Bakı, 25 yanvar, Elvin Camalov, AZƏRTAC

Salyan rayonunun Şəkərli, Cuxanlı, Qardili və Neftçala rayonunun Xıllı kəndlərində əhalinin içməli su təminatının yaxşılaşdırılması üçün quraşdırılan modul tipli sutəmizləyici qurğulara yanvarın 24-də baxış keçirilib.

AZƏRTAC xəbər verir ki, Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin, QHT-lərin nümayəndələrinin, jurnalistlərin iştirakı ilə keçirilən baxış zamanı məlum olub ki, aidiyyəti qurumlar tərəfindən modul tipli sutəmizləyici qurğulardan analiz üçün götürülən su nümunələrinin bütün fiziki-kimyəvi göstəriciləri norma daxilindədir.

Kür və Araz çayları sənaye çirklənməsinə məruz qaldığı vaxtdan Azərbaycanın sahilboyu kəndlərində keyfiyyətli su olmayıb. Sakinlər suyu duruldub içirdilər. Azərbaycan Respublikası Prezidenti İlham Əliyevin 2007-ci il iyunun 20-də imzaladığı “Əhalinin ekoloji cəhətdən təmiz su ilə təminatının yaxşılaşdırılması ilə əlaqədar bəzi tədbirlər haqqında” Sərəncamın icrası çərçivəsində Kür-Araz çayları boyu yerləşən kəndlərdə sutəmizləyici qurğular quraşdırılıb. Təmizlənmiş suyun nümunələri mütəmadi olaraq laboratoriyalarda analiz edilir və suyun keyfiyyətinin Dünya Səhiyyə Təşkilatının standartlarına uyğun olduğu təsdiqlənib.

“Qlobal Eko” İctimai Birliyinin sədri Vəfadar İsmayılov jurnalistlərə müsahibəsində qeyd edib ki, vətəndaş cəmiyyətinin nümayəndələri olaraq qurğuların vəziyyəti ilə bağlı vaxtaşırı müşahidələr aparılır. Qurğularda vəziyyət daim qənaətbəxşdir. Amma təəssüf ki, bəzən insanlar yanlış məlumatlarla çaşdırılır. Bu cür addımlar atan adamlar belə həssas məsələlərdə diqqətli olmalı və yanlış məlumatlara yol verməməlidir deyən V.İsmayılov bildirib: “Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi dərhal bu rayonlardakı qurğulara baxış təşkil etdi və biz bu sudan daddıq, onun keyfiyyətinə əlimizdə olan analizlərin cavablarından və əhalinin dediklərindən əmin olduq”.

Daha sonra jurnalistlər Salyanın və Neftçalanın kəndlərinə gələrək sakinlərin modul tipli sutəmizləyici qurğularla bağlı fikirlərini öyrəniblər. Qardili kənd sakini Nazirə Canatova dedi ki, qurğular istifadəyə verilməzdən əvvəl kənd əhalisi Kür çayından axan çirkli sudan istifadə edirdi. Hazırda isə sakinlərin bu problemi aradan qaldırılıb. Qardili kəndinin sakinləri içməli su cəhətdən heç bir problemlə üzləşmir. Buna görə onlar dövlətimizin başçısına təşəkkürlərini bildirirlər.

Cuxanlı kənd sakinləri Gülzar Nağıyeva və Bilqeys Nağıyeva qeyd ediblər ki, əvvəllər sakinlər su götürmək üçün uzun məsafə qət etmək məcburiyyətində idilər. Kür çayından götürülən suyun lilini təmizləmək çətinlik yaradırdı. Hazırda bu problem aradan qaldırılıb. İndi bizim üçün qısa məsafə qət edərək keyfiyyətli su əldə etmək imkanı yaradılıb. Buna görə Prezident İlham Əliyevə dərin minnətdarlığımızı çatdırırıq.

Kənd sakinlərinin fikirlərini bölüşən Salyan rayonunun Yenikənd bələdiyyəsinin sədr müavini Bəyməmməd Səlimov bildirib ki, əhalinin ekoloji cəhətdən təmiz su ilə təminatının yaxşılaşdırılmasına dair Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamına əsasən Salyan rayonunun Yenikənd kəndi ərazisində də sutəmizləyici qurğu istifadəyə verilib. Hazırda kənddə 29 bulaq quraşdırılıb və gün ərzində əhali 3 dəfə təmiz içməli su ilə təmin olunur. Suyu təmizləmək üçün bütün zəruri işlər aparılır. Qurğular vasitəsilə Kür və Araz çaylarının və onlardan qidalanan kanalların fiziki-kimyəvi və bioloji çirklənməyə məruz qalmış suları təmizlənərək əhalinin istifadəsinə verilir. İstehsal edilmiş içməli suyun toplanması üçün anbar tikilib. Bu anbarlar kanallarda su olmadıqda əhalinin su ilə təminatını fasiləsiz ödəyə bilir. Salyanın Şəkərli kəndində 2600 nəfər əhali bulaqlar vasitəsilə təmizlənmiş sudan istifadə edir.

