Azərbaycanın bugünkü uğurlarının təməlində Ulu Öndərin misilsiz əməyi, düşünülmüş strategiyası dayanır – RƏY
Bakı, 11 dekabr, AZƏRTAC
1969-cu ildə Azərbaycanda hakimiyyətə gələn Ulu Öndər Heydər Əliyev 1982-ci ilədək ölkə iqtisadiyyatını keyfiyyət baxımından yeni səviyyəyə çıxardı. O zamanlar SSRİ-də aqrar ölkə kimi səciyyələndirilən Azərbaycan 13 il ərzində aqrar-sənaye respublikasına çevrildi. Mərkəzlə əyalətlər arasında fərq demək olar tam aradan qaldırıldı. Ölkədə həm sənayedə, həm də kənd təsərrüfatında istehsalın strukturunda dönüş yarandı. Ulu Öndərin apardığı iqtisadi siyasət nəticəsində əhalinin əməyə olan münasibəti dəyişdi, işə marağı artmağa başladı. Hər bir insan həvəslə işə gedir və potensialını maksimum reallaşdırırdı. Bu da nəticə etibarilə iqtisadiyyatın inkişafına töhfə verirdi.
Bu sözləri AZƏRTAC-a açıqlamasında Azərbaycan Dövlət İqtisad Universiteti nəzdində fəaliyyət göstərən Rus İqtisad Məktəbinin direktoru, dosent Mənsur Bərxudarov Ulu Öndərin Azərbaycan iqtisadiyyatına töhfələrindən danışarkən söyləyib.
M. Bərxudarov deyib ki, 1969-1982-ci illərdə ümumi daxili məhsulun (ÜDM) strukturunda demək olar bütün 10 rayonun bərabər payı var idi.
“Mərkəz dedikdə əsasən 10 iqtisadi rayon nəzərdə tutulurdu. Bakı-Sumqayıt iqtisadi rayonu demək olar bütövlükdə həm hasilat, həm də emal sənayesinin üstünlük təşkil etdiyi bir məkan idi. Ancaq Ulu Öndər iqtisadi rayonlar arasında fərqləri minimuma endirə bildi. Beləliklə, iqtisadiyyatda texnoloji yenilik baş verdi. Bunun nəticəsində bütövlükdə Azərbaycan xalqının gəlirləri dəfələrlə artdı və əhalinin rifahı yüksəldi. İndi yaşlı insanlar təsdiq edə bilərlər ki, 1969-cu ilə qədər olan Azərbaycan kəndlərinin ümumi görünüşü ilə 1982-ci ildəki kəndlərin ümumi görünüşü arasında nə qədər fərq yarandı. Söhbət mərkəz və regionlar arasında olan fərqin intensiv və dinamik şəkildə azalmasından gedir. Ümummilli Liderin apardığı iqtisadi siyasət nəticəsində əhalinin əməyə olan münasibəti dəyişmişdi. O zamanlar bunu “sosializm yarışı” adlandırırdılar. Nəticədə taxılçılıq, pambıqçılıq rayonları və sənaye şəhərləri öz aralarında Heydər Əliyevin sayəsində sağlam rəqabət yarada bilmişdi. Nəticə etibarilə həm rayon, həm də kənd səviyyəsində respublikada iqtisadi fəallıq yaranmışdı. Buna “davranış iqtisadiyyatı” deyirlər. Bu gün bu iqtisadiyyat elmə çevrilib. Ancaq “davranış iqtisadiyyatı” elmə çevrilməmişdən əvvəl - 1970-ci illərdə Ulu Öndərin sayəsində ölkəmizdə həyat tərzinə çevrilmişdi.
SSRİ dövründə 15 respublika üzrə keçici qırmızı bayrağı çox vaxt Azərbaycan əldə edirdi. Azərbaycan iqtisadi artım tempinə görə demək olar bütün sosialist respublikalarını qabaqlayırdı. Bu, şəxsiyyətin, liderin cəmiyyətdəki rolu demək idi”, - deyə M.Bərxudarov qeyd edib.
