Rafael Hüseynov: Dünyanın hər yerində mətbuatın problemləri oxşardır
Bakı, 25 iyun, AZƏRTAC
Avropa Şurası Parlament Assambleyasında (AŞPA) mətbuatın müxtəlif problemləri, ifadə azadlığı, jurnalistika məsələləri mütəmadi olaraq diqqətdə saxlanılan mövzulardandır. Qurumun yay sessiyası da bu baxımdan istisna təşkil etmədi. Sessiyanın iyunun 24-də keçirilən üçüncü iş günündə kütləvi informasiya vasitələri və internetin aktual məsələləri ilə bağlı iki məruzənin müştərək müzakirələri keçirilib.
AZƏRTAC xəbər verir ki, həmin müzakirələrə qatılan Azərbaycan nümayəndə heyətinin üzvü Rafael Hüseynov ölkəmizdə mətbuatın inkişafı ilə əlaqədar əldə edilmiş uğurlardan danışıb. O, mətbuatın bir çox problemlərinin uzunömürlü olması, sadəcə zamana görə şəklini dəyişməsi məqamına diqqət yönəldərək deyib: “Dünya dəyişir, amma artıq lap çoxdan həyatımızın vacib, ayrılmaz bir hissəsinə çevrilmiş mətbuatın yerinə yetirməli olduğu ali vəzifə və prinsiplər olduğu kimi qalır. Bu da həqiqətə xidmət etmək, doğru, insaflı, ədalətli, obyektiv olmaq, mənəvi dəyərlərə sadiq qalmaqdan ibarətdir. Lakin bu vəzifələr zaman dəyişdikcə sabit qaldığı kimi, mətbuatı müşayiət edən problemlər də daim onunla yanaşı addımlayır. Bu problemlərin bir qismini jurnalistə və mətbuata qarşı onun prinsipiallığına görə kənardan yaradırlar, bəzilərini də müəyyən hallarda mətbuat və jurnalistikanın kifayət qədər peşəkar olmaması və qərəzli, həqiqətləri təhrif edən mövqeyinə görə özü-özü üçün yaradır.
Azərbaycan bir ay sonra özünün ən əlamətdar bayramlarından birini qeyd edəcək. Düz 140 il əvvəl iyulun 22-də Azərbaycanın ilk qəzeti nəşr edilib və həmin tarix indi bizdə hər il mətbuat günü kimi bayram edilir. Üstəlik bu il həm də yubiley ilidir və həmin nəşri indi vərəqləyərkən bu günlə səsləşən bir sıra ibrətli məsələlərlə qarşılaşırsan. Həm də 140 il əvvəl olanlarla bu gün heyrətli şəkildə yaxın görünən məsələlərin böyük qismi daim haqqında fikir mübadilələri apardığımız ifadə azadlığı, müxtəlif növ senzuralar, siyasi və mənəvi qadağalar, peşəkarlıq problemləri, jurnalistin təhlükəsizliyi kimi istiqamətlərlə əlaqədardır. İlk Azərbaycan qəzeti “Əkinçi” adlanırdı və bu sözün mənası əkən, becərən deməkdir. Əslində fəlsəfəsinə dalınırsa, hər bir qəzet millət əkinçiliyi ilə məşğul olur, kütlələrin şüurlarında yeni nələrisə yetişdirmək vəzifəsini daşıyır. Lakin bu qəzetə o dövrdə həmin adın verilməsində artıq bir siyasi məhdudlaşdırmanın əlaməti vardı. Qəzeti xəbərdar etmişdilər ki, yalnız elə əkin-biçindən, kənd təsərrüfatından yazsın. Həmin qəzeti çıxaranların, ilk növbədə nəşrin banisi Həsən bəy Zərdabinin isə məramı hər şeydən yazmaq, maarifçilik missiyasını yerinə yetirmək, xalqı həqiqətlərdən hali etmək, gözləri açmaq idi. Müasir dövrdə belə cəsarətli addımlara görə bəzən jurnalistləri hədələyir, təqib