Qənirə Paşayeva: Qlobal dünya nizamına Bakıdan baxış
Bakı, 21 iyun, AZƏRTAC
Azərbaycan “Qlobal dünya nizamına təhdidlər” mövzusunda IX Qlobal Bakı Forumuna ev sahibliyi etdi. Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Forumda açılış nitqi ilə çıxış etdi. Əgər bir Forum artıq 9-cu dəfə keçirilirsə, bu, təşkilatçılara etimadın, bu beynəlxalq əhəmiyyətli tədbirə ehtiyacdan irəli gəlir. Deməli, Qlobal Bakı Forumu düşünən insanların, beynəlxalq nizamın qorunmasında maraqlı olan ziyalıların, səlahiyyətli şəxslərin, liderlərin, hökumətlərin maraq dairəsindədir. Ötən il olduğu kimi, builki Forumun da bir panel iclası mədəniyyət paytaxtımız Şuşada keçirildi. VIII Forumdan təqribən cəmi 8 ay sonra növbəti tədbirin təşkil edilməsi regionumuz başda olmaqla, dünyada baş verən qlobal hadisələrin intensivliyi ilə bağlıdır. Noyabr ayında keçirilən Forum “COVID-19-dan sonrakı dünya” mövzusuna, budəfəki Forum isə qlobal sülh və təhlükəsizlik məsələlərinə həsr olunub. Forumun mövzuları ilk gündən öz aktuallığı ilə seçilib. Beləliklə, Nizami Gəncəvi Beynəlxalq Mərkəzi növbəti uğura imza atmış oldu. Mövzu seçimi, zaman, iştirakçıların mötəbərliyi və nüfuzu, Bakıdan dünyaya verilən ismarışlar - hamısı yüksək dəyərə, təqdirə layiqdir. Əlbəttə, Azərbaycan Prezidentinin Forumda iştirakı, tarixi nitqi bu ali tədbirə xüsusi məzmun verir. Bu sözlərin təsdiqini Azərbaycan Prezidentinin əvvəlki forumlarda verdiyi ismarışları və atılan addımları xatırlamaqla hər kəs özlüyündə yəqinləşdirə bilər.
Bu fikirləri AZƏRTAC-a açıqlamasında Milli Məclisin Mədəniyyət komitəsinin sədri Qənirə Paşayeva söyləyib.
Q.Paşayeva diqqətə çatdırıb ki, region və bizim üçün son illərin ən önəmli hadisəsi təbii ki, 44 günlük Vətən müharibəsidir. Prezident İlham Əliyevin müharibədən əvvəlki və sonrakı Forumda çıxışlarına diqqət çəkən komitə sədri deyib: “Dövlətimizin başçısı VII Qlobal Bakı Forumunda (2019-cu il, mart) bu tədbirin dünya xəritəsində nadir yeri olduğunu qeyd edərək, müzakirə olunacaq məsələlərin dünyanın diqqətini cəlb edəcəyinə əminliyini ifadə etdi. Azərbaycanın beynəlxalq səviyyədə tanınmış ərazilərinin 20 faizinin Ermənistan tərəfindən işğal edildiyini və bir milyondan çox insanın qaçqın və məcburi köçkün düşdüyünü bildirdi. Xalqımızın etnik təmizləməyə məruz qaldığını diqqətə çatdıran dövlətimizin başçısı status-kvonun qəbuledilməz olduğunu, sülh danışıqlarına başlamaq üçün Ermənistanın öz qoşunlarını Azərbaycanın işğal edilmiş ərazilərindən çıxarmasının vacibliyini qeyd etdi.
