Azərbaycan türk birliyinin bayraqdarına çevrilmişdir
Ankara, 27 oktyabr (AZƏRTAC). Dövlət müstəqilliyinin 21-ci ilində iqtisadi qüdrəti, beynəlxalq nüfuzu və həyata keçirdiyi transmilli layihələrlə dünyanın gündəmində olan Azərbaycan Respublikası qardaş türk cümhuriyyətlərinin birlik və həmrəyliyinin də bayraqdarı olmuşdur.
Azərbaycan xalqının ümummilli lideri, türk dünyasının ən görkəmli şəxsiyyətlərindən biri olan Heydər Əliyev türkdilli ölkələrin həmrəyliyinə böyük əhəmiyyət verirdi. Ulu öndər 1996-cı il noyabrın 6-da Türk Dünyası Yazıçılarının III Qurultayındakı nitqində demişdi: “Bizim tarixi köklərimiz xalqlarımızın öz iradəsi ilə bir dilə, bir mənəviyyata, bir dinə bağlı olduğuna görə çox dərindir və qeyd etdim, - mənəvi dəyərlərimizin inkişafı tarixin bütün mərhələlərində nə qədər çətinliklərlə, keçilməz yollarla rastlaşıbsa da, dayanmayıb, inkişaf edib, qalxıbdır. Amma indi isə, türkdilli xalqların müstəqil dövlətləri olduğuna və əlimizdə böyük imkanlar yarandığına görə bu prosesləri daha da gücləndirə, daha da mütəşəkkil edə bilərik. Bu, bizim vəzifəmizdir, borcumuzdur”.
Ulu öndərin türk dünyası birliyinin gücləndirilməsi istiqamətində gərgin səyləri öz bəhrəsini verdi. İlk addım 1993-cü ildə Almatı şəhərində imzalanmış sazişlə yaradılan TÜRKSOY mədəniyyət təşkilatı oldu. Bundan üç il sonra TÜRKSOY-un Bakıda keçirilmiş VIII toplantısında çıxış edən Heydər Əliyev demişdir: “Böyük məmnuniyyətlə qeyd edirəm ki, TÜRKSOY ötən dövrdə böyük yol keçibdir, yaxşı nailiyyətlər əldə edibdir, özünün çox zəruri və böyük gələcəyi olduğunu həm türkdilli dövlətlərə, həm də dünyaya nümayiş etdiribdir. Böyük məmnuniyyət hissi doğurur ki, TÜRKSOY artıq beynəlxalq təşkilatdır. Birləşmiş Millətlər Təşkilatının bir hissəsi olan UNESCO ilə bilavasitə əlaqə qurubdur. Böyük məmnuniyyət hissi doğurur ki, bu gün TÜRKSOY təşkilatının növbəti toplantısına artıq Gürcüstanın nümayəndələri, mədəniyyət naziri və Rusiya Federasiyasının nümayəndələri, mədəniyyət nazirinin müavini də gəliblər, onlar da bu toplantıda iştirak edirlər. Bunlar hamısı mədəniyyətin nə qədər böyük imkanlara malik olduğunu sübut edir”.
Türk dünyasının həmrəyliyi istiqamətində ulu öndərin siyasətini davam etdirən Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev də TÜRKSOY-un fəaliyyətinə hər zaman diqqət və qayğı ilə yanaşmışdır. Dövlətimizin başçısı bu ilin mayında təşkilatın baş katibi Düsen Kaseinovu “Dostluq” ordeni ilə təltif etmiş, 2009-cu ilin oktyabrında Naxçıvanda keçirilən Türkdilli ölkələrin zirvə toplantısında TÜRKSOY-un maliyyə fondunun yaradılmasını təklif etmiş və Azərbaycanın bu işə lazımi dəstəyi verəcəyini bildirmişdi. Bu fondun formalaşdırılması prosesi başa çatmış və Azərbaycan qardaş Türkiyə ilə bilikdə təşkilatın mədəniyyət layihələrinin başlıca sponsoru olmuşdur.
Türkdilli ölkələrin Naxçıvan zirvə görüşündə yaradılmış Türkdilli Dövlətlərin Əməkdaşlıq Şurasının əsas təşəbbüskarlarından biri də Azərbaycan olmuşdur. Bu zirvə görüşündən sonra şuranın 2011-ci ilin oktyabrında Almatıda keçirilmiş birinci toplantısında çıxış edən Prezident İlham Əliyev vurğulamışdır ki, Azərbaycan türkdilli ölkələr arasında əməkdaşlığın həm ikitərəfli, həm də çoxtərəfli formatda daha yüksək səviyyəyə qalxmasının tərəfdarıdır. Eyni zamanda, təşkilat çərçivəsində konkret layihələrin həyata keçirilməsinə daha çox diqqət ayırmaq lazımdır.
Türkdilli Dövlətlərin Əməkdaşlıq Şurasının tərkibində olan dövlət başçıları, xarici işlər nazirləri, ağsaqqallar şuraları, habelə Türk Biznes Şurasının da bütün qərarları Azərbaycan, Türkiyə və Qazaxıstanın liderliyi ilə qəbul edilir.
Türk dünyasının həmrəyliyinin möhkəmlənməsində mühüm rola malik olan daha bir beynəlxalq təşkilat - Türkdilli Ölkələrin Parlament Assambleyası (TÜRKPA) da ölkəmizin, Prezident İlham Əliyevin diqqət və qayğısı ilə əhatə olunmuşdur. Təsadüfi deyildir ki, türk dünyası parlamentlərinin əməkdaşlının gücləndirilməsinə mühüm töhfələr vermiş bu təşkilatın katibliyi də Bakıda yerləşir.
Qardaş türk dövlətlərinin həmrəyliyinin möhkəmlənməsində vahid informasiya siyasətinin də əhəmiyyəti böyükdür. Bu baxımdan 2007-ci ilin may ayında Türkiyənin Karaman şəhərində və 2008-ci il 30 aprel - 3 may tarixlərində Bakıda keçirilmiş Baş Məclislərinin toplantısında mühüm qərarların qəbul olunduğu və Azərbaycan Dövlət Teleqraf Agentliyinin sədrlik etdiyi Türkdilli Xəbər Agentlikləri Birliyinin (TKA) fəaliyyətində də Azərbaycan öz liderliyi və təşəbbüsləri ilə mühüm rol oynayır.
Oqtay Bayramov
AZƏRTAC-ın xüsusi müxbiri
Ankara