Bakı, 8 iyun (AZƏRTAC). İyunun 4-də Bakı Ekspo Mərkəzində açılan və bu il 20 illik yubileyini qeyd edən Beynəlxalq Xəzər neft və qaz, neftayırma, neft kimyası (“Caspian Oil and Gas”) sərgi və konfransı Xəzəryanı regionun neft-qaz sahəsində ən böyük tədbiri kimi yadda qaldı.

Öz işini iyunun 7-də yekunlaşdırmış və Azərbaycanın iqtisadiyyat, elm və texnika sahələrində ən yaxşı nailiyyətlərini nümayiş etdirmiş “Caspian Oil and Gas-2013” sərgisi haqlı olaraq regionun aparıcı tədbiri hesab olunur. Dünyanın 27 ölkəsindən 386 şirkəti bir araya gətirən “Caspian Oil and Gas-2013” sərgisi ilə paralel olaraq 3-cü Xəzər Beynəlxalq energetika və alternativ enerji sərgisi də keçirilmişdir. Hər iki sərginin təşkilatçıları isə həmişə olduğu kimi, “Iteca Caspian” MMC və “ITE Group plc” şirkətləri olmuşdur.

Şərqlə Qərbi birləşdirən enerji dəhlizi boyu neft-qaz və nəqliyyat-kommunikasiya üzrə beynəlxalq layihələrin həyata keçirilməsində müstəsna rol oynayan ölkəmiz strateji əməkdaşlıq, beynəlxalq inteqrasiya və enerji təhlükəsizliyinin real qarantıdır. Bu gün haqlı olaraq “Caspian Oil and Gas” sərgisi əsası ümummilli lider Heydər Əliyev tərəfindən qoyulmuş və Prezident İlham Əliyev tərəfindən müvəffəqiyyətlə davam etdirilən neft strategiyasının uğuru hesab olunur. Əminliklə demək olar ki, 20 illik bir müddəti arxada qoyan bu sərgi gələcəkdə də regionun neft sektoru üzrə nailiyyətlərinin vizit kartı, eləcə də işgüzar əlaqələrin qurulması və qarşılıqlı əməkdaşlıq naminə yeni perspektivlərin müəyyənləşdirilməsi üçün platforma olaraq qalacaqdır.

Sərginin təntənəli açılış mərasimində geniş nitqlə çıxış edən Prezident İlham Əliyev ötən 20 ildə Azərbaycanın qazandığı uğurları sadalayaraq demişdir ki: “Bu gün Xəzər neft-qaz sərgisinin 20-ci ildönümüdür. Bu, böyük tarixi hadisədir. İyirmi il ərzində bu sərgi hər il daha da çox şirkəti cəlb etmişdir. Builki sərgidə 400-ə yaxın şirkət iştirak edir. Yəni, bu, özlüyündə bir göstəricidir, onu göstərir ki, 20 il keçməsinə baxmayaraq, sərgi öz əhəmiyyətini itirməyib, əksinə onun əhəmiyyəti daha da artmışdır”.

Bütün bu illər ərzində sərgi ölkəmizin enerji məhsulları sahəsində uğurlarını müvəffəqiyyətlə əks etdirmişdir. Sərginin inkişaf tarixi əsası 20 il əvvəl məşhur “Əsrin müqaviləsi” sayəsində əsası qoyulmuş Azərbaycanın neft strategiyası ilə bağlıdır. Bu gün Azərbaycan dünyada “qara qızıl” diyarı və qaz ölkəsi kimi tanınır, “Azəri-Çıraq-Günəşli”, “Bakı-Tbilisi-Ceyhan”, “Şahdəniz” və digər bu kimi beynəlxalq layihələr isə qlobal iqtisadi əməkdaşlığın və Avropada enerji təhlükəsizliyinin təmin olunması üçün göstərilən səylərin rəmzinə çevrilmişdir. Bu baxımdan “Cənub qaz dəhlizi”nin tərkib hissəsi olan və Xəzər regionundan mavi qazın Mərkəzi Avropaya nəqli üçün nəzərdə tutulmuş TANAP (Trans-Anadolu qaz kəməri) layihəsi də xüsusi mövqeyə malikdir. Dövlətimizin başçısı həmçinin qeyd etmişdir ki, bu layihələrin icrası üçün bütün maraqlı tərəflər balanslaşdırılmış mövqe nümayiş etdirməlidirlər. Bu mənada energetika sektoru ilə yanaşı, qeyri-neft sektorunun da nailiyyətlərini nümayiş etdirən ixtisaslaşdırılmış sərgilər əməkdaşlıq meydanına çevrilir.

Sərginin açılışında ABŞ Prezidenti Barak Obamanın, Böyük Britaniyanın Baş naziri Devid Kemeronun təbrik məktubları da bu mötəbər tədbirə göstərilən beynəlxalq marağın ifadəsidir.

