Bütün zamanların sənətkarı
Bakı, 30 may (AZƏRTAC). Onda dünyanın elə vaxtı idi ki, sanki bütün bəşər övladı kövrəlmişdi, ürəyini boşaltmağa fürsət gəzirdi, məqam axtarırdı. Ona görə ki, İkinci Dünya müharibəsi talelərə qənim kəsilmişdi, insanların təbəssümü dodaqlarda donub qalmışdı. Belə bir vaxtda o da kamançasını dərd, kədər notları üstə kökləmişdi. Elə çalırdı ki, yaxın-uzaq hər kəs bu səsi eşidib, ürəyini boşalda bilirdi. Əslində bu balaca uşaq kamançanın cansız simlərinin “dili” ilə hamının ağrısına şərik olduğunu söyləmək istəyirdi. Mən də sizinləyəm, bu ağrı mənim də acımdı demək istəyirdi. Amma onda heç kəsin ağlına gəlməzdi ki, çaldığı kamançanın iniltisi ilə hamını ağladan bu balaca uşaq bir vaxt gələcək böyük sənət xiridarı kimi hamını düşündürməyi də bacaracaqdır...
O, sadə bir kamançaçı olmaqla yanaşı, həm də qeyri-adi bir ifaçıdır. Ona görə ki, sənətə gəldiyi gündən özünəməxsus tərzdə çalmağa başlayıb. Elə bu səbəbdən də harada, hansı məclisdə kamandan söz düşürsə, hətta bu alət səslənirsə ilk olaraq yada Azərbaycanın Xalq Artisti, bənzərsiz ifaçı Habil Əliyev düşür. Çünki kamançanın milli musiqi mədəniyyətimizdə bu qədər sevilməsinin, yüksək səviyyədə qəbul olunmasının mayasında, kökündə onun zəhməti, tükənməz enerjisi durur.
AZƏRTAC xəbər verir ki, 85 illik yubileyini qeyd edən böyük sənətkarımız Habil Əliyev Azərbaycan musiqisinin bütün dünyada təbliği baxımından çox böyük işlər görmüşdür.
Habil Əliyevin ömür yolu da yaradıcılıq yolu kimi qəribə və maraqlıdır. O, 85 il bundan əvvəl Ağdaş rayonunun Üçqovaq kəndində dünyaya göz açmışdır. Yeddi yaşında ikən 3 nömrəli Ağdaş yeddiillik musiqi məktəbinə qəbul olan H.Əliyev elə həmin vaxtdan da meylini kamana salmışdır.
Habil Əliyev 1952-ci ildə Bakıya gəlmiş və Asəf Zeynallı adına orta ixtisas musiqi məktəbinin kamança şöbəsinə daxil olmuşdur. Görkəmli tarzən Qurban Pirimovdan və məşhur xanəndə Xan Şuşinskidən muğam sənətinin sirlərini öyrənməyə başlamışdır. Habilin ifaçılığı bəstəkar Soltan Hacıbəyovun da diqqətindən yayınmamışdır. Bəstəkar Habilin potensial imkanlarını nəzərə alıb ona Müslüm Maqomayev adına Azərbaycan Dövlət Filarmoniyasında işləməyi məsləhət görmüşdür. O vaxtlar filarmoniyanın direktoru olan Şəmsi Bədəlbəyli, bədii rəhbər Soltan Hacıbəyov, Niyazi, Səid Rüstəmov Habilin ifasında bir muğama və xalq mahnısına qulaq asmış və çox razı qalmışlar.
Beləliklə, Habil Əliyev 1953-cü ildə filarmoniyada əvvəlcə rəqs ansamblında müşayiətçi, sonra isə trioda kamança çalan kimi fəaliyyətə başlamışdır. Böyük korifey sənətkarların-Seyid Şuşinski, Həqiqət Rzayeva, Xan Şuşinski, Zülfü Adıgözəlov, Mütəllim Mütəllimov, Şövkət Ələkbərova, Sara Qədimova, Fatma Mehrəliyeva və başqalarının konsertlərində müşayiətçi olan Habil Əliyev həvəslə onların ölməz irsindən bəhrələnmiş, daha səylə çalışaraq özünü əsl sənətkar kimi təsdiqləyə bilmişdir.
