Ötən bir ildə AMEA-dan ayrılan institutların fəaliyyətində nələr dəyişib – ekspert rəyləri
Bakı, 28 iyul, AZƏRTAC
Prezident İlham Əliyevin 2022-ci il 28 iyul tarixli Fərmanına uyğun olaraq Təhsil Nazirliyinin adı dəyişdirilərək Elm və Təhsil Nazirliyi adlandırıldı. Artıq bir ildir ki, Fərmana uğun olaraq Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının bir sıra elmi müəssisə və təşkilatları nazirliyin tabeliyində fəaliyyətini davam etdirir. Həmin Fərmandan sonra institutların fəaliyyətində hansı dəyişikliklər qeydə alınıb? Gözləntilər özünü doğruldubmu?
Azərbaycan Respublikasının Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Agentliyinin Müşahidə Şurasının üzvü, Azərbaycan Gənc Alim, Doktorant və Magistrlər Cəmiyyətinin sədri İlqar Orucov AZƏRTAC-a açıqlamasında bildirib ki, sözügedən Fərman doğru və yerində atılmış addım idi.

Onun sözlərinə görə, bu Fərman ölkəmizdə elmin daha da inkişafına töhfə verəcək.
“Artıq müəyyən struktur işləri aparılıb. Elm və Təhsil Nazirliyi, Nazirlər Kabineti bu qərardan irəli gələn müəyyən işlər həyata keçirib. Lakin struktur işləri tamamlanmayıb. Ümidvaram ki, Elm və Təhsil Nazirliyində məhz bu sahə üzrə müvafiq agentliyin yaranmasından sonra biz daha ciddi dəyişikliklər görəcəyik. Bu qərarı elm və təhsilin vahid mərkəzdən idarə olunmasının reallaşdırılması istiqamətində atılmış addım kimi çox yüksək qiymətləndirirəm. Növbəti illərdə bunun nəticələrini görəcəyik. Xüsusilə, fundamental tədqiqat aparan institutların məhz Elm və Təhsil Nazirliyinin tabeliyində fəaliyyət göstərməsi universitetlərdə akademik elmin dərinləşdirilməsi istiqamətində görülən işlərdən biridir. Biz bu istiqamətdə həm də dövlətin elmdən gözləntilərinin nə qədər ciddi olduğunun şahidi olmuşuq. Bu, Prezidentin Azərbaycan elminin inkişafına göstərdiyi diqqət və qayğının nəticəsidir. Elm və təhsil tutumlu ölkələrdə vahid mərkəzdən idarəetmənin səmərəli olması artıq öz təsdiqini tapıb. Azərbaycan elmi də beynəlxalq təcrübə nəzərə alınmadan inkişaf edə bilməz. Bir il böyük müddət deyil. Düşünürəm ki, artıq tam strukturlaşma yekunlaşandan sonra daha ciddi islahatları görəcəyik. Bu müddət ərzində məhz nazirliyin rəhbərliyi ilə akademik qurumlarda görüşlər keçirilib. Bu qurumların inkişafı ilə bağlı müəyyən baxışlar var. Bundan sonrakı müddətdə düşünürəm ki, tam strukturlaşma formalaşandan sonra biz daha ciddi və real nəticələri görə biləcəyik”, - deyə İlqar Orucov qeyd edib.

Milli Məclisin Elm və təhsil komitəsinin üzvü deputat Ceyhun Məmmədovun fikrincə isə ötən bir ildə bu istiqamətdə hər hansı ciddi dəyişiklik müşahidə edilmir: “Bu, daha çox qanunvericiliklə bağlı məsələlərlə əlaqələndirilir. Bir il az müddət deyil, bu vaxt ərzində işlər maksimum dərəcədə sürətləndirilməli idi. Uzun illərdir ki, Azərbaycanda Milli Elmlər Akademiyası ilə bağlı müzakirələr aparılır. Amma hələ ki, bununla bağlı hansısa ciddi nəticəni görmürük. Prosesin tezləşdirilməsi üçün çalışılmalıdır. Artıq Milli Məclisdə də qanuna bəzi dəyişikliklər edildi. Bilirsiniz ki, burada iki agentlik yaradılmalı idi. Ümid edirəm ki, qanuna dəyişiklikdən sonra yaxın vaxtda bu istiqamətdə müəyyən addımlar atılacaq. Bu gün Azərbaycan cəmiyyətinin də bu məsələlərdən çox böyük gözləntiləri var. İnsanlarımızı ən qısa vaxtda bu məsələlərin həlli istiqamətində işlər gözləyir”.
Xatırladaq ki, bu il iyulun 24-də Prezident İlham Əliyev elm və təhsillə bağlı bir sıra sərəncamlar imzalayıb. “Təhsil haqqında”, “Məktəbəqədər təhsil haqqında”, “Ümumi təhsil haqqında”, “Peşə təhsili haqqında” və “Elm haqqında” qanunlarda dəyişiklik edilməsi barədə müvafiq sənədlər Elm və Təhsil Nazirliyinin fəaliyyətinin daha effektiv qurulması, təhsilin idarə edilməsi sahəsində çox ciddi normativ sənədlərdir. Nazirliyin tabeliyində yaradılmış Məktəbəqədər və Ümumi Təhsil üzrə Dövlət Agentliyi, Peşə Təhsili üzrə Dövlət Agentliyi, Elm və Ali Təhsil üzrə Dövlət Agentliyi müvafiq sahədə fəaliyyəti tənzimləyən, əlaqələndirən və onların fəaliyyətinə dövlət nəzarətini həyata keçirən struktur vahidləri olaraq fəaliyyət göstərəcəklər. Hər üç agentliyə konkret səlahiyyətlərin verilməsi, kifayət qədər mükəmməl bir idarəçilik bölgüsünün onlar arasında paylanması bu istiqamətdə əvvəlki illərdə idarəetmədə olan müəyyən problemləri aradan qaldıracaq.