Ekspert: “Deepfake” risklərinin qarşısını almaq üçün rəqəmsal savadlılıq artırılmalıdır
Bakı, 12 avqust, AZƏRTAC
Süni intellektlə yaradılan məzmunun mənşəyini təsdiqləyən beynəlxalq standartların tətbiqi böyük əhəmiyyət daşıyır. Rəqəmsal su nişanları (Digital Watermarking), kriptoqrafik imzalar və məzmunun yaradılma tarixçəsini saxlayan texnologiyalar istifadəçilərə bir foto və ya videonun harada, hansı alətlə və hansı dəyişikliklərdən keçərək hazırlandığını yoxlamağa imkan verir. Bu yanaşma saxta məzmunun erkən mərhələdə müəyyən edilməsini asanlaşdırır.
Bu sözləri AZƏRTAC-a açıqlaması zamanı süni intellekt üzrə ekspert Dilarə Zamanova deyib.
Onun sözlərinə görə, sosial media platformalarının məsuliyyəti də gücləndirilməlidir.
“Platformalar yalnız istifadəçilərin şikayətindən sonra deyil, avtomatik aşkarlama sistemləri vasitəsilə də manipulyasiya edilmiş məzmunu müəyyən etməli, riskli paylaşımları etiketləməli, sürətlə yoxlamalı və zərurət olduqda onların yayılmasını məhdudlaşdırmalıdır. Xüsusilə seçkilər, fövqəladə hallar və ictimai təhlükəsizliklə bağlı dövrlərdə bu mexanizmlər daha aktiv işləməlidir. Kiberdələduzluq risklərini azaltmaq üçün təşkilatlar da təhlükəsizlik prosedurlarını yenidən nəzərdən keçirməlidir. Artıq yalnız telefon zəngi və ya səs tanınması ilə maliyyə əməliyyatlarının təsdiqlənməsi kifayət etmir. Xüsusilə iri maliyyə köçürmələri və kritik qərarlar zamanı çoxmərhələli identifikasiya, əlavə təsdiq mexanizmləri və süni intellekt əsaslı fırıldaq aşkarlama sistemləri tətbiq edilməlidir. Uzunmüddətli perspektivdə isə ən güclü müdafiə vasitələrindən biri rəqəmsal savadlılığın artırılmasıdır. İnsanlar gördükləri və eşitdikləri hər məzmuna avtomatik etibar etməməli, məlumatın mənbəyini yoxlamağı, faktların təsdiqini müxtəlif etibarlı mənbələr vasitəsilə aparmağı və süni intellektlə yaradılmış məzmunun əlamətlərini tanımağı öyrənməlidirlər”, - deyə Dilarə Zamanova vurğulayıb.
Ekspert qeyd edib ki, təhsil müəssisələrində, dövlət qurumlarında və özəl sektorda media və AI savadlılığı üzrə proqramların genişləndirilməsi gələcəkdə bu risklərin azalmasına ciddi töhfə verə bilər: “Nəticə etibarilə, “deepfake” texnologiyasının tamamilə qarşısını almaq mümkün olmasa da, güclü hüquqi baza, müasir texnoloji həllər, məsuliyyətli platforma siyasətləri, beynəlxalq əməkdaşlıq və yüksək rəqəmsal savadlılıq səviyyəsi birlikdə tətbiq olunduğu halda dezinformasiya və kiberdələduzluq risklərini əhəmiyyətli dərəcədə azaltmaq mümkündür. Süni intellektin gələcəyi bu texnologiyanı qadağan etməkdə deyil, onu təhlükəsiz, şəffaf və məsuliyyətli şəkildə idarə edə bilməkdədir”.
Bölmənin digər xəbərləri
