Bakı, 18 avqust, AZƏRTAC

Dünya bazarlarında neftin qiymətlərinin ucuzlaşması bəzi “həvəskar” yazarların qol-qanadını açıb. Baş verən proseslərin mahiyyətini yetərincə dərk edə bilməyənlər vəziyyəti “mütəxəssis” kimi şərh etməyə çalışırlar. “Ekonomiks” Beynəlxalq İqtisadi Araşdırmalar Birliyinin sədri, iqtisad elmləri doktoru, professor Fikrət Yusifov Azərbaycan iqtisadiyyatında neft amili ilə bağlı söylənilən yalanları konkret faktlarla ifşa edir. AZƏRTAC professorun həmin məqaləsini təqdim edir.

X X X

Bu yalanları tirajlayanlar öz əməllərindən əl çəkmək fikrində deyillər. Həmin adamların işi-gücü kol dibində gizlənib yoldan keçən avtomobilə daş atan uşaqlar kimi hərdən mətbuata çıxıb beləcə “daş atmaq”dan ibarətdir. Amma gərək unutmasınlar ki, hansı yalanları uydurmalarından, cəmiyyətə hansı çaşdırıcı xəbəri ötürmələrindən asılı olmayaraq, biz bütün bunları ifşa etməkdə və kimin hara qədər iqtisadçı olduğunu göstərməkdə davam edəcəyik. Vətənimizi sevirik, dövlətimizə sarsılmaz tellərlə bağlıyıq, ölkəmizin qısa zaman ərzində böyük iqtisadi inkişaf yolu keçərək regionda ən qüdrətli dövlətə çevrilməsindən qürur duyuruq. Kim bu nailiyyətlərə kölgə salmağa, görülən bənzərsiz işlərə qara yaxmağa, özündən rəqəmlər uydurub insanlarımıza doğru olmayan bilgilər verməyə çalışacaqsa, bunun cavabını dərhal alacaq. Bu adamlar əmin olsunlar ki, biz - “Ekonomiks” Beynəlxalq İqtisadi Araşdırmalar Birliyi olaraq dünyada gedən iqtisadi prosesləri yaxından izləməklə yanaşı, Azərbaycanın sosial-iqtisadi özəlliklərini dərindən təhlil edib ölkələr arasında paralellər aparmaq yolu ilə reallığın şəklini çəkməkdə davam edəcəyik. Özünün siyasi maraqlarından çıxış edən, eləcə də müxtəlif xarici dairələrdən gələn göstərişləri yerinə yetirmək həvəsinə düşənlərin cızma-qaraları, iqtisadiyyat adına uyğun gəlməyən “təhlilləri” nəzərimizdən yayınmır. İqtisadi sahəyə aid bütün xəbər və açıqlamaları diqqətlə izləyir, iqtisadçı qiyafəsində zühur edənlərin dilə gətirdiyi rəqəmləri qeydə alırıq. İstənilən bir uyğunsuzluq və ölkənin iqtisadi göstəricilərinin təhrif olunması kimi hallar müşahidə olunarsa, biz bütün bunlara, “Hər şeyi olduğu kimi göstərmək” prinsipimizə uyğun şəkildə reaksiya verəcəyik.

X X X

Son 10 ildən bir qədər artıq vaxt ərzində Azərbaycanın inqilabi sıçrayışla əldə etdiyi iqtisadi nailiyyətlərdən beynəlxalq maliyyə qurumlarının hesabatlarında açıq və aydın şəkildə bəhs olunur. Xarici təşkilatların hesabatlarına istinad etməyi sevənlər buyurub həmin sənədlərə nəzər sala bilərlər. Əslində bu adamlar Azərbaycanın haradan hara gəldiyini hamıdan yaxşı görürlər. Yəqin Heydər Əliyev hakimiyyətinə qəpiyə möhtac bir büdcə qoyub getdiklərini də unutmayıblar. Sadəcə bir missiyaları var ki, onu yerinə yetirmək xatirinə istənilən yalanın altından imza atmağa hazırdırlar. Bu missiya hər şeyi qara rəngdə təqdim etmək, görülən işlərə kölgə salmaq, insanlara həqiqətə uyğun olmayan informasiyalar ötürmək və ölkəni guya “fəlakətlər gözlədiyi”nə dair təsəvvürlər yaratmaqdan ibarətdir. Belə bir missiyaya “könül verən”lər öz çirkin niyyətlərini nə yolla olursa-olsun reallaşdırmağa çalışırlar. Lakin anlamırlar ki, tutduqları yol əslində onların özlərini bataqlığın girdabına aparır. “Neftin qiymətləri düşür və bu səbəbdən Azərbaycan iqtisadiyyatı çökəcək, onun maliyyə-bank sistemi tam iflasa uğrayacaq” kimi heç bir məntiqə və ağıla sığmayan çağırışlar da göstərir ki, bu adamlar adi riyazi hesablamaları belə düzgün apara bilmirlər. Ortada konkret rəqəmlər var və onları təkzib etmək, gizlətmək mümkün deyil.

