Şavarş Koçaryanın növbəti qələti
Bakı, 6 noyabr (AZƏRTAC). Ermənistan XİN başçısının müavini Şavarş Koçaryan bu yaxınlarda “Dağlıq Qarabağ da daxil olmaqla Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü tanıyan heç bir beynəlxalq təşkilat yoxdur” deməklə özünün tamamilə kəmsavad olmasını yenidən bütün dünyaya nümayiş etdirmişdir.
Bununla əlaqədar bilmək istərdik, görəsən, onun fikrincə, belə bir təşkilat kimi, məsələn, BMT Təhlükəsizlik Şurası yarayarmı və amöblər infuzoriyalar üzrə keçmiş mütəxəssisi bu qurumun qətnamələri qane edərmi? Əgər belədirsə, onda bu başabəla “diplomat” həmin qətnamələrdə Dağlıq Qarabağın hansı qisimdə göstərilməsinə bir qədər diqqətlə baxsın. Həmin beynəlxalq qurumun ali orqanı bu ərazini 1993-cü ildə məhz “The Nagorno-Karabakh region of the Azerbaijani Republic” qismində tanımışdır və indiyə qədər belə tanıyır. Sual olunur: əgər Dağlıq Qarabağın “Azərbaycanın ərazi bütövlüyü məsələsinə heç bir aidiyyəti yoxdursa”, onda nə üçün BMT Təhlükəsizlik Şurası Dağlıq Qarabağı yalnız Azərbaycanın regionu kimi xatırladır? Yeri gəlmişkən, ATƏT-in Minsk qrupunun həmsədrləri olan üç dövlətin hamısı dörd dəfə BMT Təhlükəsizlik Şurasının qətnamələrinə səs vermişdir.
İkincisi, Koçaryanın təmsil etdiyi idarə bununla lovğalanmağı xoşlayır ki, həmin qətnamələrdə Ermənistanın adı çəkilmir və yalnız “yerli erməni qüvvələr” haqqında söhbət gedir. Əcəba, hansı “yerli” ermənilərdən söhbət gedir? Bəlkə Kəlbəcərdən, ya Ağdamdan və ya Zəngilandan olan ermənilər nəzərdə tutulur? Axı qətnamələrdə məhz həmin rayonlara müdaxilə edilməsindən bəhs olunur. Lakin orada heç vaxt öz rayonlarına soxula biləcək “yerli ermənilər” olmamışdır. Aşkardır ki, “yerli erməni qüvvələri” dedikdə Dağlıq Qarabağ regionunun etnik erməniləri nəzərdə tutulur. Və əgər Koçaryanın hesab etdiyi kimi “dqr” hələ SSRİ dövründə öz müqəddəratını təyin etmişdisə və artıq müstəqil Azərbaycana onun heç bir aidiyyəti yox idisə, görəsən, Koçaryan fikirləşibmi ki, nə üçün BMT Təhlükəsizlik Şurası həmin qüvvələri “müstəqil DQR silahlı qüvvələri” adlandırmamış, tamamilə haqlı olaraq “yerli erməni qüvvələri” terminini seçmişdir? Hamısı ona görədir ki, Dağlıq Qarabağın, yəni qətnamələrin mətnlərində istifadə edilmiş terminologiyadan uzaqlaşmasaq, Dağlıq Qarabağ regionunun sakinlərini BMT Təhlükəsizlik Şurası Azərbaycan əhalisinin bir hissəsi hesab edirdi və bu gün də belə hesab edir, elə ona görə də bu sakinlər məhz “yerli ermənilər”, yəni Azərbaycan Respublikasının yurisdiksiyasına aid olan ərazisinin sakinləri adlandırılmışdır.
Beləliklə, BMT Təhlükəsizlik Şurasının 4 qətnaməsinin hamısında həm Dağlıq Qarabağın özü, həm də onun sakinləri Azərbaycan dövlətçiliyinin tərkib hissəsi kimi göstərilmişdir.
