Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyi

SİYASƏT

Almaniyalı alimin “Spiegel” jurnalına məktubu: İrəvanda 1918-ci ilədək erməni hökmdarlığı olmayıb

Almaniyalı alimin “Spiegel” jurnalına məktubu: İrəvanda 1918-ci ilədək erməni hökmdarlığı olmayıb

Bakı, 17 yanvar, AZƏRTAC

Almaniya mediasında Azərbaycana qarşı yayımlanan audioreportaja (podkast) layiqli cavab verilib. Belə ki, son illər aparılmış məqsədyönlü fəaliyyət nəticəsində ölkəmizə dost münasibət bəsləyən və Azərbaycanla bağlı mükəmməl tarixi biliklərə sahib əcnəbi alimlərdən biri olan almaniyalı tədqiqatçı Dr.Mixael Reynhard Hess ölkəmiz əleyhinə böhtanlarla dolu reportajı əsaslandırılmış faktlarla darmadağın edib.

Qeyd edək ki, Almaniyanın “Spiegel” jurnalının beynəlxalq mövzularda yayımlanan “8 milyard” başlıqlı audioreportajları sırasında aparıcı Olaf Heuser yanvarın 14-də növbəti podkastını Azərbaycan-Ermənistan münasibətlərinə həsr edib (https://www.spiegel.de/thema/podcast-acht-milliarden/). “Dağlıq Qarabağın blokadasının Rusiya müharibəsi ilə nə əlaqəsi var?” başlıqlı audioreportajda Ermənistan və Azərbaycan arasındakı keçmiş münaqişənin tarixi və hazırkı vəziyyəti, o cümlədən azərbaycanlı ekofəalların Laçın dəhlizi ətrafındakı etiraz aksiyası, Azərbaycanın siyasi rəhbərliyi tərəfindən irəli sürülən Qərbi Azərbaycan konsepsiyası məsələləri əks olunub. Otuz üç dəqiqəlik podkast tamamilə təhrif olunmuş və yalnız erməni mövqeyindən hazırlanıb, bir İrəvan sakini və Anna Aridcanyan adlı bir erməni jurnalistdən isə “zamin qismində” müsahibə alınıb.

Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsindən AZƏRTAC-a bildirilib ki, almaniyalı alim, “Şuşanın irsi” kitabının müəllifi Dr.Mixael Reynhard Hess təhriflərlə dolu və qeyri-peşəkar hazırlanmış reportajla bağlı “Spiegel”in redaksiyasına genişhəcmli, etiraz məzmunlu oxucu məktubu göndərib.

Dr.Hess oxucu məktubunda Qarabağın “Spiegel” jurnalı tərəfindən səhvən “eksklav” kimi təqdim olunması ilə bağlı 44 günlük müharibə dövründən bəri dəfələrlə etiraz məktubları göndərdiyini vurğulayıb. Onun fikrincə, audioreportajın əsas məğzi ermənilərin yalnız qurban kimi, azərbaycanlıların isə əksinə - avtokrat və cinayətkar kimi təqdim edilməsi olub. Bütün veriliş ərzində Dağlıq Qarabağ dedikdə, yalnız orda yaşayan ermənilər nəzərdə tutulur, bu regionun 1990-cı illərdə Ermənistan tərəfindən işğal olunmasına qədər “Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayəti”ndə 40 min azərbaycanlının yaşaması, ümumiyyətlə, dilə gətirilmir. Ermənistan təcavüzünün qurbanı olan azərbaycanlılar Heuser tərəfindən “əhəmiyyətsiz məsələ”, “ikinci dərəcəli qurban” kimi bir dəfə belə olsun, xatırlanmır.

M.Hess qeyd edib ki, audioreportaj 100 faiz Azərbaycansız Qarabağ təqdim etməklə tam olaraq Ermənistanın etnik təmizləmə siyasəti mənasında yayımlanıb. Bununla aparıcı Heuser Ermənistanın 1990-cı illərdə həyata keçirdiyi müharibə cinayətini dolayısı ilə legitimləşdirmiş olub.

