Türkiyənin İqtisadi Siyasətlərin Araşdırılması Vəqfində müzakirə mövzusu Xocalı soyqırımı olub
Ankara, 27 fevral, AZƏRTAC
Türkiyənin İqtisadi Siyasətlərin Araşdırılması Vəqfində (TEPAV) fevralın 27-də keçirilən panel müzakirələrin mövzusu Xocalı soyqırımı olub.
AZƏRTAC xəbər verir ki, tədbir iştirakçıları erməni təcavüzü qurbanlarının xatirəsini bir dəqiqəlik sükutla yad ediblər.
Müzakirələrin aparıcısı qismində TEPAV-ın Yaxın Şərq və Mərkəzi Asiya Araşdırmaları İnstitutunun direktoru professor Hilmi Demir çıxış edib.
Tədbiri açan Azərbaycanın Türkiyədəki səfiri Rəşad Məmmədov Türkiyə və Azərbaycanın tarixində baş verən faciəli hadisələrin öyrənilməsi və müzakirələrinin, o cümlədən tədqiqat institutları və analitika mərkəzləri səviyyəsində tədqiqinin əhəmiyyətini qeyd edib.
Diplomatik nümayəndəliyin rəhbəri vurğulayıb ki, iki qardaş ölkənin ictimaiyyəti erməni şovinizminin əsl simasını bilməli, tarixdən lazımi dərslər çıxarmalıdır.
Səfir ermənilərin 1915-ci il “soyqırımı” ilə bağlı iddialarını yalan adlandırıb, onların “böyük Ermənistan” uydurmasının arxasınca gedərək əsrlərboyu yan-yana yaşadıqları türklərə xəyanət etdiklərini xatırladıb. “Maraqlıdır ki, Anadoluda ermənilərin bir dənə də olsun kütləvi məzarlığı olmayıb. Soyqırımı faktını sübut edən bir dənə də olsun arxiv sənədi yoxdur”, - deyən R.Məmmədov XX əsrin əvvəllərində Osmanlı imperiyasında 1,2 milyon etnik erməninin yaşadığını xatırladıb. Üstəlik, təkcə Osmanlı imperiyasının son illərində Anadoluda mövcud olan erməni quldur dəstələri 500 mindən çox dinc sakini qətlə yetiriblər.
Diplomat vurğulayıb ki, ermənilərdən fərqli olaraq, türklər və azərbaycanlılar heç vaxt silahsız insanları qətlə yetirməyiblər. “Uşağı və ya qadını öldürmək üçün öz içində xüsusi bir kin və nifrət daşımalısan. Anadoluda və Qarabağda, o cümlədən Xocalıda da məhz bununla rastlaşdıq”, - deyən R.Məmmədov ermənilərin Türkiyə və Azərbaycan sakinlərinə eyni dərəcədə nifrət bəslədiyini vurğulayıb.
Azərbaycanın diplomatik missiyasının rəhbəri qeyd edib ki, regionda uzunmüddətli sülh yalnız xarici qüvvələrin planlarında alət kimi istifadə edilən ermənilərin dünyagörüşünə və nifrət fəlsəfəsinə yenidən baxıldıqda mümkündür.
“Biz bütün ölkələrlə, o cümlədən Ermənistanla sülhə və dialoqa hazırıq. Lakin uzunmüddətli sülh yalnız vizyona yenidən baxılması, nifrət və düşmənçilik ritorikasının rədd edilməsi ilə mümkündür”, - deyən diplomatik missiyanın rəhbəri Azərbaycanın öz milli təhlükəsizliyi ilə bağlı istənilən təhdidinin qarşısını almağa hazır olduğunu vurğulayıb.
Türkiyə Milli Müdafiə Universitetinin Quru Qoşunları Məktəbinin dekanı professor İbrahim Ethem Atnur Xocalı soyqırımının faciəli günlərində Azərbaycanda olduğunu və faciənin ağrı-acısını qardaş xalqla birlikdə yaşadığını bildirib.
O, həmçinin XX əsrin əvvəllərində Anadoluda baş verən hadisələrdən, ermənilərin Osmanlı imperiyasının başqa ərazilərinə köçürülməsi qərarından xeyli əvvəl kütləvi cinayətlər törətməsi barədə danışıb: “1915-ci ildən çox əvvəl Anadolunun müxtəlif yerlərində ermənilərin qanlı cinayətləri baş verib, o cümlədən mənim dünyaya gəldiyim doğma Erzurumda dinc sakinlər məscidlərə qapadılaraq diri-diri yandırılıb”.
Professor Hilmi Demir vurğulayıb ki, Türkiyədə ermənilərə qarşı nifrət olmayıb və yoxdur. “Əgər bu gün Ermənistan vətəndaşları heç bir məhdudiyyət olmadan Türkiyəyə gəlir, ölkəmizdə çalışa bilirlərsə, deməli, burada heç kim onlara düşmənçilik hissi bəsləmir”, - deyə TEVAP İnstitutunun direktoru vurğulayıb.
O, ermənilər tərəfindən təkcə Anadoluda deyil, Zəngəzurda, Naxçıvanda, Qarabağda, Qubada və Azərbaycanın digər yerlərində də qanlı cinayətlərin törədildiyini diqqətə çatdırıb.
Ankara Universitetinin Hüquqşünaslıq fakültəsinin professoru Cavid Abdullazadə soyqırımı anlayışının hüquqi parametrləri haqqında danışıb, Xocalıda baş verənlərin bütün göstəricilər üzrə beynəlxalq hüququn bu maddəsinə aid olduğunu vurğulayıb.
C.Abdullazadə 613 nəfərin həyatına son qoyan bəşəriyyətə qarşı cinayətdə iştirak edən bütün şəxslərin məsuliyyətə cəlb edilməsinin vacibliyini vurğulayıb. O deyib: “Bu gün biz qisas almağa deyil, nifrətdən imtina etməyə çağırırıq. Ermənistan xalqı başqa xalqlara qarşı dözümsüzlük səhifəsini bağlamalı və qonşuları ilə dinc yanaşı yaşamalıdır”.
Ramin Abdullayev
AZƏRTAC-ın xüsusi müxbiri
Ankara