Ədəbiyyat Muzeyində konfrans: Sənət və elm tarixində imzasını qoyan Azərbaycan qadınları
Bakı, 6 may, AZƏRTAC
AMEA Nizami Gəncəvi adına Milli Azərbaycan Ədəbiyyatı Muzeyində Qadınlar Təşkilatı tərəfindən “Sənət və elm tarixində imzasını qoyan Azərbaycan qadınları” adlı elmi-praktik konfrans keçirilib.
Bu barədə AZƏRTAC-a Ədəbiyyat Muzeyindən məlumat verilib. Bildirilib ki, tədbirdə çıxış edən muzeyin direktoru, akademik Rafael Hüseynov ICESCO-nun İslam Dünyası Elm, Təhsil və Mədəniyyət Təşkilatının qərarı ilə 2021-ci ilin İslam aləmində “Qadın İli” elan edildiyini söyləyib.
Akademik qeyd edib ki, Azərbaycan qadınının mədəni, ictimai həyatdakı fəaliyyət tarixi haqqında silsilə konfranslar keçirmək, geniş həcmli məqalələr toplusu hazırlamaq mümkündür. Bildirilib ki, Azərbaycan qadınının tarixdəki mühüm yeri və rolu bu gün dünya ictimaiyyətinə ardıcıl çatdırılmalıdır. Çünki Azərbaycan qadınının cəmiyyətdəki əhəmiyyəti təkcə XX yüzilliyin hadisəsi deyil.
Rafael Hüseynov tarixi ən azı VII əsrə söykənən “Kitabi-Dədəm Qorqud” dastanlarındakı “qadın haqqı”, “ana haqqı”, “Tanrı haqqı” kəlamlarını yada salaraq türk dünyasında qadına verilən yüksək dəyərdən bəhs edib. Vurğulayıb ki, XII əsr dünyanın heç bir ölkəsində Azərbaycan tarixində olduğu qədər qadın qəhrəmanlığı, qadın diplomatiyası, qadın poetik yaradıcılığı ilə tanınmır. Odur ki, bu fenomen diqqətlə öyrənilməli və bütün dünyaya təqdim edilməlidir.
Akademik Azərbaycan qadınının cəmiyyət həyatındakı tarixi rolundan bəhs edərək XX əsrin əvvəllərində milli ziyalılar və mesenatların dəstəyilə teatr, elm və təhsil, mətbuat sahəsinə qadınların gəlişindən, Hacı Zeynalabdin Tağıyev tərəfindən yaradılmış “Qızlar gimnaziyasından” bəhs edib. Bildirib ki, həmin illərdə daha yeni, savadlı nəsillər yetişdirəcək təhsilli qadınlar dəstəsi üçün məxsusi dərsliklər yazılır, müqəddəs “Quran-Kərim” doğma dilə daha sadə şəkildə tərcümə edilirdi.
Rafael Hüseynov Nizami Muzeyinin Qadınlar Təşkilatının sədri, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru Sevinc Heydərovaya muzeyin tarixi quruculuğunda mühüm rol oynamış ziyalı qadınların yaradıcılığını, o cümlədən Azərbaycan qadınının tarixdəki rolunu işıqlandıracaq, tanıdacaq məqalələr toplusunun hazırlanmasını tövsiyə edib.
Sonra Ekspozisiyanın qorunması, izahı və audiomüşayiətin təmini şöbəsinin müdiri Tomiris Babanlı “Azərbaycan tarixində mühüm rol oynamış müdrik qadınlar Nizami muzeyinin ekspozisiyasında” mövzusunda məruzə ilə çıxış edib. O, muzeyin zallarında sərgilənən və tarixi sərkərdə, ziyalı qadınların təsvir olunduğu müxtəlif rəsm əsərləri və heykəltəraşlıq nümunələrindən bəhs edib, o cümlədən onların ədəbi irsi haqqında ətraflı məlumat verib.
Muzeyin elmi işlər üzrə direktor müavini, filologiya elmləri doktoru, professor Xatirə Bəşirli “Görkəmli şərqşünas Şəfəq Əlibəyli” mövzusunda məruzəsində tanınmış şərqşünas-alim, professor Şəfəq Əlibəylinin zəngin yaradıcılıq yoluna nəzər salıb.
Tədbirdə, həmçinin muzeyin Qədim və orta əsrlər Azərbaycan ədəbiyyatının tədqiqi və təqdimi şöbəsinin böyük elmi işçisi Gülnar Əqiq “Qacar dövründə qadın şairələr” mövzusunda çıxış edərək, Qacarlar xanədanının görkəmli şairə xanımları və dövrün digər məşhur xanımları haqqında ətraflı məlumat verib.
Elmi-praktik konfransda Ədəbiyyat İnstitutunun Qadınlar Təşkilatının üzvləri - filologiya üzrə fəlsəfə doktorları Ruhəngiz Əliyeva və Fidan Əbdürrəhmanova da iştirak ediblər.