Dr.Hess Qarabağın “Arsax” kimi təqdim edilməsinə də məhz erməni elmi mənbələrindən sitat gətirməklə münasibət bildirərək, bu sözün son 1000 il ərzində, XI əsrdən 1990-cı illərin əvvəllərinə kimi administrativ-hüquqi termin kimi işlənmədiyini faktlarla sübut edib. Qarabağın tarixi ilə bağlı bir neçə kitabın müəllifi Hess Olaf Heuseri “Ermənistanı tarixi mifologiyasını tarixi reallıqla dəyişik salmaqda” ittiham edib.

Heuser reportaj boyu erməni əsilli jurnalist həmkarı Anna Aridcanyana etiraz etmədən tam şərait yaradıb ki, bugünkü Ermənistan dövlətinin Azərbaycan tərəfindən Qərbi Azərbaycan kimi təqdim edilməsinə istehzalı münasibət bildirsin. Dr.Hess Səfəvilər dövlətinin tarixinə (1501-1736) ekskurs etməklə, o dövrdə İrəvan bəylərbəyliyinin mövcud olduğunu və orada yaşayanların əksəriyyətinin Azərbaycan dilli müsəlmanlardan ibarət olduğunu vurğulayır, XVIII əsrdə İrəvan xanlığının mövcudluğunu və onun 1828-ci ildə Rusiya tərəfindən ləğv olunduğunu fakt kimi təqdim edərək yazır: “İrəvan/Yerevan şəhərinin ermənilərin Ararat Respublikasının idarəçiliyinə keçməsi tarixdə ilk dəfə 1918-ci il mayın 28-də baş verib. Hətta bu məsələnin tarixi və hüquqi legitimliyi Azərbaycan tərəfindən şübhə altına alınır. Bu mənada İrəvan xanlığının ərazisi və ətrafının Qərbi Azərbaycan kimi təqdim edilməsinin Heuser və Aridcanyan cütlüyü tərəfindən sual altına alınması absurddur. Çünki ermənilərin 1918-ci il Ararat Respublikasınadək iddia etdiyi erməni dövləti 1375-ci ildə süqut etmiş Kilikiya knyazlığıdır ki, erməni iddialarına baxmayaraq, bu dövlətin paytaxtı Türkiyədə yerləşən Sis şəhəri olub. Bütün bunlar bir daha sübut edir ki, İrəvanda heç bir erməni hökmdarlığı olmamışdır və bu ərazilərin Azərbaycanın qərb hissəsi kimi göstərilməsi daha legitimdir”.

Dr.Hess reportajda şəxslərə yönəlmiş emosionallığı qətiyyətlə pisləyərək bildirib ki, Azərbaycan Respublikasının Prezidentinə qarşı olan bu hücumlar Azərbaycanın öz ərazisini geri qaytarmaq hüququnun legitimliyini sual altına qoymaq niyyəti ilə edilib: “Qarabağda aktual məsələ ermənilərin qovulması yox, oranı separatçılardan və işğalçılardan təmizləməkdir”. Hess yazır ki, oxşar fəaliyyətin Zelenski tərəfindən olunması sivil dünya tərəfindən alqışlanır. Maraqlıdır ki, podkast müddətində Paşinyanın adı bir dəfə də olsun, çəkilməyib, amma Aridcanyana şərait yaradılır ki, Ukrayna müharibəsi ərəfəsində Prezident Əliyevin Prezident Putinlə xoş atmosferdə görüşməsini tənqid etsin. Dr.Hess oxucu məktubunda Almaniya kansleri Olaf Şoltsun da Moskvada Putinlə oxşar görüşünü xatırladaraq bildirir ki, dövlət başçılarının görüşü diplomatiyada adi haldır. Yəni, Azərbaycan Prezidentinin əleyhinə dəqiqələrlə edilən əsassız arqumentlərin külək dolu boş polemikadan başqa bir şey olmadığı üzə çıxır.

