Azərbaycan-İtaliya tərəfdaşlığı yeni qlobal layihələrə yol açır ŞƏRH
Bakı, 3 oktyabr, AZƏRTAC
Azərbaycanın xarici siyasətində İtaliya ilə münasibətlər özünəməxsus spesifikliyi ilə seçilir. Bu münasibətlərə yalnız iki dövlət arasında əlaqələr prizmasından baxmaq düzgün olmaz. İtaliya, əslində, Azərbaycanın Avropaya açılan pəncərəsidir. İllər ərzində İtaliya, həm Avropa İttifaqına üzv olan, həm də olmayan dövlətlərlə, eləcə də digər Avropa qurumları ilə münasibətlərimizin balanslaşdırılmasında mühüm rol oynayıb və əhəmiyyətli töhfələr verib. Ermənistanın Azərbaycan torpaqlarını işğal etdiyi dövrdə və müxtəlif təzyiqlərlə üzləşdiyimiz zamanlarda İtaliya ilə qurulan münasibətlər xüsusi əhəmiyyət kəsb edirdi. Məhz bu münasibətlərin nəticəsində TAP layihəsinin gerçəkləşməsinə şərait yarandı. Layihənin qarşısında duran mürəkkəb maneələr isə İtaliya Prezidenti Sercio Mattarellanın şəxsi müdaxiləsi ilə aradan qaldırıldı. Azərbaycan da öz növbəsində layihənin uğurla tamamlanması üçün bütün resurs və potensialını səfərbər etdi.
Bu sözləri AZƏRTAC-a açıqlamasında Milli Məclisin deputatı Azər Badamov bildirib.
O qeyd edib ki, 2020-ci ilin sentyabr-noyabr aylarında müharibə şəraitində olan Azərbaycan həmin ilin dekabrında TAP layihəsini uğurla istifadəyə verdi. Bu nailiyyət özü ölkəmizin praqmatik və uzaqgörən siyasətinin bariz nümunəsidir. Baxmayaraq ki, həmin dövrdə Azərbaycana təzyiqlər və təhdidlər kifayət qədər güclü idi və bəziləri ölkəmizin qələbəsini qəbul etmək istəmirdi, dövlətimiz hər addımı dəqiq hesablayaraq praqmatik siyasət yürütməyi bacardı.
Deputat vurğulayıb ki, vaxtilə Cənub Qaz Dəhlizinə skeptik yanaşan populistlərin və layihəyə mane olmağa çalışan fürsətçilərin planlarını alt-üst edən əsas amil bu gün həmin dəhliz vasitəsilə 14 ölkəyə təbii qazın ixrac edilməsidir. Onun sözlərinə görə, Azərbaycanın boru kəmərləri ilə qaz ixracının coğrafi arealı üzrə dünyada birinci yeri tutması da mühüm faktdır. Hazırda yalnız İtaliyaya 10 milyard kubmetrdən artıq qaz ixrac olunur. Azərbaycanın nefti İtaliyanın neft balansında birinci, qazı isə ikinci yerdədir. Bu göstəricilər iki ölkə arasında tərəfdaşlığın möhkəmliyinin, qarşılıqlı etimad və inamın bariz nümunəsidir.
İtaliya Azərbaycanın dünya bazarlarına çıxışı üçün etibarlı kanaldır və bu ölkə vasitəsilə ixrac olunan neft və qazın həcmi əhəmiyyətli dərəcədə artıb. Əldə olunan uğurlar yeni layihələrin reallaşdırılmasına da yol açır. Hazırda Azərbaycan Avropa İttifaqına elektrik enerjisi ixracı ilə bağlı işlər aparır. Prezident İlham Əliyev İtaliya Prezidenti Sercio Mattarella ilə mətbuata bəyanatında elektrik xətlərinin çəkilməsi üçün texniki-iqtisadi əsaslandırmanın hazırlandığını və yaxın zamanda tamamlanacağını qeyd edib. TAP-ın da daxil olduğu, ümumilikdə 3500 kilometr uzunluğunda Cənub Qaz Dəhlizi isə Azərbaycanın daha geniş coğrafiyaya çıxışını təmin edir.
Azərbaycanla İtaliya arasında iqtisadi əlaqələrin hər gün daha da dərinləşdiyini deyən A.Badamov əlavə edib ki, İtaliyanın Cənubi Qafqaz ölkələri ilə ticarətində 90 faizə yaxın göstərici məhz Azərbaycanın payına düşür. 2024-cü ildə iki ölkə arasında ticarət dövriyyəsi 16 milyard dolları ötüb və bu rəqəm İtaliyanı Azərbaycanın birinci xarici tərəfdaşına çevirib. Xəzərin dibi ilə Avropaya ötürüləcək elektrik enerjisi layihəsi əməkdaşlığı daha da genişləndirməklə yanaşı, qarşılıqlı inam və etimadı möhkəmləndirəcək. Bu müddət ərzində həyata keçirilən layihələr hər iki tərəfin etibarlı tərəfdaş olduğunu bir daha sübut edib.
Deputatın sözlərinə görə, Azərbaycanın prioritet məsələlərindən biri işğaldan azad olunmuş ərazilərin bərpası və yenidən qurulmasıdır. Bu prosesdə qabaqcıl texnologiyalar, “ağıllı şəhər” və “ağıllı kənd” layihələri həyata keçirilir ki, İtaliya şirkətləri də bu işdə yaxından iştirak edirlər.
“Münasibətlərin daha da dərinləşdirilməsi üçün qarşılıqlı maraq mövcuddur. Bu maraq iqtisadi əlaqələrlə məhdudlaşmır, humanitar sahədə əməkdaşlıq da inkişaf etdirilir ki, bu da uzaqgörən və dayanıqlı yanaşmanı göstərir. Bu amil yalnız dövlətləri deyil, eyni zamanda, cəmiyyətləri də bir-birinə yaxınlaşdırır. İtaliyada keçirilən Azərbaycan mədəniyyəti günləri mədəni irsimizin tanıdılması ilə yanaşı, bu ölkə vətəndaşlarının Azərbaycana marağını artırır.
Azərbaycan-İtaliya Universitetinin açılması isə gələcəyə yönəlmiş sərmayədir. Universitet yüksəkixtisaslı mütəxəssislər yetişdirəcək, xüsusilə aqronomiya və baytarlıq sahəsində peşəkar kadr çatışmazlığını aradan qaldıracaq. Universitetin məzunları həm də iki ölkənin maraqlarının fəal müdafiəçiləri kimi çıxış edəcəklər.
İtaliya-Azərbaycan münasibətləri həm tarazlaşdırıcı, həm də balanslaşdırıcı funksiyaya malikdir. Bu münasibətlərin inkişafı yalnız iki ölkəyə deyil, həm də geniş coğrafiyaya stabillik və fayda gətirir”, - deyə Azər Badamov vurğulayıb.