Martda ərzaq məhsullarına qlobal qiymətlərin baza göstəricisi azalmaqda davam edib
Bakı, 7 aprel, AZƏRTAC
Cari ilin martında ərzaq mallarına qlobal qiymətlərin baza göstəricisi azalmaqda davam edib. Bu göstərici artıq on iki aydır ard-arda azalır. AZƏRTAC BMT-nin Ərzaq və Kənd Təsərrüfatı Təşkilatına (FAO) istinadla xəbər verir ki, bu, dənli bitkilərin və bitki yağlarının dünya kotirovkalarının azalması ilə əlaqədardır.
2023-cü ilin martında daha zəruri ərzaq məhsullarının hər ay dünya qiymətlərini əks etdirən FAO-nun ərzaq qiymətləri indeksi 126,9 punkt təşkil edib ki, bu da ötən ayla müqayisədə 2,1 faiz, 2022-ci ilin martında onun ən yüksək zirvəyə çatdığı səviyyədən 20,5 faiz azdır. Bu azalma təklifin böyük həcmi, idxal tələbatının zəifləməsi və Qara dəniz taxıl təşəbbüsünün müddətinin uzadılması kimi amillərin məcmusu ilə bağlıdır.
FAO-nun taxıl qiymətlərinin indeksi fevralla müqayisədə 5,6 faiz azalıb, buğdanın dünya qiymətləri isə 7,1 faiz aşağı düşüb. Bunun səbəbləri sırasında Avstraliyada yüksək həcmdə məhsuldarlıq, Avropa İttifaqında məhsulla bağlı vəziyyətin yaxşılaşması, Rusiya Federasiyasından tədarükün böyük həcmi və Ukraynanın öz Qara dəniz limanlarında ixracı davam etdirməsi kimi amillərdir. Qarğıdalının dünya qiymətləri isə 4,6 faiz azalıb ki, bu, qismən Braziliyada rekord həcmdə məhsulun gözlənilməsi ilə bağlıdır. Düyünün kotirovkaları isə 3,2 faiz aşağı düşüb. Bu, Hindistan, Vyetnam və Tailand daxil olmaqla, əsas ixracatçı ölkələrdə davam edən və gözlənilən məhsul yığımı ilə əlaqədardır.
FAO-nun bitki yağına olan qiymətlərin indeksi əvvəlki ayla müqayisədə 3 faiz azdır və 2022-ci ilin mart ayına nisbətdə 47,7 faiz aşağı düşüb. Təklifin həcminin çox olması və dünya bazarlarında zəif idxal tələbatı soya, pambıq toxumu və günəbaxan yağlarının qiymətlərində azalmaya səbəb olub. Bu azalma Cənub-Şərqi Asiyada sel və daşqınlar, habelə İndoneziyanın ixraca müvəqqəti embarqo qoyması fonunda palma yağının qiymətlərinin artmasını artıqlaması ilə əvəz edib.
Martda FAO-nun süd məhsullarına olan qiymət indeksi 0,8 faiz azalıb. Eyni zamanda, sabit idxal tələbatının təsiri altında kərə yağının qiymətləri artıb, Asiyada idxalçı ölkələrin tədarük həcmini azaltması nəticəsində isə pendirin qiymətləri aşağı düşüb.
FAO-nun şəkər qiymətlərinə indeksi isə fevralla müqayisədə artıb və 2016-cı ilin oktyabrından bəri ən yüksək səviyyəyə çatıb. Bu, Hindistan, Çin və Tailandda məhsuldarlığın aşağı düşəcəyi ehtimalları ilə bağlıdır. Hazırda Braziliyada başlamaqda olan şəkər qamışı məhsulunun yığımının uğurlu olması qiymətlərin daha da artmasına əngəl olub. Bu, həmçinin etanola olan tələbatı aşağı salan neftin qiymətlərinin azalması ilə də əlaqədardır.
FAO-nun ət qiymətləri indeksi cüzi olaraq (0,5 faiz) artıb. Mal ətinə olan dünya kotirovkaları ABŞ-də daxili bazarda tədarükün azalacağı ehtimalı ilə əlaqədar qiymətlərin artması fonunda yüksəlib, donuz ətinin qiymətləri isə Avropada bayramqabağı tələbatın artması ilə bağlı qalxıb. İri ixracatçılar olan bəzi ölkələrdə quş qripi virusunun yayılmasına baxmayaraq, zəif tələbat fonunda quş ətinin qiymətləri doqquzuncu ay ard-arda ucuzlaşıb.