“Spiegel” podkastının ziddiyyəti ondadır ki, başlıqda Azərbaycanı "Dağlıq Qarabağın blokadasında" ittiham edir, reportaj boyu isə bunu rusların barrikadalar qurmaqla etdiyini bildirir.

Dr.Hess oxucu məktubunun sonunda jurnalistin həm də seçdiyi veriliş formatı ilə öz imkanının sərhədlərini aşdığını tənqid edib, Almaniyanın fikir formalaşdıran jurnalistlərini lazımi bilgilərə malik olmadıqları mövzu barədə danışmamağa çağırıb.

Qeyd edək ki, Dr.Mixael Reynhard Hess 25 ildən çoxdur Azərbaycanı tədqiq edən almaniyalı alimdir. Dr.Hess “Tanklar cənnətdə. Ermənistan və Azərbaycan arasında Dağlıq Qarabağ münaqişəsi”, “Qarabağ 13-cü əsrdən 1920-ci ilədək. Azərbaycan tarixinin açılımı” və “Şuşanın irsi. Azərbaycan mədəniyyət paytaxtının tarixi və inkişaf yolu” kimi kitabların müəllifidir.

Xəbəri sosial şəbəkələrdə paylaşın

Bizi sosial şəbəkələrdə izləyin

BƏƏ Azərbaycan və Ermənistan arasında razılaşmanı alqışlayır

Aprelin 21-də Bakıda və Abşeron yarımadasında 27-31 dərəcə isti olub

Ağdaşda internet xətlərini oğurlayanlar saxlanılıb

Azərbaycanın Zəfər salnaməsi davam edir

Fumio Kişida yapon militarizminin rəmzi sayılan Yasukuni məbədinə ianə göndərib

Çində şiddətli yağışlar səbəbindən 11 nəfər itkin düşüb

Füzuliyə qayıdan sakin: Bu gün bizim üçün çox özəl gündür

Qazaxda narkokuryer saxlanılıb

Füzuli şəhərinə növbəti köç karvanı yola düşüb

Serbiyadan partlamayan bombaya görə 1300 nəfər təxliyə edilib

Britaniya Erasmus tələbə mübadiləsi proqramında iştirakını dayandırıb

Britaniya tarixi artefaktları müvəqqəti olaraq Qanaya qaytarıb

2023-cü ildə qlobal hərbi xərclər rekord həddə artıb

Britaniyanın xarici işlər naziri Tacikistana səfər edib

Rusiyanın Kurqan vilayətində suların səviyyəsi azalıb

Bərpaolunan enerji sahəsində kadr qıtlığı müşahidə olunur

Rusiyada altıgünlük iş həftəsi tətbiq edilir

Meksikada zəlzələ baş verib

"El-Klassiko": "Real Madrid" "Barselona"nı məğlub edib

Superliqa: "Qalatasaray" çempionluq yolunda vacib üç xal qazanıb

Azərbaycan paraüzgüçüsü Avropa çempionatında qızıl medal qazanıb

Dubay aeroportu fəaliyyətini tam bərpa edib

Premyer Liqa: "Liverpul" London səfərində üç vacib xal qazanıb

Avropa çempionatı: Azərbaycanın üç boksçusu 1/4 finala vəsiqə qazanıb

Sabirabadda kişi meyiti aşkarlanıb

Norveç növbəti 12 il üçün müdafiəyə 52 milyard avro ayıracaq

Premyer Liqa: Turun son oyunlarında “Sabah” və “Səbail” qalib gəlib

Şimali Kipr Türk Cümhuriyyətinin Prezidenti: Yaxın günlərdə Azərbaycana səfər edəcəyəm

BDU-nun 7 komandasının hamısı “Robotex Türkiyə”nin yarımfinal mərhələsində qalib olub

