Hüquqşünas : Fransa Ermənistan üzərindən bölgədə nüfuz qazanmağa çalışır
Bakı, 13 may, AZƏRTAC
Prezident İlham Əliyevin Zəngilanda səsləndirdiyi fikirlər Fransanın və şəxsən Emmanuel Makronun Cənubi Qafqaz siyasətinə verilmiş açıq siyasi mesaj kimi qiymətləndirilməlidir. Dövlətimizin başçısı çox dəqiq şəkildə bildirdi ki, 2020-ci ildə Ermənistanın yanında real şəkildə dayana bilməyən, müharibənin nəticələrinə təsir göstərə bilməyən bəzi xarici liderlərin bu gün özlərini “Ermənistanı xilas edən qəhrəman” kimi təqdim etməsi ciddi siyasət deyil, daha çox siyasi görüntüdür.
Əslində, Avropanın, xüsusilə də Fransanın Cənubi Qafqazla bağlı siyasətinin arxasında açıq geosiyasi maraqlar dayanır. Əsas məqsəd regionda təsir imkanlarını artırmaqdır. Ermənistan isə bu siyasətdə Paris üçün əsas dayaq nöqtəsinə çevrilib. Fransa bu prosesi humanitar dəstək, demokratiya və təhlükəsizlik adı ilə təqdim etsə də, mahiyyət etibarilə burada siyasi və geosiyasi maraqlar açıq görünür.
Bu fikirləri AZƏRTAC-a açıqlamasında hüquqşünas, siyasi təhlilçi Polad Mehdiyev deyib.
Onun fikrincə, Makronun Ermənistana səfəri də bu baxımdan təsadüfi deyil. Fransa son illər Ermənistanla strateji tərəfdaşlığı gücləndirməyə, onu Avropa siyasi orbitinə daha çox bağlamağa və Cənubi Qafqazda öz təsir imkanlarını artırmağa çalışır. Paris Ermənistanı regionda öz siyasi təsirinin əsas ünvanı kimi görür. Bu səbəbdən də Fransa Cənubi Qafqaz siyasətində daha fəal, bəzən isə daha emosional xətt tutur. Ancaq burada əsas problem Fransanın balanslı vasitəçi kimi deyil, açıq şəkildə Ermənistanın yanında dayanan tərəf kimi çıxış etməsidir. Bu yanaşma regionda sülh prosesinə kömək etmir. Əksinə, Ermənistan cəmiyyətində yanlış gözləntilər yaradır və revanşist dairələri ümidləndirir. Halbuki Qarabağ məsələsi artıq Azərbaycanın suverenliyi çərçivəsində həll olunub və regionda yeni reallıq formalaşıb.
“Prezident İlham Əliyevin mesajının əsas mahiyyəti də məhz bundan ibarətdir: Azərbaycan artıq öz məqsədinə nail olub. Azərbaycan Vətən müharibəsi nəticəsində beynəlxalq hüququn əsas norma və prinsiplərinə uyğun olaraq öz ərazi bütövlüyünü və suverenliyini tam bərpa edib. Heç kimin ərazisinə iddia etmir, lakin öz suverenliyinə, təhlükəsizliyinə və milli maraqlarına qarşı yönələn siyasi oyunlara da imkan vermir. Bu baxımdan Fransanın və Makronun Ermənistan üzərindən bölgədə nüfuz qazanmaq cəhdləri regionun real mənzərəsini dəyişmir. Ermənistanı Azərbaycandan “qorumaq” adı altında aparılan siyasi kampaniyalar yalnız Fransanın bölgədə nüfuz qazanmaq cəhdidir. Makronun Ermənistana səfərini Türkiyə üzərindən quru yolla həyata keçirmək istəməsi barədə yayılan məlumatlar da məhz bu kontekstdə diqqət çəkir. Bu addım Fransa üçün həm simvolik, həm də siyasi baxımdan xüsusi əhəmiyyət daşıya bilərdi. Çünki Makron bu yolla regionda maneəsiz hərəkət edən, Ermənistanın yanında dayanan və proseslərə təsir göstərə bilən lider obrazı yaratmağa çalışardı. Lakin Azərbaycan və Türkiyə liderlərinin qəti mövqeyi göstərdi ki, bölgədə siyasi jestlər də real güc balansı ilə hesablaşmalıdır”, - deyə hüquqşünas bildirib.
O qeyd edib ki, bu gün Cənubi Qafqazda yeni reallıq yaranıb. Prezident İlham Əliyevin qətiyyətli siyasəti nəticəsində regionda güc balansı dəyişib. Əsas gündəm artıq kənardan diktə edilmir. Regionun gələcəyini, ilk növbədə, regionun real güc mərkəzləri müəyyən edir. Bu baxımdan Azərbaycan və Türkiyə müttəfiqliyi həlledici rol oynayır. Bu yeni reallığın müəllifi Azərbaycan dövlətidir, Türkiyə isə bu regional düzənin əsas strateji dayaqlarından biridir. Ona görə də təhlükəsizlik, kommunikasiya, sülh sazişi və regional əməkdaşlıqla bağlı istənilən ciddi proses Azərbaycan və Türkiyənin mövqeyi nəzərə alınmadan uğur qazana bilməz. Avropa və Fransa bölgədə rol oynamaq istəyirsə, ilk növbədə, Azərbaycanın yaratdığı yeni reallığı qəbul etməli və birtərəfli siyasətdən imtina etməlidir.