ÜST-nin Azərbaycan nümayəndəliyinin əməkdaşı: Hamı üçün əlçatan şəhərlər və mənzillər yaratmalıyıq
Bakı, 21 may, AZƏRTAC
Biz qlobal demoqrafik və epidemioloji dəyişikliklərin baş verdiyi bir dünyada yaşayırıq. Bu gün şəhərlər böyüyür, əhali isə yaşlanır. Bu gün qeyri-infeksion xəstəliklərin yayılmasının artdığını müşahidə edirik. Əlilliyi olan insanların sayı artır. İnsanların yaşadığı xroniki sağlamlıq vəziyyətlərinin daha geniş yayılmasını görürük. Onların hamısı müəyyən funksional məhdudiyyətlərlə üzləşəcək və eyni zamanda, daha çox vaxtlarını evdə keçirəcəklər. Bu səbəbdən ev onların müstəqilliyini, sosial inklüzivliyini və ümumi rifahını müəyyən edən əsas amilə çevrilir.
AZƏRTAC xəbər verir ki, bunu Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının (ÜST) Azərbaycan nümayəndəliyinin əməkdaşı Turanə Əliyeva Ümumdünya Şəhərsalma Forumunun 13-cü Sessiyası (WUF13) çərçivəsində keçirilən “Davamlı mənzil siyasətləri vasitəsilə səhiyyə nəticələrinin gücləndirilməsi: Mənzil və səhiyyə üzrə çoxsektorlu dialoq”da çıxışı zamanı deyib.
Onun sözlərinə görə, digər bir perspektiv isə iqlim dəyişikliyidir: "Ev insanları ekstremal hava şəraitindən – istidən və soyuqdan qoruyan əsas məkandır. Bu xüsusiyyətlər də seçim deyil, zərurətdir və bu, mənzilin artıq ictimai sağlamlıq baxımından vacib bir ehtiyac olduğunu göstərir. Dünyada bir milyarddan çox insan müxtəlif formalarda əlilliklə yaşayır və onların funksional imkanları məhduddur. Bu baxımdan köməkçi texnologiyalar mühüm rol oynayır. Bunlar insanların hərəkətliliyini, görmə və eşitmə imkanlarını, ünsiyyətini dəstəkləyən sadə vasitələrdir, onların müstəqil və ləyaqətli həyat sürməsinə kömək edir. Lakin həmin texnologiyalar yalnız əlçatan mənzil olduqda effektiv ola bilər. Əlçatan mənzil və köməkçi texnologiyalar bir-birini tamamlayır. İnsanların funksional həyatını təmin etmək üçün hər iki amil vacibdir. Bəs həll yolu nədir? Çox sadə dizayn elementləri böyük fərq yarada bilər: pilləsiz girişlər, geniş qapılar və digər sadə xüsusiyyətlər funksional məhdudiyyətləri olan insanların həyatını asanlaşdırır. ÜST-nin araşdırmaları göstərir ki, əlçatmaz mənzillər qarşısı alına bilən xəsarət riskini artırır və insanların sosial asılılığını gücləndirir. Əksinə, əlçatan mənzil müstəqilliyi artırır, funksionallığı dəstəkləyir və xəsarətlərin qarşısını alır.
Bütün bu sübutlara baxmayaraq, tətbiq sahəsində boşluqlar qalmaqdadır. Bu gün əlçatanlıq çox vaxt şəhər planlaşdırmasından ayrı bir məsələ kimi nəzərdən keçirilir. Halbuki biz onun şəhər inkişafı və mənzil dizaynına tam inteqrasiya olunmasını istəyirik.
Bu mürəkkəb məsələdir və çoxşaxəli yanaşma tələb edir. Əgər biz heç kəsi geridə qoymayan şəhərlər qurmaq istəyiriksə, biliklərimizi, təcrübəmizi və resurslarımızı birləşdirməli, hamı üçün əlçatan və yaşamaq üçün əlverişli şəhərlər və mənzillər yaratmalıyıq".