İtaliyalı gimnast: Əziyyətimin bəhrəsini gördüm

Xaçmazda iki obyektdə yanğın olub

Ukrayna ordusu Krımda Rusiyanın hərbi gəmisinə zərbələr endirib

Bakının dünyanın idman paytaxtı olması üçün namizədliyi irəli sürülüb VİDEO

GİN-in şöbə müdiri: Bakının beynəlxalq yarışlara ev sahibliyi etməsi ölkədə idman dəyərlərinin formalaşmasına təsir göstərir

Qızıl medal qazanan gimnast: Azərbaycan xalqına təşəkkür edirəm

İsabel Bonnal: Sevindirici haldır ki, Azərbaycan idmanın inkişafına hər zaman öz töhfəsini verib VİDEO

Bədii gimnastika üzrə Dünya Kuboku: Azərbaycanın qrup hərəkətləri komandası üç bürünc medal qazanıb VİDEO

ACES-in prezidenti: Bakının 2026-cı ildə dünyanın idman paytaxtı seçiləcəyinə inanıram VİDEO

Fukuşima AES-in suyunun okeana axıdılmasının 5-ci mərhələsi başlayıb

Türkiyədə 2028-ci ildən bütün vaksinasiya proqramları yerli peyvəndlər hesabına həyata keçiriləcək

Norveç XİN Azərbaycan və Ermənistan arasında sərhədin müəyyən hissəsində delimitasiya razılaşmasını alqışlayıb

Azərbaycan parabadmintonçusu beynəlxalq turnirdə bürünc medal qazanıb

Lətif Qəndilov: Azərbaycan ilə Qırğızıstan arasında münasibətlər uğurla inkişaf edir

Şəhidlərin xatirəsinə həsr olunan anım mərasimləri təşkil edilib

“Yüksəliş” müsabiqəsinin “Ümumi biliklər imtahanı” keçirilib

Azərbaycanın 6 gimnastı Avropa çempionatında iştirak edəcək

Türkiyə Prezidenti 12 illik fasilədən sonra İraqa rəsmi səfər edəcək

Hacıqabulda minik avtomobili aşıb, 8 nəfər xəsarət alıb VİDEO

Dünya Kuboku: Azərbaycanın qrup hərəkətləri komandası bürünc medal qazanıb VİDEO

Ümumi orta təhsil səviyyəsi üzrə buraxılış imtahanı keçirilib

Zaqatala, Balakən və Qaxda ümumi orta təhsil səviyyəsi üzrə buraxılış imtahanları 15 mərkəzdə aparılıb

Mingəçevir Dövlət Universiteti Ali Təhsil Liderlik Forumunda təmsil olunub

Magistral yollarda görmə məsafəsi 500-1000 metrədək məhdudlaşacaq

Şəkidə 64 yaşlı qadın itkin düşüb

Azərbaycan gimnastı Dünya Kubokunda beşinci olub

İsveç portalı Azərbaycanda minatəmizləmə fəaliyyətindən yazıb

Azərbaycanın iki boksçusu Avropa çempionatında mərhələ adlayıb

Müdafiə Nazirliyi həftəlik icmalı təqdim edib VİDEO

Bakıda yağış, yüksək dağlıq ərazilərdə isə qar yağacaq

Qubadlıda top mərmiləri aşkar edilib

Qubada atmosferi normadan artıq çirkləndirən avtomobillərin sürücüləri barədə tədbirlər görülüb

Azərbaycan Cüdo Federasiyasının baş katibi yeni vəzifəyə təyin olunub

Ukrayna-Polşa sərhədində 1700-dən çox yük avtomobili növbə gözləyir

Çin Yerin uzaqdan zondlama peykini orbitə çıxarıb VİDEO

Hərbi Polisin yaranmasının 32-ci ildönümü qeyd edilib VİDEO

Faktiki hava: Naxçıvanda və Aran rayonlarında 31 dərəcə isti qeydə alınıb

Dünya Kuboku: Azərbaycan gimnastları final mərhələsində mübarizə aparacaqlar

Türkiyədə narkotik vasitələrin satışında şübhəli bilinən 200-ə yaxın şəxs saxlanılıb