edir, döyür, qətlə yetirirlər. O vaxt da vəziyyət təxminən eyni idi. O çağlar həmin qəzetə həm yuxarıdan, həm aşağıdan açıq və gizli təzyiqlər var imiş. Elə indi də mətbuat bir sıra ölkələrdə həm rəsmi siyasi dairələrin, həm böyük iqtisadi gücə malik çevrələrin, eləcə də məsələlərə öz baxışı olan kütlənin açıq təzahür edən və aşkarda görünməyən senzurası ilə üz-üzədir. Bunlara etinasız qalmaq isə mümkünsüzdür. Çünki dərhal o tərəflərin hər birinin reaksiyalarını bilavasitə hiss edəcəksən. Həsən bəy Zərdabi 140 il əvvəl haqqında yazılan təhqiramiz ifadələri bir daşın üzərində həkk edərək yol kənarında qoymağı məsləhət bilirdi ki, gələcək nəsillərə görk olsun, onlar babalarının hansı çətinliklər çəkdiyini görsünlər və özləri belə hallarla qarşılaşmasınlar. O təzyiqlərə imza atan babaların nəvələri və nəticələri bu gün yenə qələm sahibi olan başqa babaların nəvə-nəticələrinə qarşı eyni əməlləri törətməkdə davam edirlər, özü də təəssüf ki, dünyanın hər yerində, bir yerdə az, bir yerdə çox, amma hər yerdə. Sadəcə zamana görə üsullar, formalar dəyişib. Jurnalistika yenə riskli peşə olmaqda davam edir və belə görünür ki, hələ bu şəkildə qalmaqda da xeyli davam edəcək”.
Rafael Hüseynov Assambleya üzvlərinin diqqətini cəlb edən maraqlı bir təklif də irəli sürərək bildirib: “Bu günün şərtləri və texnoloji imkanları çərçivəsində jurnalisti və jurnalistikanı qorumağın yollarından biri kimi peşə həmrəyliyini artırmağı, bütün dünyada olmasa da, heç olmazsa, öz qitəmizdə - Avropada bu qəbildən olan hər hadisəyə dərhal reaksiya verməyi, həmrəylik nümayiş etdirməyi zəruri sayıram. Bunun həlli üçün Avropa Şurası bir gərəkli işi gerçəkləşdirə bilər. Avropa Şurası Nazirlər Komitəsi və Parlament Assambleyasının mədəniyyət, elm, təhsil və media komitəsinin təşkilatçılığı ilə burada - Avropanın rəmzi paytaxtlarından olan Strasburqda “Avropa jurnalistikası” adlı bir elektron jurnalın buraxılışına başlamaq olar. Bu 47 üzv ölkədəki jurnalistlərin həm təmas, həm özünüifadə məkanına çevrilər, həm peşəkarlığın artırılması üçün bir laboratoriya rolunu oynayar, həm də ölkələrimizin jurnalistika həyatı barədə bilgilərin ani olaraq bir-birimizə çatması üçün münasib meydana çevrilər. Həmin elektron nəşrdə müştərək, ümumi səciyyəli bölmələrdən savayı hər üzv ölkə üçün ayrıca daimi səhifələr də ayırmaq, özünütəqdimi onların öz ixtiyarına buraxmaq da əhəmiyyətli nəticələr doğura bilər. Bu elektron nəşr ölkələrimizin jurnalistika həyatının problemləri ilə bağlı əyani və qiyabi müzakirələrin keçirilməsi üçün də əlverişli körpü ola bilər”.
Deputat Rafael Hüseynovun irəli sürdüyü təklifin böyük fayda verə biləcəyi nəzərə alınaraq onun həyata keçirilməsi yolunda mədəniyyət, elm, təhsil və media komitəsində konkret işlərin görülməsinə başlamaq qərara alınıb.
Bölmənin digər xəbərləri
