MÜSABİQƏLİ QRANT LAYİHƏLƏRİNƏ DAİR MİLLİ SEMİNAR
Fevralın 21-də Milli Elmlər Akademiyasının Botanika İnstitutunda “Müsabiqəli Qrantlar Proqramı çərçivəsində I mərhələ üzrə həyata keçirilən layihələrin ilkin nəticələri və II mərhələ layihələrinin gedişi” mövzusunda milli seminar keçirilmişdir. Seminarda müvafiq nazirlik, komitə və şirkətlərin, MEA Biologiya elmləri bölməsinin və institutlarının, Aqrar Elm Mərkəzinin elmi tədqiqat institutlarının, regional məsləhət mərkəzlərinin nümayəndələri, həyata keçirilən və yeni təsdiq olunan layihələrin rəhbərləri, əsas icraçıları, fermerlər və başqaları iştirak edirdilər.
1999-cu ildən bəri sayca dördüncü olan bu seminarı Kənd Təsərrüfatında Özəl Bölmənin İnkişafına Yardım Agentliyi, Müsabiqəli Qrantlar və Elmi Sistemin İslahatı üzrə Kənd Təsərrüfatı Tədqiqatları Şurasının katibliyi təşkil etmişdir.
Tədbiri giriş sözü ilə Agentliyin rəhbəri Vaqif Hüseynov açaraq bildirmişdir ki, Müsabiqəli Qrantlar Proqramı Beynəlxalq İnkişaf Assosiasiyası və Dünya Bankı tərəfindən maliyyələşdirilir. MDB məkanında bu proqram yalnız Azərbaycanda və Gürcüstanda reallaşmışdır. Azərbaycanda ona akademik Cəlal Əliyevin başçılığı ilə Kənd Təsərrüfatı Tədqiqatları Şurası rəhbərlik edir.
Sonra Şuranın katibliyinin rəhbəri Məmmədzadə Nəbiyevin məruzəsi dinlənilmişdir. O demişdir ki, proqramın həyata keçirildiyi təxminən üç il ərzində Şuranın sədri akademik Cəlal Əliyevin rəhbərliyi ilə hazırlanmış islahat strategiyasının müddəalarına uyğun olaraq, milli aqrar tədqiqatlar sahəsində yeni bir sistemin əsası qoyulmuşdur. Kiçik fermer təsərrüfatlarının problemlərinin həllinə yönəlmiş tədqiqat-tətbiq-yayım modeli formalaşdırılmışdır. Proqram sınaq modeli çərçivəsindən çıxaraq, təkmil və özünü doğruldan tədqiqat sisteminə çevrilmişdir. Maliyyələşdiriləcək layihə təklifləri aqrar elmin prioritetləri əsasında müəyyənləşdirilir, buna uyğun olaraq mövzular formalaşdırılır. Seçilmiş layihələr Şurada təsdiq olunduqdan sonra maliyyələşmə barədə qərar qəbul edilir. İndiyədək 30 layihə təsdiqlənmiş, 1 layihə isə bu yaxınlarda təsdiq olunacaqdır. Layihələr 30-dan artıq rayonu, 80 kəndi, 200-dən çox fermer təsərrüfatını əhatə edir. Layihələrdə Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi sisteminə daxil olan 9 elmi tədqiqat institutu, MEA-nın 1 institutu, 2 özəl müəssisə və qeyri-hökümət təşkilatı iştirak edir. Onların icrasına 300 nəfərdən çox alim və mütəxəsis cəlb olunmuşdur. Proqam çərçivəsində beynəlxalq elm mərkəzləri, o cümlədən Buğda və Qarğıdalının Seleksiyası üzrə Beynəlxalq Elm Mərkəzi, ABŞ-ın Oreqon və Kornell Universitetləri, Almaniyanın Texniki Əməkdaşlıq Cəmiyyəti ilə işgüzar əlaqələr yaradılmışdır.
Məruzə ətrafında müzakirələrdə Aqrar Elm Mərkəzinin baş direktoru Əsəd Musayev, Şuranın üzvü Aydın Məmmədov, Elmi Tədqiqat Üzümçülük İnstitutunun direktoru Mübariz Zamanov, Tərəvəzçilik İnstitutunun direktoru Fuad Məmmədov, Pambıqçılıq İnstitutunun direktoru Fəxrəddin Məmmədov, Yemçilik, Çəmənçilik və Otlaqlar İnstitutunun direktoru Sərdar Əliyev, Bərdə rayonu Mirzalıbəyli kəndindəki fermer təsərrüfatının rəhbəri Əhməd İbrahimov və digərləri çıxış etmişlər.
Seminarda çıxış edən Milli Məclisin deputatı, akademik Cəlal Əliyev müsabiqəli qrantlardan səmərəli istifadə edilməsinin vacibliiyni vurğulamışdır. O, demişdir: Alınan qrantdan səmərəli istifadə olunmalıdır. Dünya Bankı onu əvəzsiz olaraq, birdəfəlik verir. Bu nə investisiyadır, nə kreditdir, nə də borcdur. Qrantlardan səmərəli istifadə olunarsa, Dünya Bankı, beynəlxalq elm mərkəzləri onları davam etdirəcəklər. Əks təqdirdə, bu qrantlar kəsilə bilər. İndi qrantların alınmasında II mərhələ başlamışdır.
Akademik Cəlal Əliyev müsabiqəli qrant proqramının uğurla həyata keçirilməsi üçün aqrar elmlə məşğul olan bütün tədqiqat institutlarının öz təcrübələrini bilavasitə fermer təsərrüfatlarında reallaşdırmağın səmərəsi barədə də danışmış, öz tövsiyələrini vermişdir. Görkəmli alim toxum ehtiyatının yaradılması, sortların qorunması, yerli bitki sortlarının və mal-qara cinslərinin yetişdirilməsi işinin faydasını xatırlatmış, üzümçülüyün şöhrətini qaytarmağın, yeni sortların, xüsusilə şampan sortlarının artırılması, tərəvəzçilikdə mövsümiliyə son qoyulması, faraş kartof becərilməsi, şoranlığa davamlı arpa sortlarının yayılmasının zəruriliyini vurğulamışdır.