evlərində reabilitasiya xidmətləri göstərilib

Lisenziya turniri: Azərbaycanın 3x3 basketbol millisi finala yüksəlib

Azərbaycan Ordusunda gender bərabərliyi ilə bağlı seminarlar təşkil olunub

İran İsrailə qarşı əməliyyatın başa çatdığını elan edib

Kişi şahmatçılar arasında Azərbaycan çempionatında növbəti turun görüşləri keçirilib

Azərbaycan atıcısı lisenziya turnirində finala yüksəlib

Oğuzda narkotiklərlə əlaqəli 2 nəfər saxlanılıb

İsrail hava məkanını açıb

Bayden: İranın İsrailə qarşı hücumlarını ən kəskin şəkildə pisləyirəm

Yaxın Şərqdə baş verən hadisələrlə əlaqədar AZAL-ın bəzi reysləri gecikir

Qazaxıstanda daşqınlar səbəbindən 104 mindən çox insan təxliyə edilib

Azərbaycanda ilk peşəkar teatr təhsili görmüş aktrisa

Bu gün görkəmli ictimai-siyasi xadim və yazıçı Nəriman Nərimanovun doğum günüdür

“New York Times”: İran İsrailə 185 dron və 36 qanadlı raket atıb

İsrailin İranın zərbələrinə cavabı müttəfiqləri ilə razılaşdırılacaq

Dövlət Sərhəd Xidməti Xüsusi Məktəbinin V sinfinə qəbul imtahanı keçirilir

DİM bu gün növbəti imtahanlar keçirir  

İordaniya hava məkanını müvəqqəti olaraq aviasiya uçuşları üçün bağlayıb

İsrail ordusunun nümayəndəsi: Raket və dronların əksəriyyəti zərərsizləşdirilib - YENİLƏNİB -5

İtaliyanın Baş naziri Avropada aşağı doğum səviyyəsindən şikayətlənib

BMT-nin Baş katibi İranın İsrailə hücumunu pisləyib

ABC: İran İsrailə 150-yə yaxın kamikadze dronla hücum edib

Britaniya qırıcıları İsrailin müdafiəsinə cəlb olunub

ABŞ Prezidenti Yaxın Şərqdə baş verən son hadisələri milli təhlükəsizlik komandası ilə müzakirə edəcək

İraq hava məkanını bağlayıb

Britaniyanın Baş naziri İranın İsrailə hücumunu qınayıb

İlin əvvəlindən Ukrayna Təhlükəsizlik Xidməti 10-dan çox kəşfiyyat şəbəkəsini ifşa edib

İsrail aprelin 14-də saat 00:30-dan 07:00-a qədər hava məkanını bağlayır

Media: ABŞ Hərbi Hava Qüvvələrinin qırıcıları İraq və İordaniya səmasındadır

"Beşiktaş" baş məşqçisi ilə yollarını ayırıb

Qazaxıstan Prezidenti daşqınlar səbəbindən Astana Beynəlxalq Forumunu ləğv edib

“Baharın rəngləri” yaradıcılıq turnirinin yekun sərgisi açılıb

İngiltərə Premyer Liqası: "Mançester Siti" qalib gəlib, "Tottenhem" darmadağın olub

Nizami Gəncəvi adına Xankəndi şəhər məktəbinin məzunları 41 ildən sonra görüşüblər

Roma Papası Rəcəb Tayyib Ərdoğana dünyada sülh üçün göstərdiyi səylərə görə təşəkkür edib

Premyer Liqa: "Neftçi" "Araz-Naxçıvan"ı məğlub edərək ikinci pilləyə yüksəlib

“Young Lions Azerbaijan 2024” müsabiqəsinin qalibləri mükafatlandırılıb

Şərq Ekspresi qatarları ilə Türkiyədə 3 ayda 35 mindən çox turist səyahət edib

Sidney şəhərindəki ticarət mərkəzinə bıçaqlı hücum nəticəsində 6 nəfər həyatını itirib

Quru Qoşunlarında birinci rübün yekunlarına dair iclas keçirilib

Həsirçi: Bu əl işlərinə maraq həddindən artıq azdır FOTO VİDEO

ATƏT sədri: Tərəflər Dnestryanı problemin sülh yolu ilə həllində maraqlıdırlar

Kürdəmirdə yol qəzası ölümlə nəticələnib VİDEO

Premyer Liqa: "Turan Tovuz" son dəqiqələrdə vurduğu qolla "Qəbələ"ni məğlub edib

Antalyada 23 saat davam edən təxliyə işləri başa çatıb

Filarmoniyada “Musiqi körpüsü” adlı konsert proqramı təqdim edilib

"Sabah" basketbol klubu ardıcıl ikinci dəfə müntəzəm mövsümün qalibi olub

FHN: “Maşın bazarı” adlanan ərazidə müxtəlif təyinatlı mağazalardan 4-ü yanıb

Üç xəzəryanı dövlətin sərhədçiləri Xəzərdə 60-dan çox brakonyer saxlayıblar

Tennis üzrə Azərbaycan birinciliyi başa çatıb

Britaniyanın enerji təhlükəsizliyi üzrə naziri istefa verib

Ərdoğan: Beynəlxalq müstəvidə əməkdaşlıq və koordinasiyaya ehtiyac var

Tbilisidə mitinq keçirilir

Türkiyədə dünyanın ən uzunmüddətli festivalına start verilib

Naməlum şəxs Sidneydəki ticarət mərkəzinin ziyarətçilərinə bıçaqla hücum edib, 5 nəfər ölüb VİDEO

Baş katib: İnanıram ki, yarımfinalda rəqib olan basketbolçuları keçərək, finala yüksələcəyik

Azərbaycan məktəbliləri Çində Beynəlxalq Mendeleyev Olimpiadasında iştirak edəcəklər

Kürdə batan altı yaşlı uşaq və atasının axtarışları davam edir VİDEO

“Maşın bazarı”nda mağazada baş vermiş yanğın söndürülüb YENİLƏNİB

Ceyhun Bayramov UNESCO-nun baş direktoru vəzifəsinə namizədə Azərbaycanın tövsiyələrini təqdim edib

Lisenziya turniri: Yarımfinala vəsiqə qazanan Azərbaycanın 3x3 basketbol millisi Niderlanda məğlub olub YENİLƏNİB

Gəncədə “Əsgərə məktub” layihəsi təşkil edilib

Şuşa Teatrında “Bəla” tamaşasının premyerası olacaq

Luis Alberto mövsümün sonunda Roma klubunu tərk edəcəyini açıqlayıb

Türkiyə qlobal nəqliyyat və logistika sektorunda 11-ci yerdədir

Gəncə Dövlət Filarmoniyasında "Xalqın mədəni sərvəti" adlı tədbir keçiriləcək

Premyer Liqa: “Araz-Naxçıvan” “Neftçi”yə, “Turan Tovuz” “Qəbələ”yə qarşı

Bakıda bağlı qapı arxasında köməksiz qalmış 3 və 5 yaşlı uşaqlar xilas edilib VİDEO

Ukrayna Silahlı Qüvvələrinin baş komandanı: Şərq cəbhəsində vəziyyət daha da gərginləşib

Bu ilin üç ayında DSMF-nin gəlirləri 1 milyard 673 milyon manat olub

Sabah havanın temperaturu 25 dərəcəyədək yüksələcək

Gəncədə evdə yanğın olub, ölən var

Dubay Beynəlxalq Hava Limanı dünyanın ən bahalı aeroportu hesab olunub

Şərurda avtomobil aşıb, sürücü xəsarət alıb