Azərbaycan Prezidentinin VIII Qlobal Bakı Forumundakı (2021-ci il, noyabr) çıxışından: “Toxunmaq istədiyim digər bir mövzu, Birinci Qlobal Bakı Forumundan başlayaraq, hər yeddi Forumda haqqında danışdığım mövzudur - Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsi. Bu gün isə demək istəyirəm ki, münaqişə həll edilib. Azərbaycan özü münaqişəni həll etdi. Azərbaycan 1993-cü ildə BMT Təhlükəsizlik Şurasının qəbul etdiyi və Ermənistan silahlı qüvvələrinin Azərbaycanın işğal olunmuş ərazilərindən dərhal, tam və qeyd-şərtsiz çıxarılmasını tələb edən qətnamələri özü yerinə yetirdi. Təəssüflər olsun ki, həmin qətnamələr 27 il ərzində kağız üzərində qaldı və özünümüdafiə hüququnu ehtiva edən BMT Nizamnaməsinin 51-ci maddəsindən istifadə edən Azərbaycan özü ərazi bütövlüyünü bərpa etməsə idi, həmin qətnamələr növbəti 27 il ərzində də kağız üzərində qalacaqdı. Azərbaycan beynəlxalq hüquqi çərçivəni də istifadə etdi, çünki yalnız BMT Təhlükəsizlik Şurası deyil, digər aparıcı beynəlxalq təsisatlar Azərbaycanın ərazilərinin işğalı ilə bağlı bənzər qətnamə və qərarlar qəbul edib. BMT-nin Baş Assambleyası, ATƏT, Qoşulmama Hərəkatı, İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı, Avropa Parlamenti və Avropa Şurasının Parlament Assambleyası münaqişə ilə bağlı müxtəlif dövrlərdə buna bənzər qərar və qətnamələr qəbul edib ki, ötən il ərazilərimizi azad edərkən gördüyümüz işlər buna tam uyğun idi”.
Məncə, bu iki sitat belə, beynəlxalq siyasi mənzərəni, Qlobal Bakı Forumunun dünya siyasi xəritəsindəki, beynəlxalq ictimai fikirdəki yerini, rolunu ifadə etmək gücündədir: Burada verilən ismarışları hamı nəzərə almalıdır. Qlobal Bakı Forumu öz adına, ünvanına, mövzularına, o cümlədən, əsərləri bəşəri miras sayılan mütəfəkkir Azərbaycan şairi Nizami Gəncəvinin irsinə layiq şəkildə təşkil olunur. Forumun bəhrəsini yalnız üzvlər deyil, bütün tərəqqipərvər bəşəriyyət görür”.
Q.Paşayeva bildirib ki, dövlətimizin başçısının IX Qlobal Bakı Forumunda nitqi regionda və eləcə də, dünyada təhlükəsizlik problemlərinin həlli baxımından çox əhəmiyyətli idi və çağırışlara cavab kimi səslənirdi: “Azərbaycan Prezidenti vurğuladı ki, belə uzunmüddətli qarşıdurmadan sonra ədaləti bərqərar edən və təcavüzkarı məğlub edən ölkənin qısa müddət ərzində sülh təklif etməsi dünyada nadir hallardan biridir. Cənubi Qafqazın Ermənistanın işğalı nəticəsində parçalandığını qeyd edən dövlətimizin başçısı nəzərə çatdırdı ki, indi sülh, əməkdaşlıq yaratmaq vaxtıdır və Azərbaycan bunun üzərində çalışır.
Azərbaycan Prezidenti Müzəffər Ali Baş Komandan olaraq, bu sözlərlə, dövlətimizin, xalqımızın xarakterini, əsaslandığımız mədəni, mənəvi irsi açıb. Biz qalib gəlməyi də, qalib ədası deyil, qalib ləyaqəti göstərməyi də bacarırıq. Sülhə daha çox ehtiyacı olan Ermənistandan fərqli olaraq, bizim sülhün bərqərar olmasına daha maraqlı olmağımız, məhz ləyaqət, əsalət, mədəniyyət və xarakter məsələsidir”.
“IX Qlobal Bakı Forumunda ölkəmizin ən müxtəlif məsələlərə dair mövqeyi Azərbaycan Prezidenti tərəfindən bir daha bəyan edildi: beynəlxalq hüququn beş əsas prinsipini irəli sürmüş Azərbaycan Respublikasının mövzuya yanaşması alternativlərin ən yaxşısıdır; Ermənistan kommunikasiyaların açılması ilə bağlı üçtərəfli Bəyanata əməl etməli, beynəlxalq hüquq normalarına əməl etməlidir; Azərbaycanın öz tərkib hissəsi olan Naxçıvan Muxtar Respublikası ilə birləşdirən Zəngəzur dəhlizinin ən qısa zamanda açılması gələcək regional sülhün fundamental elementi olacaq; Azərbaycan dövləti Qarabağda yaşayan erməni əhalisinin hüquqlarını, təhlükəsizliyini nəzərə alacaq.
Dövlətimizin başçısı birmənalı olaraq bəyan etdi ki, Azərbaycan Respublikasında “Dağlıq Qarabağ” adlı inzibati struktur yoxdur! Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayəti Azərbaycan parla¬men¬tinin qərarı ilə 1991-ci ilin sonlarında ləğv edilib”, - deyə Qənirə Paşayeva bildirib.