Nyu-Yorkun Metropoliten muzeyində “Qadınları geyindirən qadınlar” sərgisi açılıb
Bakı, 15 dekabr, AZƏRTAC
Nyu-Yorkun Metropoliten muzeyindəki Geyim İnstitutunda təşkil edilən “Qadınları geyindirən qadınlar” adlı yeni sərgi heç də hər zaman təqdir edilməməsinə rəğmən, zərf cinsin nümayəndələrinin moda kanonunun formalaşmasına töhfəsinə həsr edilib.
AZƏRTAC xarici KİV-ə istinadla xəbər verir ki, “Yatmış gözəllər: Modanın oyanışı” mövzusunda keçiriləcək qarşıdakı “Gala 2020” balı ərəfəsində məşhur muzeyin nəzdində fəaliyyət göstərən Geyim İnstitutu qadın modelyerlərin müasir moda sənayesi konsepsiyasında əsas rola malik olan yaradıcılığını və bədii irsini tədqiq edir. Sərginin ekspozisiyası XX əsrin ortalarından müasir dövrədək peşəkar qadınların - görkəmli dizaynerlərin, habelə moda sənayesində adları unudulan zərif cinsin nümayəndələrinin tarixçələrini əks etdirir.
Ekspozisiyada muzeyin kolleksiyasında olan və ən fərqli 70 dizaynerdən ibarət olan qrupun yaratdığı təxminən 80 geyim əşyası təqdim edilib. Qeyd etmək lazımdır ki, nümayiş etdirilən eksponatlardan bir çoxu əvvəllər təqdim olunmayıb.
Metropoliten muzeyinin baş icraçı direktoru Maks Hollyayn bildirib: “"Sərgidə nümayiş etdirilən möhtəşəm geyimlər bizi bu canlı sənət növünün arxasındakı fənlərarası istedad və töhfələri bu gün gördüyümüz qlobal moda sənayesinin can damarı olmuş və olmaqda davam edən saysız-hesabsız qadınları yenidən anlamağa ruhlandıracaq”.
Sərginin simvolu moda pioneri Anna Lounun (1898-1981) Afrika mənşəli amerikalı qadınlar tərəfindən yaradılmış ipək qızılgül və tafta ilə bəzədilmiş muslin paltarı idi.
Sərgi anonimlik, zahiri görkəm, agentlik və yoxluq/hərəkətsizlik adlı dörd bölməyə bölünür. Burada nümayiş etdirilən geyimlər XX əsrin əvvəllərindən bu günə qədər olan dövrü əhatə edir.
Eksponatların bəziləri moda tarixçisi Sendi Şrayerin şəxsi fondundan götürülüb. O, dünyanın ən böyük şəxsi nadir geyim kolleksiyasına malikdir. Sendi Şrayer bütün həyatı boyu yüksək moda nümunələrini alır, lakin demək olar ki, heç vaxt geyinmir. Düzdür, Metropolitendə sərginin açılışı münasibətilə keçirilən qəbulda o, istisna edəcək və Robert Li Morrislə birlikdə öz kolleksiyasından Donna Karandan olan paltarı geyinəcək.
Muzeydə bildirirlər ki, hər şey anonim dərzilərin erkən tarixindən - "eyniadlı müasir dizaynerə səbəb olan kollektiv əcdaddan" başlayır. Bundan sonra qadınların cəmiyyətdə daha çox göründüyü və ictimai liderlik vəzifələrini tutmağa başladığı zamanlardan bəhs olunur.
“Time Out”dan Rossilin Skena Kalqan yazır: "Qadınlar XX əsrdə yenidən əldə etdikləri fəaliyyət azadlıqlarını göstərməyə başlayanda, dizaynerlər rəqabətli moda sistemində seçilməyə can atdılar".
Son bölmədə moda tarixindən son vaxtlara qədər diqqətdən kənarda qalan, məsələn, Jaklin Kennedinin gəlinlik paltarını hazırlayan qaradərili dizayner Enn Lou və 1909-cu ildə təqdim olunmuş Delfos kult geyiminin yaradılmasında mərkəzi fiqur rolunu oynamış Adel Henriette Nygren Fortuny kimi qadınlardan bəhs olunur.
Metropoliten muzeyinin İncəsənət Kostyum İnstitutunun kuratoru Melissa Huber “Vogue” nəşrinə deyib: "Qadınları geyindirən qadınlar” sərgisi fərdi dizaynerlərin töhfələrini və qadınların cəmiyyətdəki rolunu araşdırır. Hələ tədqiq ediləsi çox şey var. Bununla belə, muzeyin daimi kolleksiyası ilə işləməklə, biz həqiqətən bütün dizaynerləri araşdıra bildik və naməlum adları kəşf etməyə müvəffəq olduq. O qədər fərqli nöqteyi-nəzərlər var idi ki, biz onları vurğulamaq istəyirdik. Əsas məqam ondan ibarətdir ki, ümumiyyətlə qadınların ən yaxşı epoxası onların moda sənayesindəki ən yaxşı dövrləri olub, bu mərhələlər bir-biri ilə bağlıdır”.
Sərgidə məşhur istehsalçıların dəbdə olmuş geyimləri nümayiş etdirilir. Amma, eyni zamanda, burada az tanınan dizaynerlərin işləri və hər ölçüdə, yaşda və qabiliyyətdə olan qadınlar üçün hazırlanmış geyimlər nümayiş etdirilir.
Hollyayn “Time Out” nəşrinə deyir: "Bu, qadın modelyerlərin yaradıcılıq irsini vəsf edən bir şoudur. Moda qadınların işləməsi və pul qazanmasına icazə verilən bir peşə idi. Deməli, bu mənada moda həm də qadınların hüquq və imkanlarının genişləndiyi bir yer, istehsalda və istehlakda qadın emansipasiyası demək idi”.
“Qadınları geyindirən qadınlar” sərgisi Nyu-Yorkun Metropoliten İncəsənət Muzeyində 2024-cü il martın 3-dək davam edəcək.