-Zati aliləri, cənab Prezident!

Hörmətli müşavirə iştirakçıları!

Cənab Prezident, Sizin ölkəyə rəhbərlik etdiyiniz dövr qlobal miqyasda həddən artıq mürəkkəb, ziddiyyətli və çətin siyası, iqtisadi, mənəvi və ekoloji proseslərin tüğyan etdiyi bir zamanla üst-üstə düşür. Lakin fəaliyyətinizdə nümayiş etdirdiyiniz dəmir iradə, qətiyyət, müasirlik, Sizə xas olan yüksək intellekt, zəka, ulu öndərimizin zəngin və nadir həyat və idarəçilik təcrübəsini tam şəkildə davam etdirməyiniz sayəsində dünyada gedən proseslərin fonunda ölkəmiz fenomenal nəticələri ilə seçilir. Bu dövr bir çox istiqamətlərdə rekordlar və ya Azərbaycan tarixində ilk dəfə başlanmış işlər dövrünə çevrilmişdir.

İqtisadi inkişaf sürəti, iş yerlərinin yaradılması, müstəqilliyin möhkəmləndirilməsi, ölkənin özünü təsdiqi, ordu quruculuğu kimi sahələrlə bərabər, ətraf mühitin sağlamlaşdırılması, təbii sərvətlərdən xalqımızın rifahının yaxşılaşdırılması naminə istifadə edilməsi məsələləri daim Sizin diqqət mərkəzinizdə olmuşdur. Məhz bunun sayəsində, digər sahələrdə olduğu kimi, ətraf mühitin mühafizəsi və təbii sərvətlərdən səmərəli istifadə olunması sahəsində də əvvəlki illərdə başlanmış işlər 2008-ci ilin birinci rübündə uğurla davam etmiş, yeni layihələrin icrasına başlanmış, konkret işlər görülmüşdür.

Cənab Prezident, ətraf mühitin mühafizəsi və təbii sərvətlərdən səmərəli istifadəni təmin etmək, bu sahədə nəzarət sistemini təkmilləşdirmək məqsədi ilə cərimələr Sizin dəstəyiniz, Nazirlər Kabinetinin qərarı ilə 40-60 dəfə artırılmış, Ətraf Mühitin Mühafizəsi üzrə Dövlət Fonduna daxilolmalar artaraq 2008-ci ilin birinci rübündə 2007-ci ilin müvafiq dövrünə nisbətdə 230 faiz təşkil etmişdir. Ətraf mühitin, bioloji resursların və meşələrin mühafizə olunması sahəsində nəzarətin gücləndirilməsi hesabına hüquq mühafizə orqanlarına və məhkəmələrə 166 iş göndərilmişdir. Hazırda bu sahədə problem belə işlərin çoxalması nəticəsində baxıldıqdan sonra onların icraatı ilə bağlıdır.

Tərəfinizdən təsdiq olunmuş «Azərbaycan Respublikasında ekoloji vəziyyətin yaxşılaşdırılmasına dair 2006-2010-cu illər üçün Kompleks Tədbirlər Planı»nın icrası üçün ayırdığınız 18,5 milyon manat vəsaitdən Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinə 700 min manat vəsaitin 100 min manatı hesabına Heydər Əliyev adına beynəlxalq hava limanı ətrafının ekoloji sağlamlaşdırılması məqsədi ilə 21 layihə-smeta sənədi hazırlanmış və ekspertizadan keçirilməsi üçün Nazirlər Kabinetinə təqdim olunmuşdur. Ayrılan vəsaitin 600 min manatı hesabına isə Sumqayıtda toplanılmış 170 min ton civə tullantılarının 19,4 min tonu Təhlükəli Tullantılar Poliqonuna daşınaraq qanunamüvafiq zərərsizləşdirilmişdir.

Növbəti mərhələ üzrə 2008-ci il üçün ayrılmış 3,5 milyon manat vəsaitin hesabına bu tullantıların zərərsizləşdirilməsi məqsədi ilə tender elan olunmuşdur. Eyni zamanda, Sumqayıt Alüminium zavodunun ərazisindən 3130 ton tullantı Təhlükəli Tullantılar Poliqonuna daşınaraq zərərsizləşdirilmişdir. Bu tədbirlərin həyata keçirilməsi Sumqayıtın ekoloji durumuna öz müsbət təsirini göstərməkdədir.