X X X

2004-cü ildən başlayaraq son 11 il ərzində Azərbaycan dünya miqyasında iqtisadi və sosial baxımdan ən sürətlə inkişaf edən ölkə hesab olunur. Bu müddət ərzində ölkənin ümumi daxili məhsulu 3,4 dəfə, sənaye istehsalı 2,7 dəfə, valyuta ehtiyatları isə 28 dəfəyə qədər artıb. Göstərilən dövrdə ölkədə orta aylıq əməkhaqqı 5,7 dəfə, orta aylıq pensiya 9,2 dəfə yüksəlib. Bu illər ərzində 2 min 900 məktəb binası, 560 tibb ocağı tikilib və əsaslı təmir edilib. 41 Olimpiya İdman Mərkəzi, 30 gənclər mərkəzi yaradılıb. O bir il ərzində yüzlərlə yeni istehsal və emal müəssisəsi açılıb, 1 milyon 300 mindən artıq yeni iş yeri yaradılıb ki, bunun da 1 milyona qədəri daimi iş yeridir.

X X X

2014-cü ilin yekunlarına görə, Azərbaycanın qeyri-neft sektorundan ixracın həcmi 1,8 milyard ABŞ dollarına yaxın olub. Bəli, bu rəqəm bizim ümumi ixracımızın 8 faizinə bərabərdir və elə bu səbəbdən də ilk baxışda az görünür. Lakin son 10 ildən artıq bir vaxt ərzində hökumətin ölkədə qeyri-neft sektorunu inkişaf etdirməklə bağlı atdığı əsaslı addımlar - regionların sosial-iqtisadi inkişafına dair iki Dövlət Proqramının uğurla reallaşdırılması, birinin isə icrasının davam etdirilməsi, keçən ilin sənaye, cari ilin kənd təsərrüfatı ili elan olunması, sahibkarlığın inkişafına dövlət dəstəyinin artması və bütün bunların nəticəsi olaraq yerlərdə sürətlə sənaye məhəllələrinin yaradılması, aqroparkların qurulması, sonda qeyri-neft sektorundan ixracın həcminin böyük sürətlə artmasına real zəmin yaradıb. Son beş ildə ümumi daxili məhsulun tərkibində qeyri-neft sektorunun payı 20 faizə qədər artaraq, ümumilikdə, 70 faizə yaxınlaşıb. Elə bunun nəticəsidir ki, son beş ildə qeyri-neft sektorundan ixracın həcmi 65 faiz artıb ki, bu da 13 faiz orta illik artım deməkdir. Qeyri-neft sektorunun qısa zaman çərçivəsində belə sürətli inkişafı təcrübəsinə heç yerdə rast gəlinməyib. Bax, budur Azərbaycan iqtisadiyyatının bugünkü real durumu. Bu faktları, bu həqiqətləri heç kim təkzib edə bilməz. Bunu təkcə biz deyil, bütün dünya görür və etiraf edir. Unutmayaq ki, Azərbaycan bütün bu nailiyyətləri Ermənistanla müharibə şəraitində olduğu bir dövrdə əldə edib.

Bəli, neftin qiymətləri dünya bazarlarında bu günədək iki dəfəyə qədər aşağı düşüb və heç bir şübhə yoxdur ki, bu prosesi idarə edən nəhəng güclər qiymətləri bir qədər də aşağı sala və lazım bildikləri səviyyəyə endirə bilərlər. Lakin qiymətlərin aşağı düşməsi ümumi daxili məhsulunda qeyri-neft sektorunun payı artıq 70 faizə yaxın olan və bu kursu xüsusi dövlət proqramları çərçivəsində aparan Azərbaycana hansısa “qorxulu perspektivlər” yarada bilməz. Neftin qiymətlərinin aşağı düşməsi gəlirlərimizi azaldacaq, ancaq bu, heç bir halda fəlakət sayıla bilməz. Artıq Azərbaycan neft gəlirlərini kifayət qədər səmərəli istifadə etməklə qeyri-neft sektorunun inkişafında yüksək nəticələr əldə edib. Azərbaycan hökuməti son 11 il ərzində elə neft gəlirlərinin də bir qismini bu məqsəd üçün istifadə etməklə ölkə iqtisadiyyatının şaxələndirilməsinə nail olub ki, bundan sonra iqtisadiyyatın neftdən asılılığı getdikcə minimuma enəcək.