Ortaq kökdən strateji birliyə: Novruz Türk dünyasının siyasi və mənəvi inteqrasiyasının rəmzidir
Bakı, 20 mart, AZƏRTAC
Novruz bayramı yalnız təbiətin oyanışını simvolizə edən qədim ənənə deyil, eyni zamanda Türk dünyasının ortaq yaddaşını, mədəni kimliyini və getdikcə güclənən siyasi bağlılığını əks etdirən mühüm bir fenomendir. Bu bayram əsrlər boyu türk xalqlarını birləşdirən ortaq dəyərlər sisteminin əsas sütunlarından biri kimi çıxış edib.
Bu fikirləri AZƏRTAC-a açıqlamasında türkiyəli jurnalist və siyasi ekspert Mustafa Söğüt bildirib. Onun sözlərinə görə, Novruzun əhəmiyyəti bu gün artıq yalnız mədəni çərçivə ilə məhdudlaşmır: Türk dövlətləri arasında artan siyasi dialoq və əməkdaşlıq fonunda bu bayram ortaq kimliyin və strateji yaxınlaşmanın simvoluna çevrilib. Müasir dövrdə ortaq tarix və mədəniyyət üzərində qurulan münasibətlər siyasi inteqrasiyanın da əsasını təşkil edir. Novruz bu baxımdan həm mənəvi, həm də geosiyasi anlam daşıyır”.
Ekspert qeyd edib ki, Türk Dövlətləri Təşkilatı çərçivəsində müşahidə olunan yaxınlaşma, ortaq layihələr və qarşılıqlı dəstək mexanizmləri bu mədəni bağların siyasi müstəviyə daşındığını açıq şəkildə göstərir: “Bu prosesdə Azərbaycan və Türkiyə tandeminin aparıcı rolu xüsusilə diqqət çəkir və digər türk dövlətləri üçün də inteqrasiya modeli rolunu oynayır”.
Mustafa Söğüt bildirib ki, Novruzun ideoloji və tarixi kökləri də türk dünyasının birliyini izah edən mühüm elementlərdəndir: “Bu baxımdan Ergenekon dastanı xüsusi yer tutur. Rəvayətə görə, türklər çətin bir dövrdə Ergenekon adlı dar vadidə uzun illər qaldıqdan sonra dəmir dağı əridərək azadlığa çıxmış və yeni bir başlanğıc etmişlər. Bu hadisə türk tarixində dirçəlişin, azadlığın və birliyin rəmzi kimi qəbul olunur”.
Onun sözlərinə görə, Ergenekon motivi ilə Novruz arasında dərin simvolik bağlılıq mövcuddur: “Novruz da eyni şəkildə qaranlıqdan işığa çıxışı, köhnədən yeniyə keçidi və yenidən doğuluşu təcəssüm etdirir. Bu baxımdan Ergenekon dastanı ilə Novruz arasında ideoloji paralellik Türk dünyasının ortaq düşüncə sisteminin göstəricisidir”.
Mustafa Söğüt vurğulayıb ki, bu ortaq tarixi və mədəni dəyərlər türk dövlətləri arasında siyasi həmrəyliyin güclənməsinə də ciddi təsir göstərir. Onun fikrincə, ortaq kimlik üzərində qurulan münasibətlər daha dayanıqlı və uzunmüddətli olur: “Bu gün Türk dünyasında müşahidə olunan yaxınlaşma təsadüfi deyil. Bu, əsrlərlə formalaşmış ortaq yaddaşın və dəyərlərin müasir dövrdə siyasi reallığa çevrilməsinin nəticəsidir”.
Ekspert əlavə edib ki, qlobal geosiyasi proseslərin sürətlə dəyişdiyi bir dövrdə türk dövlətlərinin birgə mövqe sərgiləməsi mühüm əhəmiyyət kəsb edir: “Bu baxımdan ortaq bayramlar, xüsusilə Novruz, xalqlar arasında həmrəyliyi möhkəmləndirməklə yanaşı, dövlətlərarası münasibətlərə də müsbət təsir göstərir”.
Mustafa Söğüt qeyd edib ki, Novruz təkcə keçmişin mirası deyil, həm də gələcəyin strateji resursudur: “Bu bayram Türk dünyasının həm mədəni, həm də siyasi inteqrasiyasını gücləndirən nadir dəyərlərdən biridir. Ergenekondan başlayan dirçəliş ruhu bu gün Novruz vasitəsilə davam edir və türk xalqlarını ortaq gələcək ətrafında birləşdirir”.
Müxbir-Vüqar Qurbanoğlu
Bölmənin digər xəbərləri