Ötən müddətdə sərgidə 70-dən çox ölkədən 5 min 600-dək şirkət iştirak etmişdir. Tədbir Bakı Ekspo Mərkəzinin 3 pavilyonu ilə yanaşı, açıq meydançanı da əhatə etmişdir. Ötən illə müqayisədə sərginin meydançasının sahəsi 22 faiz artmışdır. Bu tədbirdə ölkəmizin şirkətləri də ildən-ilə daha geniş təmsil olunur. Təsadüfi deyildir ki, cari sərgidə iştirakçıların 30 faizini yerli iqtisadi qurumlar təşkil etmişdir. Əvvəlki sərgi ilə müqayisədə ekspozisiyaların sahəsi 25 faiz artmışdır. Sərgi iştirakçılarından 20 faizi isə bu tədbirə ilk dəfə qatılmışdır.

Sərgidə güclü transformatorlar, müxtəlif kabel məhsulları, hava elektrik xətləri üçün naqillər, kommutasiya-paylayıcı aparatlar, enerjiyə qənaət edən müasir işıqlar, elektrik enerjisinin texniki və kommersiya uçotu üçün avtomatlaşdırılmış sistemlər, mikroprosessor qurğuları və bir sıra digər məhsullar təqdim olunmuşdur. bp şirkəti və onun tərəfdaşlarının “Alıcılarla tanış olun” şüarı altında keçirdikləri tədbir də ziyarətçilərdə xüsusi maraq doğurmuşdur. Bu tədbirdə 90-a yaxın şirkət istismar təminatı, mühəndis-texniki işləri, tikinti, maddi-texniki təchizat, tullantıların toplanması və utilizasiyasının təşkili, habelə müxtəlif işgüzar xidmətlərin göstərilməsi sahələrində öz nailiyyətlərini nümayiş etdirmişlər.

Sərgi və konfrans iştirakçılarının siyahısında bazarın ən böyük iştirakçıları, dünyanın neft və energetika sektorunun liderləri yer almışlar. Bu sərgidə müasir neft hasilatı və neft emalının ən müxtəlif sahələrinin inkişafı üçün nəhəng imkan və perspektivlər təqdim olunmuşdur. Azərbaycan Respublikasının Dövlət Neft Şirkəti (ARDNŞ), “bp-Azerbaijan”, OMV, “Total”, TPAO, “Statoil”, “Petkim”, RWE və bir çox digər şirkətlərin də yer aldığı sərgidə Almaniya, Çin, Rusiya, Türkiyə və Böyük Britaniya öz milli qrupları ilə təmsil olunmuşdur.

Sərgi çərçivəsində keçirilən “Caspian Oil and Gas-2013” konfransı da iştirakçılarda böyük maraq doğurmuşdur. Dünyanın müxtəlif ölkələrindən 500-dən artıq iştirakçının qatıldığı konfransda aparıcı neft-qaz mütəxəssisləri və geniş ticarət missiyaları ilə təcrübə mübadiləsi və yeni işgüzar əlaqələr qurmaq imkanı yaradılmışdır.

Konfransın sessiyalarında Avropa, MDB və Asiya ölkələrində qaz bazarlarının dinamikası və onun Xəzər regionuna təsirindən, Azərbaycanın neft-qaz sənayesinin sabit inkişafından, “Şərq-Qərb enerji dəhlizi”ndə Türkiyənin rolundan və TANAP layihəsindən, TAP-ın Trans-Anadolu Qaz kəməri Xəzər qazının Cənub-Şərqi və Qərbi Avropanın əsas bazarlarına tədarükündəki mövqeyindən, “Nabukko Qərb”in yeni biznes planının üstünlüklərindən və s. danışılmış, maraqlı fikir mübadilələri aparılmışdır.

Bakı Ekspo Mərkəzində “Caspian Oil and Gas-2013” sərgisi ilə paralel olaraq “Caspian Power-2013” sərgisi də keçirilmişdir. Bu sərgi energetika sənayesi üçün innovasiyalı texnologiya və avadanlıqlar, habelə enerjiyə qənaət sahəsində elmi-texniki təkmilləşdirmələr təqdim edən şirkətləri bir araya gətirmişdir. Alternativ və Bərpa olunan Enerji Mənbələri üzrə Dövlət Agentliyi kimi dövlət təşkilatları ilə yanaşı, sərgidə, həmçinin Azərbaycanın enerji sektorunda fəaliyyət göstərən yerli və xarici şirkətlər də öz məhsullarını təqdim etmişlər. STP - Sumqayıt Texnologiyalar Parkı (Azərbaycan), “GOKNUR Bakı” MMC (Azərbaycan), “Schneider Electric” (Türkiyə) və “Wartsila” (Finlandiya) sərgiyə öz stendləri ilə qatılmışlar. İştirakçıların 20 faizini debütantlar təşkil etmişdir ki, onların da arasında “Enerqomera Elektrotexniki zavodlar” QSC (Rusiya), “Cink Hydro-Energy” (Çex Respublikası) və s. kimi şirkətlər vardır.

Əminliklə demək olar ki, “Caspian Oil and Gas-2013” sərgi və konfransı, həmçinin “Caspian Power-2013” sərgisi ölkənin və bölgənin energetika sektorunda bütün müsbət inkişaf meyllərini təşviq edəcək, beynəlxalq əlaqələrin genişlənməsinə, Azərbaycanın neft və qaz sektoruna investisiya yatırımlarının artırılmasına və yeni texnologiyaların tətbiqinə şərait yaradacaqdır.