Davam edək. Avropa parlamentinə nə deyərsiniz? Bu qurum yetərincə nüfuzludur, yoxsa cənab Koçaryan onu da “fırıldaqxanalar” sırasına aid edəcəkdir? Əgər “yarayarsa”, onda Ermənistan XİN rəhbərinin müavininə Avropa Parlamentinin 20 may 2010-cu il tarixli “Cənubi Qafqazda Avropa İttifaqı strategiyasına zərurət” adlı qətnaməsini xatırladırıq. Bu sənəddə Cənubi Qafqazın bütün üç (!) dövlətinin ərazi bütövlüyünün dəstəklənməsi ifadə edilmiş, Dağlıq Qarabağ isə Azərbaycanın bir hissəsi kimi tanınmışdır. Halbuki əgər Koçaryanın sərsəm “Dağlıq Qarabağ hələ sovet dövründə öz müqəddəratını təyin etmişdi” fikri ilə və deməli, Dağlıq Qarabağın hələ o vaxtdan “Azərbaycanın ərazi bütövlüyünə onun heç bir aidiyyəti yoxdur” sözləri ilə razılaşsaq, onda Avropa parlamentinin qətnaməsində Cənubi Qafqazın bütün “üç dövləti” barədə deyil, dörd dövləti barədə söhbət gedərdi. Üstəlik, qətnamədə bütün “qaçqınların” yox, “məcburi köçkünlərin” (İDPs) Dağlıq Qarabağa qaytarılmasının tələb edilməsi faktı bir daha təsdiq edir ki, Avropa parlamenti Dağlıq Qarabağı məhz Azərbaycanın tərkib hissəsi kimi tanıyır. Bu qətnamənin ətraflı təhlili ilə tanış olmaq üçün bax: http://1news.az/politics/20100523064156785.html
2012-ci il aprelin 18-də elə həmin Avropa parlamenti daha iki qətnamə qəbul etmiş, bu sənədlərdə Dağlıq Qarabağ yenə Azərbaycanın tərkib hissəsi kimi tanınmışdır. Həmin sənədlərin ətraflı təhlili ilə tanış olmaq üçün bax: http://www.1news.az/analytics/20120425012833907.html və http://www.1news.az/analytics/20120425013357547.html.
Əlbəttə, bu siyahını davam etdirmək, İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının və digər təşkilatların qətnamələrini də xatırlatmaq olar. Ancaq bunun mənası yoxdur, çünki Ermənistan Xarici İşlər Nazirliyində açıq-aşkar olan şeyləri görmək istəmirlər. Buna görə də biz bir qədər başqa cür hərəkət etməyi və Şavarş Koçaryana onun ən az gözlədiyi tərəfdən sarsıdıcı zərbə endirməyi qərara aldıq. Əgər “dqr”-in Azərbaycanın ərazi bütövlüyünə heç bir aidiyyəti yoxdursa və “Arsax”ın öz müqəddəratını təyin etməsi uğurla baş tutmuş bir hadisə kimi keçmişdə qalmışdırsa, onda erməni diplomatlar Azərbaycanın ərazi bütövlüyü haqqında ifadələrin müxtəlif sənədlərə daxil edilməsinə nə üçün bu qədər canfəşanlıqla mane olmağa çalışır, dəridən-qabıqdan çıxırlar ki, həmin sənədlərə millətlərin təyini-müqəddərat hüququ barədə ifadələr daxil edilsin. Bu hədər səylərin mənasını öyrənmək olarmı? Bəlkə ona görədir ki, təyini-müqəddərat məsələsi Ermənistan tərəfin ürəyindən keçən şəkildə baş tutmamış və Qarabağı Azərbaycanın ərazi bütövlüyü konsepsiyasından kənara çıxarmaq mümkün olmamışdır?
Bu barədə fikirləşin, Koçaryan.