Təəssüf hissi ilə qeyd etmək istərdim ki, ölkəmizin iqtisadi, siyasi inkişafındakı uğurları bəzi dairələri rahat buraxmır və arqument olmayanda hər cür vasitələrə əl atılır. Bu baxımdan Amerikada yerləşən Blacksmith İnstitutu və İngiltərənin “Mercer Human Resource Consulting” təşkilatları - hansı ki, bunlar ictimai təşkilatlardır və hərəsi 3-4 nümayəndədən ibarətdirlər - bir-biri ilə ziddiyyət təşkil edən qondarma reytinq cədvəlləri düzəldərək yaymağa çalışmaları və bu cəhdlərin ölkəmizlə bağlı ayrı-ayrı vacib hadisələrin ərəfəsində baş verməsi çox simptomatikdir. Biz problemlərimizi gizlətmirik və sağlam tənqidi yüksək qiymətləndiririk. Lakin qeyd etmək istərdik ki, problemlərin həllinə təşviq etməyən, yalan, çaşdırıcı və sifarişli məlumatların yayılması həmin təşkilatların özü üçün rüsvayçılıqdan başqa bir şey deyildir.

Cənab Prezident, Sərəncamınızla təsdiq olunmuş “Azərbaycan Respublikasında meşələrin bərpa edilməsi və artırılmasına dair” Milli Proqramın yerinə yetirilməsi ilə bağlı xeyli iş görülmüşdür. Hazırda 49,4 min hektar ərazidə meşəsalma və meşəbərpa işləri aparılmışdır ki, 2008-ci ilin birinci rübündə bunun 1150 hektarı yeni meşələrin salınması ilə bağlıdır.

Meşələrin artırılması sahəsində görülmüş işlərlə yanaşı, mövcud meşələrin qırılmasına şərait yaradan təqsirkar şəxslər barəsində lazımi tədbirlər görülür. Təkcə 2008-ci ilin birinci rübündə 300-dən çox iddia qaldırılmışdır. Həmin dövrdə 27 meşə işçisi vəzifəsindən azad olunmuş və 67 nəfər barədə inzibati tənbeh tədbirləri görülmüşdür. Əfsuslar olsun ki, rayonlarda meşələrin qırılmasına bilavasitə şərait yaradan səbəblərdən biri də meşə işçilərinin müəyyən problemlərlə üzləşməsidir. Bu istiqamətdə cərimələrin artırılması və cavabdeh şəxslərin cəzalandırılaraq işdən azad olunması belə lazımi səmərə vermir. Meşə fonduna aid olmayan torpaqlarda cavabdeh strukturların mövcud olmasına baxmayaraq, bir çox hallarda yaşıllıqların qırılması faktlarına rast gəlinir.

Zati-aliləri, cənab Prezident, ölkəmizin siyasi gücü artdıqca, iqtisadiyyatı inkişaf etdikcə, insanlar daha yaxşı yaşadıqca, vətənimizin daha gözəl, göz oxşayan olması üçün işlərin görülməsi də Sizin diqqət mərkəzinizdədir. Tapşırığınızla Bakı Dağüstü Parkının landşaft dizaynının tərtib edilməsi üçün tenderdə qalib gəlmiş Almaniya və Avstriya şirkətlərinin iştirak etdiyi qrup tərəfindən həmin ərazilərin bir hissəsinin dizayn maketləri hazırlanaraq Azərbaycan Respublikası Prezidentinin İcra Aparatına təqdim edilmişdir. Hazırda növbəti layihə təklifləri nəzərdən keçirilmək üçün Nazirlər Kabinetinə təqdim olunmuş, həmin ərazilərin yaşıllaşdırma işlərinin planı tərtib edilmişdir.

Cənab Prezident, “Magistral avtomobil yollarının mühafizə zolaqlarının yaşıllaşdırılması haqqında” Sərəncamınıza əsasən 3,5 milyon manat vəsait ayrılmışdır. Həmin vəsaitə toxunmadan daxili imkanlar hesabına 28 kilometr məsafədə yolun hər iki tərəfində torpaq hamarlama və gübrələnmə işləri aparılmış, 100 min ağac əkilərək onların maşınlarla suvarılması təmin olunmuşdur. Eyni zamanda, tender elan olunmuş və qalib gəlmiş Bolqarıstan şirkəti ilə bağlanmış müqavilə üzrə sifariş olunmuş 22 min 638 ədəd müxtəlif çeşiddə dekorativ ağac və kol bitkilərinin bir hissəsi artıq respublikaya gətirilərək əkilmiş və bu iş yəqin ki, yaxın 10-15 gündə başa çatacaqdır. Həmin işləri nümayiş etdirən materialları icazənizlə Sizə təqdim edirəm.

Sizin tapşırığınızla müasir texnologiya üzrə damcı suvarma sisteminin quraşdırılması məqsədi ilə ayrılmış vəsaitin yerdə qalan 2,7 milyon manatı hesabına görüləcək işlərlə bağlı tenderdə bu sahədə ən qabaqcıl texnologiyaya malik İsrail şirkəti qalib gəlmiş və Azərbaycanda ilk dəfə həmin sistemin quraşdırılmasına başlanmışdır. Bu işlər də sürətlə aparılır və qısa müddətdə başa çatdırılacaqdır. Damcı suvarma sisteminin tətbiq olunması su itkisinə yol verməməklə bərabər, torpaqların şoranlaşmasının da qarşısını alacaqdır. Bu sistemin tətbiqi suvarmaya qat-qat az vəsaitin sərf edilməsi və ağacların bitmə faizinin yüksək olması hesabına qoyulmuş vəsaitin qısa müddətə qaytarılmasını təmin edəcəkdir. Görülən islər nəticələrin uğurlu olacağına əminlik yaradır.

