Olimpiada səviyyəsində riyazi biliklər şagirdlərə gələcəyi qurmaq bacarığı aşılayır VİDEO
Bakı, 4 sentyabr, AZƏRTAC
Riyaziyyat olimpiadaları şagirdlərə yalnız yüksəksəviyyəli riyazi biliklər qazandırmır, eyni zamanda, onların məntiqi və analitik düşünmə, çətin situasiyalarda düzgün qərar qəbuletmə və qarşıya çıxan problemlərin həlli yollarını müstəqil şəkildə tapmaq bacarıqlarını inkişaf etdirir.
Bu fikirləri AZƏRTAC-a müsahibəsində Fizika, riyaziyyat və informatika təmayüllü liseyin riyaziyyat müəllimi Məftun Əhmədov söyləyib. O bildirib ki, olimpiada səviyyəsində riyaziyyatla məşğul olan şagirdlər gələcəkdə müxtəlif sahələrdə uğur qazanmaq üçün mühüm üstünlüklər əldə edirlər. Onlar çətinlik qarşısında geri çəkilməməyə, fərqli yanaşmalar axtarmağa və problemin həlli üçün alternativ yollar düşünməyə alışırlar.
Müsahibimiz vurğulayıb ki, son illər dövlət tərəfindən olimpiada qaliblərinin stimullaşdırılması istiqamətində qəbul edilən qərarlar da şagirdlərin motivasiyasına müsbət təsir göstərir. Olimpiadalarda medal qazanan şagirdlər üçün ali məktəblərə müsabiqədənkənar qəbul imkanlarının yaradılması onların əldə etdikləri nəticənin dövlət tərəfindən yüksək qiymətləndirildiyini göstərir. O, nümunə kimi şagirdlərindən Dərgah Quliyevin ADA Universitetinə müsabiqədənkənar qəbul olduğunu qeyd edib. Eyni zamanda diqqətə çatdırıb ki, olimpiadada medal qazanmaq əsas məqsəd kimi qəbul edilməməlidir. Çünki medal sayı məhduddur və yüksək səviyyədə hazırlaşan bütün şagirdlərin eyni nəticə əldə etməsi mümkün deyil.
Məftun Əhmədovun fikrincə, şagird olimpiadaçı təfəkkürünə yiyələnirsə, problemə müxtəlif istiqamətlərdən yanaşmağı, təhlil etməyi bacarırsa, bu bacarıqlar onun gələcək həyatında daha böyük əhəmiyyət daşıyır: “Əsas odur ki, insan olimpiadaya uyğun düşünür, təhlil edir. Biz uşaq 11-ci sinfi bitirəndən sonra gedib onun əlindən tutaraq müxtəlif mühitlərdə onun üçün hər şeyi idarə etməyəcəyik. Biz elə etməliyik ki, müxtəlif çətin vəziyyətlərdə uşaq özünə yol tapa bilsin. Biz onu bir müəllim olaraq öyrətməliyik. Müəllim şagirdə gələcəyini qurmağı öyrətməlidir.
Təhsil prosesində uşağın müxtəlif situasiyalarda düzgün qərar vermək və problemdən çıxış yolu tapmaq qabiliyyətinin formalaşdırılması xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Müəllim şagirdlərə düşünməyi öyrədirsə, uşaq özü öz gələcəyini quracaq”.
Olimpiada məsələlərinin bu baxımdan xüsusi əhəmiyyət daşıdığını qeyd edən Məftun Əhmədov adi imtahanlarla olimpiada arasındakı fərqə də diqqət çəkib. Bildirib ki, ənənəvi imtahanlarda şagird çoxsaylı sualları qısa müddətdə cavablandırmağa çalışırsa, olimpiadada əsas məqsəd mürəkkəb problemin üzərində uzun müddət düşünmək və onun həllini tapmaqdır: “Məsələn, buraxılış imtahanında riyaziyyatdan 25 sual olur və uşaq asan sualları tez həll edir. Amma olimpiadada üç sual olur, dörd saat yarım vaxt verilir. Aydın məsələdir ki, çətin sual olduğu üçün bu qədər vaxt verilir”.
Müəllimin fikrincə, belə mürəkkəb tapşırıqlar üzərində uzun müddət işləmək şagirdə səbirli olmağı, problemin müxtəlif həll yollarını araşdırmağı və ilk cəhddə nəticə əldə etmədikdə ruhdan düşməməyi öyrədir: “Əgər uşaq o çətin situasiyada cavabı tapa bilirsə, deməli, sabah real vəziyyət olanda, bu bacarıqları ona kömək edəcək. Öyrəndiyi metodlar vasitəsilə problemlərini həll edə biləcək”. Müəllim əlavə edib ki, təhsilin əsas məqsədlərindən biri yalnız yüksək bal toplayan şagird yetişdirmək deyil, qarşılaşdığı problemləri müstəqil şəkildə həll edə bilən, düşünən və qərar qəbul etməyi bacaran gənclər formalaşdırmaqdır.
“Şagirdə düşünməyi öyrətmək onun gələcəyini hazır şəkildə müəyyənləşdirməkdən daha vacibdir. Çünki düşünməyi bacaran insan öz qarşısına çıxan yeni imkanları da, çətinlikləri də qiymətləndirərək gələcəyini formalaşdıra bilər”, – deyə müsahibimiz bildirib.
Müxbir - Tünzalə Arazlı