Habil Əliyev “Segah”, “Bayatı-Qacar”, “Bəstənigar”, “Bayatı-Şiraz”, “Rahab”, “Bayatı-Kürd”, “Cahargah”, “Rast”, “Zabul” muğamlarına yeni kamança həyatı vermişdir. Beləliklə, Habil Əliyev əllinci illərin sonu, altmışıncı illərin əvvəllərində mahir kamança ustası kimi formalaşaraq el arasında geniş şöhrət qazanmışdır. Elə bu səbəbdən də onun virtuoz çalğısını musiqi biliciləri tez-tez Nikkolo Paqanininin ifaçılığı ilə müqayisə edirlər.
Habil Əliyev keçmiş SSRİ respublikalarında, eləcə də Türkiyə, Amerika, Almaniya, İngiltərə, Fransa, Hindistan, Pakistan, İran, Misir, İsveçrə, Hollandiya, Tunis, Yaponiya, Suriya, Mozambik və s. ölkələrdə qastrol səfərlərində olmuşdur.
Ustad sənətkar virtuoz ifaçılığı ilə yanaşı, gözəl mahnıların da müəllifidir. Onun bəstələdiyi 15-dən artıq mahnı bu gün də tanınmış musiqiçilər tərəfindən sevilə-sevilə ifa olunur. Habil Əliyevin ABŞ, Fransa, Yaponiya, İtaliya və Yunanıstanda Azərbaycan muğamlarından və xalq mahnılarından ibarət kompakt diskləri də buraxılmışdır.
Böyük sənətkarımızın Azərbaycan musiqisinin inkişafına verdiyi töhfələr hər zaman yüksək qiymətləndirilmişdir. Habil Əliyev sənətdə göstərdiyi xidmətlərinə görə 1964-cü ildə Əməkdar Artist, 1978-ci ildə isə Xalq Artisti fəxri adlarına layiq görülmüşdür. Görkəmli sənətkar anadan olmasının 80-cı ildönümü münasibətilə Prezident İlham Əliyevin müvafiq Sərəncamı ilə “İstiqlal” ordeni ilə təltif olunmuşdur. Habil Əliyevə müxtəlif şairlərimiz onlarca şeir həsr etmiş, rəssamlarımız tablolar çəkmiş, heykəltəraşlarımız büstlər işləmiş, xalçaçılarımız üzərində sənətkarın portreti olan xalçalar toxumuşlar.
1954-cü ildə xoşbəxt ailə həyatı qurmuş sənətkar üç qız və bir oğul atası kimi də ölkəmiz üçün dəyərli vətəndaşlar yetişdirmişdir.
Kamançanı özünə ən yaxın dost bilən Habil Əliyev bütün zamanların sənətkarıdır. İllər ötəcək, amma ona və onun ifasına olan xalq məhəbbəti heç vaxt azalmayacaq, əksinə günbəgün daha da artacaqdır. Ona görə də belə sənətkarların yaşı 85 illik zamana sığmır, onların yaşı yüz illərlə hesablanır.
Bəlkə də dünyada az-az sənət fədaisi tapılar ki, çaldığı alətlə danışa bilsin. Bax, Habil müəllim, onu bacaran ifaçılardandır. Neçə illərdi ki, kaman onunla danışır, dərdləşir, ağrısına-acısına şərik çıxır. O, sanki kamanı çalmır, onun dili ilə oxuyur. Ona görə də Habil çalanda artıq səsə, hətta xanəndəyə belə ehtiyac qalmır.
Bir daha böyük sənətkarımız Habil Əliyevi 85 illik yubileyi münasibətilə çoxsaylı oxucularımız adından təbrik edir və ona uzun ömür, cansağlığı arzulayırıq.
Bölmənin digər xəbərləri