Müvafiq Sərəncamınıza əsasən çoxillik ağacların onlara ziyan vurulmadan başqa yerlərə köçürülməsində istifadə olunan xüsusi təyinatlı texnikanın 3 ədədi Almaniyanın MAN şirkəti tərəfindən artıq respublikamıza gətirilmiş, qısa müddətdə daha 4-nün gətirilməsi gözlənilir.

Müasir dünyada təbiətə qayğının əsas güstəricisi biomüxtəlifliyin mühafizəsi sayılır. Cənab Prezident, şəxsən Sizin diqqətiniz sayəsində Azərbaycan bu sahədə beynəlxalq liderlik mövqeyini qoruyub saxlamışdır. Qısa müddətdə respublikamızda 8 milli park, 4 qoruq, 3 yasaqlıq yaradılmış, 5 mövcud qoruğun ərazisi genişləndirilmiş, 3 təbiət abidəsi təşkil edilmişdir. Yeni Milli Park və qoruqlarda, o cümlədən bu günlərdə imzaladığınız Sərəncamla yaradılmış Göygöl milli parkı və Korçay qoruğunun zəruri infrastrukturunun yaradılması istiqamətində də işlər sürətlə aparılır. Təkcə 2008-ci ilin birinci rübündə xüsusi mühafizə olunan təbiət əraziləri şəbəkəsinin inkişaf etdirilməsi istiqamətində həyata keçirilən tədbirlər nəticəsində həmin ərazilərin ümumi sahəsi 730 min hektardan artıqdır ki, bu da ölkə ərazisinin 8,5 faizini təşkil edir.

Respublikada biomüxtəlifliyin və təbii landşaftların daha da inkişaf etdirilməsi üçün potensial imkanlar mövcuddur. Belə ərazilərdən biri, İslam dinindən də əvvəl qədim məbəd və pirlərin olması hesabına özünəməxsus qeyri-adi aurası ilə fərqlənən və vaxtilə son dərəcə ecazkar landşafta malik, Azərbaycanın ən yüksək və bənzərsiz gözəlliyi ilə göz oxşayan dağlarla əhatə olunmuş 3 min metr yüksəklikdə yerləşən “Şahyaylaq” dağ vadisi intensiv otarma nəticəsində tam yararsız vəziyyətə düşmüşdür. Vəziyyətdən çıxış yolu kimi, torpaq qatının və bitki örtüyünün bərpasını təmin etmək və beynəlxalq əhəmiyyətli müasir infrastruktura malik ekoturizm mərkəzi təşkil olunmaqla həmin ərazilərdə dağ landşaft qoruğunun yaradılması məqsədəmüvafiq olardı.

Cənab Prezident, Sizin səyləriniz sayəsində ölkənin sürətli iqtisadi inkişafi mineral xammal bazasına olan tələbatı daha da artırmışdır. Nazirlik yarandığı dövrdən ötən müddət ərzində həyata keçirilmiş tədbirlər nəticəsində Çovdar, Kürəkçay və digər ərazilərdə aşkarlanmış və bir çoxlarının mövcudluğuna və zənginliyinə şübhə ilə yanaşdığı yataqların işlənilməsi ilə bağlı artıq aparıcı beynəlxalq konsorsiumlarla müqavilələr bağlanaraq praktiki işlərə başlanmışdır. Bunun sayəsində yeni istehsal müəssisələri yaradılır, əsasən gənclər yeni iş yerləri ilə təmin edilirlər. Son dövrdə isə Xanlar, Daşkəsən, Qəbələ, Oğuz, Quba və Qusar rayonlarının ərazilərində əlvan və nadir metallarla zəngin yeni zonalar aşkarlanmışdır. Hazırda geoloji kəşfiyyat işlərində istifadə olunan texnika və avadanlıq nisbətən köhnəlmişdir. Bu sahənin maddi-texniki bazasının yeniləşdirilməsinin vaxtı çatmışdır. Əgər bu işlərə indi başlamasaq, sonra bunu yenidən sıfırdan başlamaq ehtiyacı yarana bilər.

Hörmətli cənab Prezident, icazə verin, Sizi əmin edim ki, Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin on minlik kollektivi Sizin əzm və iradə ilə həyata keçirdiyiniz müasir dövlət quruculuğu istiqamətində fəaliyyətinizə bundan sonra da tam dəstək olacaqdır və bu istiqamətdə Sizin bütün tapşırıqlarınızı layiqincə yerinə yetirəcəkdir.

Diqqətinizə görə çox sağ olun.

X X X

Prezident İlham Əliyev iclasa yekun vurdu.