STOKHOLMDA NOBEL MÜKAFATLARI LAUREATLARININ ADLARI AÇIQLANACAQ
Stokholmdakı Karolina Kral Tibbi Cərrahiyyə İnstitutunun komissiyası fiziologiya və təbabət sahəsində Nobel mükafatçısının adını açıqlayacaqdır. Ötən il Nobel mükafatına “Helicobacter pylori” bakteriyasının mədə iltihabı və xorasına, habelə onikibarmaq bağırsaq xorasına təsirinin öyrənilməsi sahəsində tədqiqatlarına görə Avstraliya alimləri Barri Marşall və Robin Uorren layiq görülmüşdülər.
İsveç Kral Elmlər Akademiyasının komissiyası oktyabrın 3-də fizika, 4-də kimya və 9-da iqtisadiyyat sahələrində laureatları elan edəcəkdir.
Norveç Nobel Komitəsi sülh mükafatı laureatının adını oktyabrın 13-də açıqlayacaqdır. Ədəbiyyat sahəsində mükafatın laureatını isə İsveç Akademiyası daha gec elan edəcəkdir. Hər bir Nobel mükafatçısı 10 milyon İsveç kronası (təxminən 1,1 milyon dollar) məbləğində mükafat alacaqdır.
Nobel sülh mükafatına namizədlər arasında Cənub-Şərqi Asiyada viranedici sunaminin fəsadlarının aradan qaldırılması sahəsində çalışan beynəlxalq təşkilatlar, İndoneziya hökuməti ilə “Azad Açex” hərəkatı arasında 2005-ci il avqustun 15-də sülh müqaviləsinin imzalanması ilə başa çatan sülh danışıqlarının iştirakçıları, o cümlədən İndoneziya Prezidenti Susilo Bambanq Yudnoyono və danışıqlarda əsas vasitəçi rolu oynayan sabiq Finlandiyan prezidenti Martti Ahtisaari var.
Mükafatların təqdim olunması mərasimi dekabrın 10-da Stokholm və Osloda keçiriləcəkdir.
Ənənəyə görə fizika, kimya, təbabət, ədəbiyyat və iqtisadiyyat sahələrində Nobel mükafatları Stokholmdakı İsveç Kral konsert salonunda, Nobel sülh mükafatı isə Norveç Kralının və onun ailə üzvlərinin iştirakı ilə Norveç Nobel Komitəsinin sədri tərəfindən təqdim edilir. Sülh mükafatına, puldan savayı, qızıl medal və diplom da daxildir.
Alfred Nobelin 1895-ci il 27 noyabr tarixli vəsiyyətində fizika, kimya, fiziologiya, ədəbiyyat və bütün dünyada sülh işinə töhfə verilməsi sahələrində mükafatlar nəzərdə tutulurdu. 1900-cü ildə ilkin kapitalı 31 milyon İsveç kronası olan müstəqil Nobel Fondu yaradılmışdır. Həmin vəsaitin 12,4 faizi və ya 3,74 milyon kronası Bakıdakı “Nobel qardaşları” şirkətindən Alfred Nobelin payına düşən səhmlərin hesabına idi. İlk mükafatlar 1901-ci il dekabrın 10-da verilmişdir. 1969-cu ildən İsveç bankının təşəbbüsü ilə iqtisadiyyat sahəsində də mükafat təsis olunmuşdur.
Alfred Nobel 1833-cü il oktyabrın 21-də İsveçdə doğulmuş, 1896-cı il dekabrın 10-da İtaliyada vəfat etmişdir. Əsas sərvətini Bakıdakı neft mədənlərində qazanmış, həyatı boyu 355 ixtira patentləşdirmişdir. Onun ilk ixtiraları arasında dinamit və detonatorlar da var idi.
Bölmənin digər xəbərləri
