Aydın Zeynalov: Heykəltaraş üçün yaratdığı obraza həyat bəxş etmək ən vacib şərtdir
Moskva, 30 iyun, AZƏRTAC
AZƏRTAC xəbər verdiyi kimi, Rusiya Prezidenti Vladimir Putin bu yaxınlarda tanınmış heykəltaraş, Rusiya Rəssamlıq Akademiyasının akademiki, soydaşımız Aydın Zeynalova “Rusiya Federasiyasının Əməkdar rəssamı” fəxri adını verib. O, bu ada təsviri incəsənət sahəsindəki nailiyyətlərinə və uzunmüddətli yaradıcılığına görə layiq görülüb. .
Aydın Zeynalov Moskvada anadan olub, burada yaşayır və işləyir. O, Moskva Rəssamlar İttifaqının üzvü, Rusiya Rəssamlıq Akademiyasının akademiki və incəsənət tarixi üzrə fəlsəfə doktorudur. 2000-ci ildən bəri müntəzəm olaraq Rusiyada və beynəlxalq sərgilərdə iştirak edir. Onun Rusiyada, Azərbaycanda və digər ölkələrdə fərdi sərgiləri keçirilib.
Heykəltaraşın əsərləri dünyanın müxtəlif muzeylərində nümayiş etdirilir və şəxsi kolleksiyalarda saxlanılır. Onun məşhur əsərləri arasında Rusiyanın Koqalım şəhərində Ümummilli Lider Heydər Əliyevin abidəsi, İtaliyada görkəmli dünya mədəniyyət xadimləri Cakomo Puççini və Cüzeppe Verdinin, Florensiyada isə Fyodor Dostoyevski və Dante Aligyerinin heykəlləri var.
Aydın Zeynalov, həmçinin Azərbaycanın Xalq yazıçısı, tanınmış dramaturq və ssenarist Rüstəm İbrahimbəyovun məzarüstü abidəsini də hazırlayıb və onu Bakıda Fəxri xiyabanda ucaldıb.
Heykəltaraş AZƏRTAC-a müsahibəsində yaradıcılıq yolundan, beynəlxalq səviyyədə tanınmış əsərlərindən və Azərbaycanla əlaqələrindən danışıb.
- Aydın müəllim, bu yaxınlarda sizə “Rusiyanın Əməkdar rəssamı” fəxri adı verildi. Bu, əhəmiyyətli yaradıcılıq nailiyyətlərinin tanınmasıdır. Bilmək istərdik, sənət yolunuz haradan başladı? Rəssam olmaq istədiyinizi nə vaxt anladınız, harada təhsil almısınız və bir rəssam kimi inkişafınızda nələrin təsiri olub?
- Həqiqətən, cəmi bir neçə gün əvvəl “Rusiya Federasiyasının Əməkdar rəssamı” fəxri adına layiq görüldüyümü öyrəndim. Əlbəttə, bu, mənim üçün böyük şərəfdir, irəliləmək, inkişaf etmək, işləmək və daha böyük zirvələrə can atmaq üçün motivasiya və təşviq deməkdir.
Yaradıcılıq yolum bütünlüklə Rusiyada başladı və inkişaf etdi, çünki mən Moskvada anadan olmuşam. Bütün həyatım qeyri-adi - fikrimcə, dünyanın ən gözəl şəhərində başladı və formalaşdı.
Deməliyəm ki, peşəmi seçməmişəm. Valideynlərim dediyi kimi, təxminən iki yaş yarımında heykəltaraşlığa başlamışam. Bu, öz seçimim deyildi, amma mənim üçün qərar verilmiş bir addım idi. Kiçik bir plastilin parçasını götürəndə, artıq taleyin mənim qarşımda təyin etdiyi bir yol idi.
O vaxtdan bəri hər gün, hər ay, hər il heykəltaraşlıqla məşğulam və bunu indi də davam etdirirəm. Yəni 47 illik ömrümün 45 ilini bu sənətlə məşğul olmuşam. Bu, mənim həyat tərzim, peşəm, istirahətim, işimdir.
Moskva Rəssamlıq Liseyində və Surikov adına Moskva Dövlət Akademik İncəsənət İnstitutunda oxumuşam, bu təhsil ocaqlarında heykəltaraşlıq təhsili almışam. Həmçinin Moskva Memarlıq İnstitutunda təhsil almışam və Rusiya İncəsənət Akademiyasında “Abşeron yarımadasının kult memarlığı” mövzusunda dissertasiya müdafiə etmişəm.