Neftçalanın Xıllı kənd sakinləri Şəhrəbanu Əsgərova və İradə Nailova isə artıq sakinlərin çox rahatlıqla təmiz və keyfiyyətli sudan istifadə etdiklərini söyləyiblər. Onlar deyiblər ki, bu vaxta qədər kanaldan götürdükləri çirkli su xəstəlik mənbəyi olub. Bu sudan sakinlərlə yanaşı, uşaq bağçaları və məktəblər də istifadə edib. Ancaq indi uşaqlarımız da, özümüz də təmiz içməli su ilə təmin olunmuşuq. Bu, çox böyük bir nailiyyətdir və dövlətimizin başçısının bizə qayğısının göstəricisidir.

Neftçala rayonu Xıllı bələdiyyəsinin sədri Muxtar Rəsulov bildirib ki, kənddə quraşdırılan qurğu vasitəsilə 25 bulağa su ötürülür. 4200 nəfərə yaxın qəsəbə sakini bu sudan istifadə edir. Hətta rayon mərkəzindən gələrək bizim kənddən təmiz içməli su götürürlər. Azərbaycanda görülən genişmiqyaslı abadlıq-quruculuq işlərindən biri də budur. Kənd sakinləri adından Prezidentə və Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinə dəfələrlə təşəkkür məktubları göndərilib.

Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi “Azərbaycan Yaşıllaşdırma və Landşaft Quruluşu” ASC-nin sədri Ramik Əşrəfov deyib ki, Səhiyyə Nazirliyinin Respublika Gigiyena və Epidemiologiya Mərkəzi, həmçinin digər müvafiq qurumlar tərəfindən suyun keyfiyyəti mütəmadi olaraq yoxlanılır. İstismara verilən modul tipli sutəmizləyici qurğuların sanitariya-gigiyenik və sanitariya-epidemioloji vəziyyətinin yoxlanılması məqsədilə Respublika Gigiyena və Epidemiologiya Mərkəzinə sonuncu dəfə nazirlik tərəfindən 2016-cı ilin noyabr ayında rəsmi müraciət edilib və Mərkəzin əməkdaşları 54 qurğudan götürülmüş su nümunələrinin laborator analizlərini aparıb və qurumun “Sutəmizləyici qurğuların sanitariya-gigiyenik və sanitariya-epidemioloji tələblərə uyğun olması” barədə cavab məktubu Nazirliyə göndərilib. “Su qurğularında istismar prosesi də, əhaliyə verilən içməli suyun keyfiyyəti də standartlar və normalar çərçivəsindədir. Ancaq bəzilərinin son günlərdə qurğuların istehsal etdiyi suyun keyfiyyəti barədə yanlış məlumat yaymasının səbəbi anlaşılan deyil”, - deyə R.Əşrəfov vurğulayıb.

R.Əşrəfov bildirib ki, Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi tərəfindən ölkənin 24 rayonunun 384 yaşayış məntəqəsində 376 modul tipli sutəmizləyici qurğu quraşdırılıb, 6143 supaylayıcı məntəqə (bulaq) tikilərək əhalinin istifadəsinə verilib. İstifadəyə verilən 376 modul tipli sutəmizləyici qurğu vasitəsilə hazırda 622 min 966 nəfərdən çox əhali Dünya Səhiyyə Təşkilatının standartlarına cavab verən içməli su ilə təmin olunur.

ASC sədri qeyd edib ki, yerli icra hakimiyyəti orqanlarından və vətəndaşlardan daxil olan müraciətlərə əsasən içməli su təminatının yaxşılaşdırılması nəzərdə tutulan əlavə 435 yaşayış məntəqəsi müəyyənləşdirilib. Bu il 50 kənddə modul tipli sutəmizləyici qurğunun quraşdırılması nəzərdə tutulub. Bunun üçün artıq layihə-smeta sənədləri hazırlanıb. 2013-cü ildən etibarən modul tipli sutəmizləyici qurğuların yerli istehsalına başlanılıb. Nazirlik tərəfindən yerli istehsala üstünlük verilib və “Retro İnşaat” MMC-nin istehsalı olan 155 sutəmizləyici qurğu alınaraq kəndlərdə quraşdırılıb.