Bakı, 16 oktyabr, AZƏRTAC

Gürcüstan Qafqazın mühüm geosiyasi aktorlarından biri kimi tarix boyu regional güclərin və qlobal qüvvələrin təsir dairəsində olub. Gürcüstan müstəqillik qazandığı 1991-ci ildən bəri demokratik inkişafında bir çox əngəllərlə üzləşib. 2003-cü ildəki “Qızılgül inqilabı” Qərbin, xüsusilə də ABŞ-ın ciddi təsir etdiyi proses kimi qəbul edilir. Mixeil Saakaşvilinin hakimiyyətə gəlməsi ilə Gürcüstan Qərblə daha sıx əlaqələr qurmağa başladı və bu, Rusiya ilə münasibətlərin kəskin pisləşməsinə səbəb oldu. Qərbin Saakaşvili hakimiyyətinə göstərdiyi dəstək Gürcüstanın daxili siyasətində balanssızlığa və seçkilərin obyektivliyinə dair sualların yaranmasına səbəb oldu. Sonrakı seçkilərdə də Qərbin Gürcüstanın demokratikləşmə prosesində iştirakı diqqət mərkəzinə düşdü. Məsələn, 2012-ci ildə Bidzina İvanişvilinin liderlik etdiyi “Gürcü Arzusu” koalisiyasının qələbəsi ilə nəticələnən seçkilər zamanı da xarici müdaxilə iddiaları gündəmdə idi. Xüsusilə ABŞ və Avropa İttifaqının Gürcüstanın insan haqları, söz azadlığı və məhkəmə müstəqilliyi sahələrində islahatlar tələb etməsi seçki prosesinə müdaxilə kimi qiymətləndirilirdi. Qərbin Gürcüstanda seçkilərə müdaxiləsi daim mənfi nəticələr doğurub. Belə ki, yenə də Qərbin yerli siyasi qüvvələr arasında tərəf tutması ictimaiyyət arasında seçkilərin obyektivliyinə dair şübhələrin yaranmasına səbəb olub. Bu, Gürcüstanda demokratik legitimliyi zəiflədir və ölkənin siyasi sisteminə etimadsızlığı artırır. Buna görə də Gürcüstan demokratik inkişaf yolunda beynəlxalq aktorlarla əməkdaşlıq edərkən milli maraqları qorumağı və daxili siyasi prosesləri mümkün qədər xarici təsirlərdən uzaq tutmağı əsas vəzifələrdən biri kimi hədəfləyib.

Gürcüstanın ikinci cəbhəyə çevrilməmək strategiyası və regional sabitlik

Gürcüstanın ikinci cəbhəyə çevrilməmək qərarı ölkənin özünü regional münaqişələrin mərkəzində tapmamaq və Cənubi Qafqazdakı gərginliklərə birbaşa cəlb edilməmək üçün atdığı vacib addımdır. “İkinci cəbhə” olmamaq siyasəti Gürcüstanın daxili və xarici təhlükəsizlik siyasətinin əsas komponentlərindən birinə çevrilib. Gürcüstanın xarici müdaxilələrə qarşı mübarizəsi onun bu istiqamətdə atdığı addımlarda özünü göstərir. Ölkənin daxili siyasətinə, xüsusilə də seçki proseslərinə xarici müdaxilələr onun sabitliyinə və müstəqil qərarların qəbul edilməsinə, həmçinin xarici tərəfdaşları ilə münasibətlərinə ciddi təsir göstərə bilər. Qərbin Gürcüstanın siyasi proseslərinə təsir cəhdləri regiondakı güc balansını dəyişdirmək məqsədi daşıyır və müxtəlif strateji maraqlar çərçivəsində həyata keçirilir. Bu gün Qərb ölkələri Gürcüstan vasitəsilə Rusiyaya qarşı ikinci cəbhə açmaq, diqqəti bir növ Ukraynadan yayındırmaq və beləcə öz niyyətlərini həyata keçirməyə cəhd göstərirlər. Lakin Gürcüstanın bugünkü hakimiyyətinin qətiyyətli mövqeyi onların bu niyyətlərinin reallaşmasının qarşısını alır və elə məhz ona görədir ki, onlar rəsmi Tbilisiyə qarşı açıq qərəz, sanksiyalar və daxili işlərə müdaxilə strategiyası həyata keçirməyə başlayıblar.

