Şəhərsalma və memarlıqda Azərbaycan modeli - ŞƏRH
Bakı, 24 dekabr, AZƏRTAC
Avropanın istənilən şəhərini gəzəndə Qərb memarlığının ayrı-ayrı üslublarında tikilən binaları və tarixi abidələri görürük. Şərq ölkələrinin də özünəməxsus şəhərsalma mədəniyyəti var. Şərqlə Qərbin sərhədində yerləşən Azərbaycan isə hər iki sivilizasiyanın memarlığından bəhrələnərək tamamilə fərqli, unikal üslub formalaşdıra bilib. Azərbaycanın memarlıq salnaməsi qədim Şərq elementləri, Avropa klassisizmi və müasir futurizmin unikal sintezindən ibarətdir. Bunu şəhərsalma və memarlıqda Azərbaycan modeli də adlandıra bilərik. Təsadüfi deyil ki, Prezident İlham Əliyev mütəmadi olaraq aidiyyəti qurumlar qarşısında bu modelin prinsiplərinin pozulmaması tələbini qoyur.
Bu fikirləri AZƏRTAC-a açıqlamasında siyasi şərhçi Arazxan Balayev bildirib.
“Əvvəla, memarlıq incisi olan Bakıya və onun şah əsəri İçərişəhərə diqqət yetirək. Qala daxilində şəhər, dar küçələr, bir-birinə bitişik evlər və Şirvanşahlar sarayı… Hər addımda orta əsrlərin izlərini hiss edəcəyimiz nadir tarixi memarlıq əsərlərindən biridir bu məkan. İçərişəhərdən kənara çıxdıqda Avropa memarlığının barokko, qotika, modern üslublarının təsirini hiss edirik. Çiy kərpic və ağacın vəhdəti ilə ərsəyə gətirilən memarlıq nümunələri, eləcə də şəbəkə sənəti ilə tamamilə fərqli şəhərsalma mədəniyyəti sərgiləyən heç şübhəsiz Şəki şəhəridir. Gəncənin qırmızı kərpic memarlığı isə regionun özünəməxsus vizual identifikasiyasını yaradır. Düşünürəm ki, dövlət başçısının 2026-cı ilin Azərbaycanda “Şəhərsalma və Memarlıq İli” elan edilməsi ilə bağlı Sərəncamı bu tarixi irsi qorumaq və gələcəyin modern şəhər modelini qurmaq istiqamətində strateji addımdır”, - deyə o əlavə edib.
Müsahibimiz bildirib ki, bu gün Azərbaycanın ən böyük tikinti meydançası təbii ki, yenidən dirçələn Qarabağ və Şərqi Zəngəzurdur: “Bu regionda indi yeni memarlıq fəlsəfəsi ortaya qoyulur: "ağıllı şəhər" və "ağıllı kənd" konsepsiyası. Şəhərsalmada bizim üçün yeni olan bu anlayışlardan ilk dəfə Zəngilanın Ağalı və Füzulinin Dövlətyarlı kəndlərində istifadə olundu. Texnologiya ilə ekologiyanın vəhdətindən ilhamlanan bu modeldə binaların damında günəş panelləri quraşdırılır və "sıfır tullantı" prinsipləri əsas götürülür. Şuşanın bərpasında isə daha çox "daş yaddaşı" prinsipini müşahidə edirik. Vaqifin məqbərəsi, Yuxarı və Aşağı Gövhər Ağa məscidləri və yaşayış binaları orijinal memarlıq üslubuna sadiq qalaraq bərpa edilir. Kəlbəcərin tamamilə fərqli üslubda yenidən qurulması, Ağdam şəhərinin tarixlə müasirliyi sintez edən görkəmi indi hər bir azərbaycanlıda fərəh hissi oyadır”.
A.Balayev vurğulayıb ki, gələn il BMT-nin Ümumdünya Şəhərsalma Forumunun 13-cü sessiyasının Bakıda keçirilməsi Azərbaycanın bu sahədə gördüyü işlər barədə beynəlxalq ictimaiyyəti məlumatlandırmağa imkan yaradacaq.
Bölmənin digər xəbərləri
