Heydər Əliyevin strategiyasında Türk dünyası birliyi və türkoloji baxış
Bakı, 7 may, AZƏRTAC
Müasir Azərbaycan dövlətçiliyinin memarı, Ümummilli Lider Heydər Əliyevin formalaşdırdığı azərbaycançılıq fəlsəfəsi təkcə milli dövlət quruculuğumuzun bünövrəsi deyil, həm də bütövlükdə Türk dünyasının həmrəyliyi üçün möhkəm intellektual və siyasi zəmindir. Ulu Öndərin fəaliyyət trayektoriyasına nəzər salsaq, onun Azərbaycanı mərkəz seçərək türk xalqlarının vəhdətini uzaqgörənliklə planlaşdırdığını görərik.
Bu sətirlər Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universiteti Türkoloji Mərkəzin rəhbəri filologiya üzrə fəlsəfə doktoru Şəkər Məmmədovanın AZƏRTAC-a təqdim etdiyi “Ümummilli Lider Heydər Əliyevin strategiyasında Türk dünyası birliyi və türkoloji baxış” sərlövhəli məqaləsində yer alıb.
Məqalədə qeyd olunub ki, Heydər Əliyevin Türk dünyasına baxışı sadəcə qardaşlıq telləri ilə məhdudlaşmırdı. Heç də təsadüfi deyil ki, o, bu birliyin elmi-nəzəri əsaslarını işləyib hazırlayan dahi mütəfəkkir idi. Bu strategiyanın ən mühüm istiqamətlərindən biri məhz türkologiya elminə verilən dövlət dəstəyi idi. Hələ SSRİ dönəmində, 1970-ci ildə Ulu Öndərin böyük səyi nəticəsində Bakının yenidən türkologiyanın mərkəzinə çevrilməsi və "Sovet türkologiyası" jurnalının məhz burada nəşr edilməsi, onun uzaq gələcəyə hesablanmış milli ideallarının təzahürü idi. O, türk yazılı abidələrinin qorunmasını, tərcüməsini və təbliğini milli kökə qayıdışın əsas şərti hesab edirdi.
Müəllif bildirir ki, Ulu Öndərin Türkiyə Cümhuriyyəti ilə münasibətlərdə irəli sürdüyü "Bir millət, iki dövlət" formulu bu gün Türk dünyasının geosiyasi xəritəsinin ana xəttini təşkil edir. Onun Mustafa Kamal Atatürk irsinə verdiyi yüksək qiymət və 2001-ci ildə Bakıda Atatürk Mərkəzinin yaradılması haqqında Sərəncamı mənəvi körpülərin qorunmasına xidmət edən tarixi addımlar idi. Heydər Əliyev yaxşı bilirdi ki, siyasi birlik həm də iqtisadi və mədəni vəhdətdən keçir. "Əsrin müqaviləsi", Bakı-Tbilisi-Ceyhan və Bakı-Tbilisi-Ərzurum kimi nəhəng layihələr təkcə Azərbaycanın deyil, bütövlükdə Türk dünyasının iqtisadi və strateji təhlükəsizlik kəməri kimi düşünülmüşdür.
Minillik tarix göstərir ki, türk xalqlarını bir arada tutan ən güclü bağ ortaq mədəniyyət, ədəbiyyat və dildir. Ulu Öndər çıxışlarının birində qeyd edirdi: “Özünün yeni yüksəliş dövrünü yaşayan çağdaş Türk dünyası bəşər sivilizasiyasına yeni, misilsiz nümunələr vermək iqtidarındadır”.
Bu gün biz böyük qürurla deyə bilərik ki, Heydər Əliyevin bu işıqlı idealları Prezident İlham Əliyev tərəfindən ləyaqətlə davam etdirilir. 44 günlük Vətən müharibəsində qazanılan tarixi Zəfər, Türk Dövlətləri Təşkilatının (TDT) qlobal güc mərkəzinə çevrilməsi və türk xalqları arasında mədəni inteqrasiyanın sürətlənməsi Ulu Öndərin arzularının real təntənəsidir. Biz türkoloji tədqiqatlarla məşğul olan elm adamları olaraq, bu irsi yaşatmaq və gələcək nəsillərə ötürmək məsuliyyətini daşıyırıq. Çünki Heydər Əliyev yolu - elm, birlik və milli ləyaqət yoludur.