- Siz bir çox məşhur əsərin, o cümlədən görkəmli şəxsiyyətlərə həsr olunmuş heykəllərin və abidələrin müəllifisiniz. Yaradıcılıq bioqrafiyanızda hansı əsərlər xüsusi yer tutur?
- Elə oldu ki, monumental karyeram İtaliyada başladı və ilk bir neçə il Avropada inkişaf etdi. Bu, əlamətdar bir təsadüfdür.
Tamamilə gözlənilmədən İtaliyanın Montekatini-Terme şəhərində Verdiyə abidə yaratmaq fürsəti yarananda 30-dan bir az çox yaşım vardı. Məndən eskiz yaratmaq istənildi, şəhər rəhbərliyi onu çox bəyəndi və onlar mənim dizaynımı seçdilər.
İtaliya, Almaniya, Avstriya, Serbiya, Monteneqro və bir sıra digər ölkələrdəki çoxsaylı abidəni əhatə edən həyatımın Avropa hekayəsi beləcə başladı.
Qeyd etməliyəm ki, hər bir əsər üzərində işləmək mənim üçün həyəcanverici və çətin idi. Onların hamısı mənim üçün dəyərlidir, çünki mənim həyat yolumu təmsil edir.
Amma təbii ki, taleyimdə və karyeramda mühüm və həlledici olan mərhələlər var. Məsələn, Florensiyada Dostoyevskinin abidəsi — 2021-ci ildə açılışı olan dördmetrlik heykəl, həmin şəhərdə Dantenin abidəsi və Almaniyadakı Vaqner layihəsi. İstisnasız olaraq, bütün bu layihələr mənim üçün doğmadır və inkişafımın hər mərhələsində əvəzsiz rol oynayıb.
—Heykəltaraşlıq onilliklər, hətta əsrlər boyu davam edən sənətdir. İnsan obrazı yaradarkən sizin üçün ən vacib olan nədir?
- Görkəmli bir şəxsiyyətin obrazı və ya portreti üzərində iş prosesində təkcə dəqiq üz cizgilərini, ştrixlərini və üz ifadələrini əks etdirmək deyil, həm də insanın daxili dünyasını hiss etmək və bu duyğuları, enerjini bürünc, gil və ya plastilinə yönəltməyə çalışmaq vacibdir.
Düşünürəm ki, ən vacib amil yaratdığınız şəxsiyyətə həyat bəxş etməkdir.
İdeyaların yaranmasına gəldikdə, bütün həyatım boyu işlədiyim üçün başlanğıc nöqtəsi yoxdur. Mən həmişə bir ideyanın digərindən doğulduğu, formalaşdığı, inkişaf etdiyi və təkamül etdiyi bir prosesdəyəm. Bütün əsərlərim - həm molbert, həm də monumental heykəllərim bir zəncir, eyni hekayədir.
- Siz Moskvada anadan olmusunuz və Rusiya incəsənət məktəbini təmsil etmisiniz, lakin Azərbaycanla da əlaqələriniz var. Bu əlaqə sizin üçün nə qədər vacibdir?
- Mən Rusiyada, Moskvada anadan olmuşam. Əlbəttə ki, mən rus heykəltaraşı kimi çıxış edərək Rusiya incəsənətini təmsil edirəm. Buna baxmayaraq, Azərbaycana və azərbaycanlılara qarşı çox isti münasibətim var.
Uşaqlıq tətillərimi nənəmlə keçirdiyim inanılmaz anları xatırlayıram, onlar mənim üçün əzizdir. Mən təşəbbüs göstərərək Nəsiminin heykəlini Azərbaycana bağışladım və layihəni tam maliyyələşdirdim.
Fatimə İbrahimbəyova mənə Rüstəm İbrahimbəyova abidə yaratmaq ideyası ilə müraciət edəndə, onu məmnuniyyətlə qəbul etdim. Bu, çox maraqlı bir layihə idi və biz onu uğurla həyata keçirdik.
Mənə, həmçinin Sankt-Peterburq üçün Üzeyir Hacıbəylinin abidəsinin yaradılması ideyası ilə müraciət etdilər. Bu layihəyə beş-altı ilimi sərf etdim. Təəssüf ki, abidə heç vaxt ucaldılmadı. Mən onu bütövlükdə tamamladım və indi o, Sankt-Peterburqdadır.
Azərbaycana, onun mədəniyyətinə və fərqli milli xarakterinə çox isti və sevgi dolu münasibətim var. İnanıram ki, bu, heyrətamiz, gözəl, özünü təmin edən və sürətli inkişaf yolu ilə irəliləyən ölkədir.
Bölmənin digər xəbərləri