Gürcüstanda keçirilən seçkilərə xarici müdaxilələr və Azərbaycanın regional siyasəti

Azərbaycan və Gürcüstan bir-birinə tarixi, mədəni və iqtisadi əlaqələrlə bağlıdır. Bu əlaqələr xüsusilə enerji və nəqliyyat dəhlizləri çərçivəsində daha böyük önəm daşımağa başlayıb. Azərbaycan Gürcüstanın əsas strateji tərəfdaşlarından biridir. Bakı-Tbilisi-Ceyhan (BTC) neft, Bakı-Tbilisi-Ərzurum (BTE) qaz kəmərləri və Bakı-Tbilisi-Qars (BTQ) dəmiryolu xətti kimi strateji layihələr ölkələrimizi bir-birinə iqtisadi baxımdan sıx bağlayır. Gürcüstanda siyasi sabitliyin mövcudluğu, siyasi proseslərin uğurla nəticələnməsi ölkəmiz üçün mühüm əhəmiyyət daşıyan amillərdəndir. Gürcüstanın milli maraqlarını nəzərə alan Azərbaycan həm regional sabitliyi qorumaq, həm də iqtisadi əlaqələri gücləndirmək məqsədilə bu ölkə ilə sıx əməkdaşlıq edir.

Gürcüstanın geosiyasi mövqeyi böyük güclərin daim diqqət mərkəzindədir. Ona görə də xarici qüvvələr bu ölkəni daim təsir altına salmağa, onun siyasətini öz istəklərinə uyğun yönləndirməyə, beləliklə də Cənubi Qafqazda maraqlarını reallaşdırmağa çalışırlar. Bu, xüsusilə seçki proseslərində özünü göstərir. Bu gün isə Qərbin bu istiqamətdə “fəallığı”, ölkəni rəqabət meydanına çevirmək cəhdləri Gürcüstanın siyasi qərarlarına müdaxilə etmək niyyətinin əyani təzahürüdür. Azərbaycanın isə bu proseslərə qarşı özünün regional siyasəti çərçivəsində xüsusi diqqət ayırması mühüm amildir. Çünki bu qüvvələr Azərbaycana təsir göstərə bilmədikləri üçün hədəf olaraq Gürcüstanı seçiblər və məhz tranzit ölkə olduğuna görə Gürcüstan vasitəsilə Cənubi Qafqazda vəziyyəti gərginləşdirməyə çalışırlar. 

Qərbin müdaxiləsi yolverilməzdir

Gürcüstanda oktyabrın 26-da keçiriləcək parlament seçkilərinə xarici müdaxilələr, xüsusilə Qərb dövlətlərinin bu istiqamətdə fəal iştirakı hazırda gündəmdə olan bir nömrəli məsələdir. Qərbin Gürcüstan siyasətinə təsir göstərmək cəhdləri, seçkilərə müdaxilələr bir sıra problemlər üçün zəmin yaradır. Gürcüstanın daxili siyasətinə belə xarici təsirlər ölkənin siyasi proseslərini manipulyasiya etməklə və cəmiyyətdə Qərbin dəyərlərinə qarşı artan skeptisizmə yol açmaqla nəticələnə bilər. Xüsusilə Qərbin müəyyən siyasi qüvvələri dəstəkləməsi demokratiya prinsiplərinə zidd şəkildə seçki proseslərinə müdaxilə cəhdidir. Bu da Gürcüstanda siyasi qarşıdurmaların dərinləşməsinə və ölkədə daxili sabitliyin zəifləməsinə hesablanıb. Xarici güclərin seçkilərə birbaşa və ya dolayı yolla təsiri demokratik proseslərin təbii inkişafına maneə yaradır.

Bundan əlavə, Gürcüstanda gözlənilən seçki qarşıdurmaları Qərbin siyasi aktorlarının dəstəyini açıq şəkildə göstərməsi fonunda artan gərginliklərlə müşayiət oluna bilər. Gürcüstan cəmiyyətində xarici təsirlərin təzyiqi altında olan siyasi proseslər ölkədə siyasi qütbləşməni gücləndirir və qarşıdurmalar üçün zəmin yaratmaq məqsədi daşıyır. Belə bir mühitdə Qərbin “demokratik dəyərləri müdafiə etmək” adı altında seçkilərə bu şəkildə müdaxiləsi Gürcüstanın suverenliyinə zərbə vurmaqla yanaşı, regionda sabitliyin pozulmasına da hesablanıb. Bu isə yalnız daxili deyil, həm də regional təhlükəsizlik və sabitlik baxımından ciddi nəticələrə gətirib çıxara bilər.

Ona görə də gürcü xalqının hazırkı hakimiyyəti dəstəkləməsi, sülhə, sabitliyə səs verməsi mühüm şərtdir. Bu, həmçinin regional inkişaf baxımından da önəmli amildir.