AZƏRTAC-ın əməkdaşı “Dünyanın tavanı” sayılan Tibetdə
Lasa, 16 iyun, AZƏRTAC
Çin Dövlət Şurasının (Nazirlər Kabineti) İnformasiya Ofisinin təşkilatçılığı ilə Çindəki xarici jurnalistlərin Tibet Muxtar Rayonuna səfəri başlayıb.
“Röyters”, “Getty Images”, EFE, ANSA, EPA, Kyodo, Yonhap-ın Çindəki jurnalistləri ilə yanaşı, Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyinin (AZƏRTAC) xüsusi müxbiri Şahin Cəfərov da səfərdə iştirak edir. Bu, Azərbaycandan olan jurnalistlərin Tibetə ilk səfəridir.
Dünyanın ən qədim yaşayış məskənlərindən biri, özünəməxsus coğrafiyası, dini-mədəni kimliyi, həyat tərzi olan Tibetin ərazisinin çoxunun dəniz səviyyəsindən 4000 metr yüksəklikdə olması səbəbindən onu “dünyanın tavanı” və ya “dünyanın təpəsi” adlandırırlar. “Dünyanın təpəsi” demişkən, əslində “Tibet” sözü qədim türk dilindəki “təpə” sözündəndir. Tarixi Tibet adlanan ərazinin böyük hissəsi Çin Xalq Respublikasının tərkibində Tibet Muxtar rayonu, habelə Yunnan, Sıçuan, Çinhay və Qansu vilayətlərinin tərkibində muxtar prefektura statusunda inzibati ərazi vahidlərinə bölünür. Sahəsi 1,2 milyon kvadrat kilometr olan Tibet Muxtar Rayonu Çinin ərazisinə görə ən böyük ikinci bölgəsi olsa da, əhalisinin sayına (3,66 milyon nəfər) və sıxlığına görə Çinin ən kiçik inzibati ərazi vahididir. Bölgənin etnik tərkibində tibetlilər üstünlük təşkil edir. Amma han millətindən olanlar, müsəlman huylar və digər azsaylı etnoslar da bölgənin sakinləridir. Ən böyük şəhərləri tarixi Tibetin paytaxtı olan Lasa şəhəri, habelə Şiqatse, Nyinqçi, Camdo, Lokadur. Bölgənin iqtisadiyyatında turizmin xüsusi rolu var. Ötən il 30 milyon turist Tibeti ziyarət edib ki, turizm sektorunun ümumi dövriyyəsi 6 milyard dollara yaxın olub. Əcnəbilər xüsusi icazə əsasında Tibetə turist kimi səfər edə bilirlər. Tibet zəngin su ehtiyatlarına malikdir. Nəinki Çin ərazisində, hətta qonşu ölkələrdən axan bir çox çayın, o cümlədən Yantzı, Sarı, Brahmaputra, Qanq, Mekonqun mənbəyi Tibet yaylasındadır. Dünya əhalisinin 46 faizinin həyatı mənbəyini Tibetdən götürən çayların suyundan asılıdır.
Yerli əhali Sino-tibet dil qrupuna aid tibet dilində danışırlar. Əhalinin 90 faizi buddizm dininə sitayiş edir. Tibet buddizmi digər buddizm qollarından fərqlənir. Əslində buddizm Tibetdə din olmaqdan da irəli gedərək, incəsənəti, mədəniyyəti , təbabəti, hətta astrologiyanı özündə birləşdirən və əhalinin mənəvi dünyasını, gündəlik həyatını formalaşdıran kütləvi dəyərdir. Lasa şəhərindəki Potala sarayı və Cokhanq məbədi Tibet buddizm incəsənətinin şah əsərləri, qoruyucu məbədləri hesab olunur.
Xarici jurnalistlər səfər çərçivəsində Potala sarayında, Cokhanq məbədində olacaq, Tibet tibbi hospitalına, ənənəvi Tibet kağız sənəti mərkəzinə, buxur istehsalı üzrə tanınan Nyemo kəndinə baş çəkəcək, Yamdork Yumtso gölünün timsalında ətraf mühitin mühafizəsi işləri ilə tanış olacaqlar. Bundan başqa, jurnalistlər 5-ci Tibet Turizm və Mədəniyyət sərgisində iştirak edəcək, Şannan şəhərində olacaqlar.
Bölmənin digər xəbərləri
