Noyabrın 4-ü - UNESCO-nun rəsmi fəaliyyətə başladığı gündür
Bakı, 4 noyabr (AZƏRTAC). Noyabrın 4-ü - BMT-nin humanitar sahə üzrə ixtisaslaşmış təşkilatı olan UNESCO-nun rəsmi fəaliyyətə başladığı gündür.
Prezident Heydər Əliyevin 21 fevral 1994-cü il tarixli Sərəncamı ilə UNESCO üzrə Azərbaycan Respublikasının Milli Komissiyası yaradılmışdır. 2005-ci il sentyabrın 15-də Prezident İlham Əliyev Milli Komissiya ilə bağlı əlavə tədbirlər haqqında Sərəncam imzalamışdır. Bu gün Azərbaycan-UNESCO münasibətlərinin inkişafında və möhkəmlənməsində Heydər Əliyev Fondunun xüsusi xidmətləri vardır.
UNESCO 1946-cı ildə 20 üzv dövlətlə rəsmi fəaliyyətə başlamışdır. Qurumun fəaliyyəti ali məqsədə - təhsil, elm, mədəniyyət və kommunikasiya vasitəsilə insanların şüurunda sülhü müdafiə etmək ideyasını möhkəmləndirməyə yönəldilmişdir. Hazırda Azərbaycan da daxil olmaqla 193 dövlət UNESCO-nun üzvüdür. İndiyədək təşkilat ilə elm, təhsil, mədəniyyət sahəsində əməkdaşlığın inkişafı üçün mühüm sənədlər imzalanmış, tədbirlər həyata keçirilmişdir.
Azərbaycan-UNESCO münasibətlərinin inkişafı və möhkəmləndirilməsində Heydər Əliyev Fondunun, onun Prezidenti Mehriban xanım Əliyevanın əvəzsiz xidmətləri vardır. Təsadüfi deyil ki, 2004-cü ilin sentyabrında Mehriban xanım Əliyeva ənənəvi musiqinin, ədəbiyyat və poeziyanın inkişafına verdiyi töhfələrə, musiqi təhsili və dünya mədəniyyətlərinin mübadiləsi sahəsindəki xidmətlərinə və UNESCO-nun ideyalarına sadiqliyinə görə bu təşkilatın xoşməramlı səfiri adına layiq görülmüşdür.
Mehriban xanım Əliyevanın ciddi səyləri nəticəsində Azərbaycan muğamı UNESCO tərəfindən bəşəriyyətin qeyri-maddi irsinin şah əsəri elan olunmuşdur. Qobustan Dövlət tarixi-bədii qoruğu Dünya Mədəni İrs Siyahısına daxil edilmişdir. Aşıq sənəti və Novruz bayramı da UNESCO-nun qeyri-maddi mədəni irs siyahısında yer almışdır.
Heydər Əliyev Fondunun prezidentinin təşəbbüsü ilə Azərbaycanın ənənəvi klassik musiqisini dünya miqyasında tanıtmaq məqsədilə Bakıda Beynəlxalq Muğam Mərkəzi istifadəyə verilmişdir. Azərbaycanda Beynəlxalq Muğam festivalları keçirilmişdir. 2009-cu ildə Birinci Beynəlxalq Muğam festivalının keçirilməsi münasibətilə UNESCO-nun o vaxtkı baş direktoru Koişiro Matsuura Azərbaycana səfər etmişdir. Səfər çərçivəsində K.Matsuura Bakıda Müasir İncəsənət Muzeyinin açılış mərasimində və Novruz bayramı şənliklərində iştirak etmişdir.
Azərbaycanın görkəmli şəxsiyyətlərinin və əlamətdar hadisələrin yubileylərinin UNESCO çərçivəsində qeyd edilməsi də bu qurum ilə əlaqələrin yüksək səviyyəsinin bariz göstəricisi sayıla bilər. Füzulinin 500 illik, “Kitabi-Dədə Qorqud” dastanının 1300 illik, dünya şöhrətli alim, akademik Yusif Məmmədəliyevin, “Leyli və Məcnun” operasının ilk tamaşasının, görkəmli yazıçı, alim Mir Cəlal Paşayevin 100 illik yubileyləri, habelə bu sıradan olan digər tədbirlər UNESCO çərçivəsində böyük təntənə ilə qeyd edilmişdir.
Azərbaycanın gənc istedadları - Dövlət Gənclər Simfonik Orkestri və Uşaq xoru - “Azərbaycanın xoşməramlı mələkləri” də dəfələrlə UNESCO-nun iqamətgahında çıxış etmişlər. Heydər Əliyev Fondunun dəstəyi ilə reallaşan bütün bu tədbirlər Azərbaycan mədəniyyətinin zənginliyini, möhtəşəmliyini nümayiş etdirməklə yanaşı, ölkəmiz haqqında həqiqətlərin yayılması baxımından da böyük önəm kəsb edir.
UNESCO ilə Azərbaycan arasında elm, təhsil, mədəniyyət sahələrində əməkdaşlığın genişləndirilməsi üçün Bakıda da bir sıra beynəlxalq tədbirlər keçirilmişdir.
Keçən ilin iyulunda isə UNESCO-nun baş direktoru İrina Bokova Azərbaycanda səfərdə olmuş, Qəbələdə İkinci Beynəlxalq Musiqi Festivalında iştirak etmiş, bəşəriyyətin maddi və qeyri-maddi mədəni irsinin populyarlaşdırılması, mədəniyyətlərarası dialoqun inkişafı naminə göstərdiyi səylərinə, mədəni müxtəlifliyin möhkəmləndirilməsinə sanballı töhfələrinə görə Heydər Əliyev Fondunun prezidenti, UNESCO-nun xoşməramlı səfiri Mehriban xanım Əliyevaya “Qızıl Motsart” medalı təqdim etmişdir.
Azərbaycan-UNESCO əlaqələri ildən-ilə daha da genişlənir. Bu ilin oktyabrında UNESCO-nun Parisdəki mənzil-qərargahında təşkilatın 36-cı sessiyası keçirilmişdir. Azərbaycanın birinci xanımı Mehriban Əliyeva sessiya çərçivəsində “UNESCO-nun dünya mədəniyyəti və dayanıqlı inkişafda rolu nədən ibarətdir?” mövzusunda Liderlər Forumunda çıxış etmişdir. 36-cı sessiyada Azərbaycan UNESCO Baş Konfransının vitse-prezidenti seçilmişdir. Bu, UNESCO-nun xoşməramlı səfiri Mehriban xanım Əliyevanın yüksək fəaliyyəti sayəsində ölkəmiz ilə qurum arasında əlaqələrin bariz göstəricisidir.