Bugünkü iqtisadiyyatımızın təməlinin o illərdə məhz Ümummilli Lider tərəfindən qoyulduğunu vurğulayan dosent qeyd edib ki, SSRİ dağıldıqdan sonra bütün keçmiş respublikalarda xaos yarandı. Bu xaos ictimai həyatın bütün sahələrini, o cümlədən iqtisadiyyatı əhatə etdi. 1993-cü ilədək Azərbaycanda makroiqtisadi eniş sürətlə getdi. Bu, makromaliyyə qeyri-sabitliyi ilə müşahidə olundu. Nəticədə inflyasiya bütün iqtisadiyyatı bürüdü. Məhz Ulu Öndərin 1993-cü ildə hakimiyyətə qayıdışından sonra siyasi və iqtisadi sabitlik təmin olundu. 1994-cü ildə dünyanın neft sənayesi sahəsində ən nəhəng şirkətlərinin Azərbaycana gətirilməsi böyük məharət tələb edirdi. Böyük ölkələrin Azərbaycana investisiya yatırması üçün siyasi və iqtisadi sabitliyi təmin etmək lazım idi ki, bunu da Ulu Öndər çox yüksək səviyyədə bacardı. 1994-cü il sentyabrın 20-də “Əsrin müqaviləsi” imzalandı.
“1995-ci ildən etibarən ölkəmizdə iqtisadi yüksəliş illəri başlandı. Ümumi daxili məhsulda (ÜDM) hər il artım müşahidə olunurdu. 1999-cu ildə Neft Fondu yaradıldı və neft gəlirlərinin böyük bir qismi bu Fondda yığılmağa başlandı. Bu xətti Ümummilli Lider Heydər Əliyevin davamçısı İlham Əliyev layiqincə davam etdirdi. Neft gəlirlərinin dinamik şəkildə artımı Azərbaycanı investisiya idxalçısında sərmayə ixrac edən ölkəyə çevirdi. Bu gün Azərbaycan artıq Cənubi Qafqazda söz sahibinə çevrilib. Azərbaycanın apardığı regional siyasət nəticəsində artıq Gürcüstan, Türkiyə, Rusiya, İran, ərəb ölkələri, Əfqanıstan, Mərkəzi Asiya dövlətləri ilə iqtisadi əməkdaşlıq modeli qurulub. Azərbaycan Şimal-Cənub və Şərq-Qərb istiqamətində körpü rolunu oynamağa başlayıb. Bu iki transkontinental məkanda yerləşən Azərbaycan artıq demək olar öz şərtlərini əməkdaşlıq etdiyi bütün ölkələrə təqdim edə bilir. Ölkəmiz qarşılıqlı hörmət və faydalılıq prinsipi əsasında əməkdaşlıq coğrafiyasını genişləndirir.
2018-ci ildə Xəzər dənizinin statusu ilə bağlı problem həll olundu və 2020-ci ildə Azərbaycanın ərazi bütövlüyü təmin edildi. Bu il isə suverenliyimiz tam təmin edildi. Bu gün Azərbaycanın region ölkələrinə 3+3 formatında əməkdaşlıq təklif etməsi o deməkdir ki, Bakı özü müstəqil beynəlxalq əməkdaşlıq modeli formalaşdırır. Azərbaycanın işıqlı gələcəyi var. Bu da aparılan düzgün, konstruktiv siyasətlə bağlıdır. Əldə edilən bütün bu uğurların kökündə Ulu Öndərin misilsiz əməyi, düşünülmüş strategiyası dayanır. Bu gün onun layiqli davamçısı Prezident İlham Əliyev bu siyasəti uğurla davam və inkişaf etdirməkdədir”, - deyə M. Bərxudarov diqqətə çatdırıb.
Bölmənin digər xəbərləri