Ceyranbatan su anbarında meyit tapılıb

Kürdə batan qızın meyiti tapılaraq sudan çıxarılıb VİDEO

Bu gün İspaniya La Liqasında “El-Klassiko” baş tutacaq

Hazırda Qərbi Azərbaycan məsələsinin tədqiq və təbliğ edilməsi zərurəti yaranıb

Yaponiyada iki hərbi helikopterin toqquşması nəticəsində ölən və itkin düşənlər var

ABŞ-da əyləncə gecəsində atışma baş verib, 2 nəfər ölüb, 14 nəfər yaralanıb

Ukraynaya yardım haqqında qanun layihəsi aprelin 23-də ABŞ Senatında səsverməyə çıxarılacaq

Tayvan sahillərində 5,1 bal gücündə zəlzələ baş verib

Mərakeşdə Azərbaycanın zəngin mədəniyyəti və adət-ənənələri təqdim edilib

Böyük Britaniyanın müdafiə naziri ABŞ-ın Ukraynaya yardımına münasibət bildirib

Rumıniyada 12 milyon dollar dəyərində oğurlanmış rəsm əsərlərindən biri tapılıb

Bəzi ölümcül bakteriyalar “vampirlər kimi” insan qanı ilə qidalanır

Bu gün DİM ümumi orta təhsil səviyyəsi üzrə buraxılış imtahanı keçirir

İsveçdə ən çox hansı xəstəliklərə yoluxurlar?

“Kriminal qiraət” filminin 30 illiyi qeyd edilib

Pentaqon: ABŞ Kiyevdəki səfirliyinə əlavə hərbi müşavirlər göndərə bilər

Araşdırma: Fiziki təmas ağrı, narahatlıq və depressiyanı aradan qaldıra bilər

Türkiyədə səfərdə olan türkdilli dövlətlərdən bir qrup uşaq böyük sevinclə qarşılanıblar

Fontenbloda “Alfa Romeo” vintaj yarış avtomobilləri hərraca çıxarılır

Londonda keçirilən festivalda Azərbaycan rəqsi nümayiş olunub VİDEO

Federasiya Kuboku: “Mançester Siti” “Çelsi”ni məğlub edərək finala yüksəlib

Dövlət Akademik Filarmoniyasında "Fərəc Qarayevin portreti" layihəsi çərçivəsində konsert proqramı olub

Zelenski: ABŞ Konqresi tarixi gedişatın düzgünlüyünü qorudu

Zaxarova: ABŞ-ın Ukrayna, İsrail və Tayvana yardımı böhranı daha da dərinləşdirəcək

Gürcü politoloq: Azərbaycanın 4 kəndinin işğaldan azad olunması Prezident İlham Əliyev diplomatiyasının uğurudur

İranda baş verən zəlzələ Naxçıvan Muxtar Respublikasında hiss olunub - YENİLƏNİB

Bayden: Ukraynaya yardım döyüş meydanında təcili ehtiyacların ödənilməsi üçün zəruridir

Ağdamda eyni gündə doğulub, eyni gündə də şəhid olan qardaşların xatirəsi anılıb

Maliyyə naziri: Azərbaycan Orta Dəhlizin reallaşdırılması üçün öz üzərinə düşən işləri tam yerinə yetirib

Qax Damazlıq İpəkçilik Stansiyasında 4785 qutu ipəkqurdu toxumu inkubasiyaya qoyulacaq

ABŞ Konqresi Ukraynaya 61 milyard dollarlıq yardıma dair qanun layihəsini qəbul edib

Xətai Sənət Mərkəzində “Müşahidələrin fraqmentləri” adlı fərdi sərgi açılıb