Həmişə anılacaq sənətkar və ya Xalq Artisti Siyavuş Aslanın heç vaxt ölməyəcək sənəti
Bakı, 4 sentyabr (AZƏRTAC). Milli kino və teatrımızın səhnəsində yaratdığı obrazlar, elə bil onun “əyninə biçilmişdi”, onun üçün yazılmışdı. Başqa bir sənətçi heç vaxt onun kimi bu obrazları yarada bilməzdi və ya yaratsaydı belə bu qədər böyük tamaşaçı alqışı qazanmazdı. O, təkcə rollarına görə deyil, həm də görünüşü, mimikası, özünü tamaşaçıya təqdimetmə bacarığı ilə daim seçilib-fərqlənmişdir. Onun digərlərindən fərqli bir cəhəti də vardı - ilk andan tamaşaçıda yaratdığı gülüş. Milyonları güldürən bu gülüşün olduqca özünəməxsus təfsilatı, orijinal səsi və inandırıcı gücü vardı. İllər, qərinələr ötsə də Azərbaycanın sənət tarixinə adı qızıl hərflərlə yazılan Siyavuş Aslanın gülüşü hər zaman öz solmaz rəngi, boyası, çöhrəsi ilə daim insanlar tərəfindən hörmət və rəğbətlə qarşılanacaqdır.
Sentyabrın 5-də mərhum sənətkarımız, Azərbaycanın görkəmli teatr və kino aktyoru, Xalq Artisti Siyavuş Aslanın 78 yaşı tamam olacaqdır.
Siyavuş Aslan bütün janrlarda özünü təsdiq etməyi bacaran sənətkarlardan olmuşdur. O, yaratdığı obrazlarla təkcə tamaşaçını güldürməmiş, eyni zamanda, onu düşündürməyi bacarmışdır. Siyavuş Aslan yaradıcılığında cəmiyyətin diqqət mərkəzində olan problemləri bütün dərinlikləri ilə tamaşaçının yaddaşında həkk etdirə bilmişdir.
Müasir Azərbaycan mədəniyyətində özünəməxsus yer tutan Siyavuş Aslan zəngin yaradıcılıq axtarışları ilə milli teatr və kino sənətinin inkişafına dəyərli töhfələr vermişdir. Aktyor təkrarolunmaz fərdi ifadə üslubu və manerasında teatr mədəniyyətimizin yumor ənənələrini bütün yaradıcılığı boyu bədii-estetik prinsiplərə uyğun, novatorcasına davam etdirmişdir. Sənətkarın çoxsaylı tamaşalarda və bədii filmlərdə öz improvizə məharəti sayəsində ustalıqla canlandıraraq xarakter səviyyəsinə qaldırdığı obrazlar yüksək komizmi, incə yumoru və dərin psixoloji yozumu ilə səciyyələnmişdir.
Azərbaycan realist aktyor məktəbinin görkəmli nümayəndələrindən olan Səyavuş Aslan 1935-ci il sentyabrın 5-də Bakıda dünyaya göz açmışdır. Aktyorluğa həvəskar kimi dram dərnəyindən başlamışdır. O, 1963-1969-cu illərdə Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutunda musiqili komediya aktyorluğu ixtisası üzrə ali təhsil almışdır.
Əmək fəaliyyətinə 1957-1958-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Estrada Birliyində başlayan Siyavuş Aslan 1958-1959-cu illərdə Quba Dövlət Dram Teatrında, 1959-1984-cü illərdə Azərbaycan Dövlət Musiqili Komediya Teatrında, 1984-1994-cü illərdə isə Azərbaycan Dövlət Akademik Milli Dram Teatrında aktyor kimi çalışmışdır. 1994-cü ildə o, Azərbaycan Dövlət Musiqili Komediya Teatrına bədii rəhbər təyin edilmişdir. 1996-cı ildə Siyavuş Aslan yenidən Akademik Milli Dram Teatrına qayıtmış və ömrünün sonunadək taleyini bu sənət ocağı ilə bağlamışdır.
Teatr aktyorluğu sahəsində görkəmli sənətkar kimi tanınan Siyavuş Aslan həm də məşhur kino ustası olmuşdur. Onlarla filmdə müxtəlif xarakterli sadə insanların, müftəxorların, yaramazların, fırıldaqçıların obrazlarını kinolentin yaddaşında yaşatmışdır. Siyavuş Aslanın teatr və kino sənətinə həsr etdiyi mənalı yaradıcılıq yolu neçə-neçə gənc aktyor nəsli üçün əsl sənət məktəbi olmuşdur.
Onun üçün oynaya bilməyəcəyi rol yox idi. O, “Hamlet”, “Böyük Romul”, “Ax, Paris, Paris”, “Mənim sevimli dəlim”, “Hicran” , “Poçt şöbəsində xəyal”, “Varlı qadın”, “Sevgililərin cəhənnəmdə vüsalı”, “Bizim qəribə taleyimiz” tamaşalarında, “Ulduz”, “Bəyin oğurlanması”, “Yol əhvalatı” filmlərində, “Yaşıl eynəkli adam, “Qaynana əməliyyatı” və s. teletamaşalarda yaratdığı bir-birindən yaddaqalan obrazlar qalereyası ilə böyük tamaşaçı sevgisi qazana bilmişdir. Bu mənada Səyavuş Aslan xoşbəxt sənətkardır. Sənətkar kimi o özünü dünya dramaturgiyasında, klassik dramaturgiyada sınağa çəkmiş, realizə edə bilmişdir. Belə olmasaydı, sevilə bilməzdi. Görkəmli sənətkarın sevilməyinin bir sirri ondadır ki, bütün rolları yüksək səviyyədə oynamışdır. O, 70 yaşında da eyni şövqlə səhnəyə çıxır, oynayırdı.
Azərbaycan teatrı və kino sənətinin inkişafında xüsusi xidmətlər göstərmiş Siyavuş Aslanın əməyi daim yüksək qiymətləndirilmişdir. O, bir çox mükafat və fəxri adlar almış, müstəqil Azərbaycan Respublikasının ali dövlət təltifləri olan “Şərəf”, “Şöhrət” ordenlərinə və “Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fəxri diplomu”na layiq görülmüşdür.
Bu ilin iyunun 27-də dünyasını dəyişən unudulmaz sənətkarımız Siyavuş Aslan yaratdığı parlaq obrazlar qalereyası ilə sənətsevərlərin qəlbində, o cümlədən teatrımızın, kinomuzun tarixində əbədi olaraq qalacaqdır.
Abdulla Suvar
AZƏRTAC -ın müxbiri