Berlin, 5 sentyabr, AZƏRTAC

Xristian Demokratlar İttifaqının (“CDU”) İqtisadi Şurasının saytında Azərbaycanın Almaniyadakı səfiri Ramin Həsənovun “Azərbaycanın transregional enerji siyasəti” sərlövhəli məqaləsi dərc olunub. Məqalədə ölkəmizin enerji strategiyası, transregional enerji bağlantılarının daha da gücləndirilməsinə töhfəsi, Cənub Qaz Dəhlizi (CQD), energetika sahəsində Azərbaycanın Almaniya və Avropa İttifaqı (Aİ) ilə münasibətləri, eləcə də bərpaolunan enerji mənbələri üzrə gələcəyə baxışı barədə məlumatlar əksini tapıb.

AZƏRTAC məqalənin xülasəsini təqdim edir.

Enerji strategiyası

Azərbaycan zəngin yanacaq ehtiyatlarına malikdir. Karbohidrogen ehtiyatları ölkənin iqtisadiyyatının və enerji siyasətinin təməl daşını təşkil edir. Azərbaycan enerji dövləti qismində təqdir olunur. Ölkə yalnız xam neftin və təbii qazın deyil, eyni zamanda, enerji ixracatçısıdır. Azərbaycan qlobal səviyyədə enerji cəhətdən özünü ən yüksək dərəcədə təmin edən ölkələrdən biridir. Dünyanın ən mühüm enerji istehsalçılarından və ixracatçılarından biri olan ölkə kimi Azərbaycan, həmçinin özünü çox etibarlı tərəfdaş qismində təsdiq edib və aparıcı transmilli enerji korporasiyaları tərəfindən ölkədə fəaliyyətlərinin qurulması üçün stimullar təmin edib. Ölkədə elektrik enerjisi ilə təminat və qazlaşdırma təxminən 100 faiz səviyyəsindədir. Azərbaycan, həmçinin qonşu ölkələrə elektrik enerjisi ixrac edir. Bu ölkənin enerji strategiyası regionda və ondan kənarda iqtisadi sabitliyə, əməkdaşlığa və qarşılıqlı faydalı tərəfdaşlıqlara töhfə vermək məqsədi daşıyır.

Transregional enerji bağlantısı

Ölkədə davamlı inkişafa nail olunması, iqtisadi şaxələndirmənin sürətləndirilməsi və iqtisadi təhlükəsizliyin təmin edilməsi üçün Azərbaycan qlobal iqtisadiyyata səmərəli inteqrasiyasını əlavə vasitə hesab edir. Regionun qlobal iqtisadiyyata inteqrasiyası, həmçinin səmərəli bağlantının yaradılmasını tələb edir. Bu kontekstdə, enerji təhlükəsizliyini təmin edən bağlantı Azərbaycanın strateji gələcəyə baxışının təməl daşı olaraq qalır.

Azərbaycan Xəzər dənizi regionunda və ondan kənarda enerji infrastrukturu layihələri üzrə əsas aktorlardan və investorlardan birinə çevrilməyə nail olub. Ölkə tərəfdaşları ilə birlikdə Xəzər dənizinin enerji resurslarını qlobal bazarlara çatdıran beynəlxalq neft və qaz boru kəmərləri inşa etməklə uğurlu əməkdaşlıq modeli qurub. Azərbaycan, eyni zamanda, regionun və Avropanın enerji təhlükəsizliyini təmin etmək, eləcə də enerji təchizatı marşrutlarının şaxələndirilməsi məqsədilə nəhəng boru kəmərlərinin təşəbbüskarı olub.

Beynəlxalq strateji nəqliyyat dəhlizlərinin kəsişməsində yerləşən ölkə və enerji qovşağı olmaqla Azərbaycan güclü tranzit potensialına malikdir, eləcə də Avropanı və Asiyanı birləşdirmək üçün çoxsaylı imkanlar təklif edir. Bu xüsusda “Şərq-Qərb” və “Şimal-Cənub” enerji dəhlizləri Azərbaycanın enerji siyasətinin tərkib hissələridir.

Regional enerji təhlükəsizliyinin təminatçısı qismində Azərbaycan Bakı-Tbilisi-Ceyhan və Bakı-Tbilisi-Ərzurum kimi enerji layihələrinin təşəbbüskarı olmaqla liderliyini nümayiş etdirib. Beynəlxalq enerji layihələrini həyata keçirməklə bu ölkə etibarlı enerji təchizatçısı kimi özünü təsdiqləyib, Asiya və Avropa arasında mühüm körpüyə çevrilib.

Cənub Qaz Dəhlizi

Azərbaycan Cənub Qaz Dəhlizi sayəsində regional və qlobal mövqeyini gücləndirəcək növbəti mərhələyə qədəm qoyub. Cənub Qaz Dəhlizi yalnız Avropanın enerji təhlükəsizliyinin gücləndirilməsinə xidmət etmir, eyni zamanda, regionun digər enerji istehsalçıları üçün enerji resurslarını Qərbə ixrac etmək üçün bir sıra imkanlar yaradır. Bu layihə regionun qlobal iqtisadiyyata səmərəli inteqrasiyası üçün güclü “mühərrik” olacaq. Layihənin tərkib hissələri olan Cənubi Qafqaz Boru Kəməri və TANAP artıq istifadəyə verilib. Layihənin sonuncu hissəsi TAP uğurla reallaşdırılır və işlərin təxminən 97 faizi tamamlanıb. Bu kəmərin bu il istifadəyə verilməsi nəzərdə tutulur. Cənub Qaz Dəhlizi, həmçinin genişləndirilə bilən şəbəkədir, o cümlədən yeni təchizatçıların, tranzit və istehlakçı ölkələrin cəlb olunması məqsədilə onun digər Aİ ölkələri ilə də birləşdirilməsi potensialı mövcuddur.

Azərbaycanın Almaniya və Avropa İttifaqı ilə münasibətləri: enerji sahəsi

Enerji Azərbaycan ilə Almaniya arasında iqtisadi münasibətlərin mühüm elementini təşkil edir. Azərbaycan Almaniyanın əsas xam neft təchizatçılarından biridir. 2019-cu ildə Azərbaycandan Almaniyaya təxminən 3 milyon ton xam neft ixrac olunub. Cənub Qaz Dəhlizi “Transitgas” boru kəməri vasitəsilə Xəzər dənizindən çıxarılan təbii qazın İsveçrə ərazisindən keçməklə Almaniyaya çatdırılmasını mümkün edəcək. Alman şirkətləri və maliyyə institutları Azərbaycanın enerji sektorunda, eləcə də Cənub Qaz Dəhlizinin uğurla reallaşdırılmasında fəal iştirak edirlər. Alman-Azərbaycan Xarici Ticarət Palatası uğurla fəaliyyət göstərir və onun üzvlərinin sayı 145-i ötüb.

Aİ-nin “Şərq tərəfdaşlığı” təşəbbüsünün iştirakçısı olan Azərbaycan Avropa İttifaqı üçün strateji tərəfdaşdır və Xəzər dənizinin enerji resurslarının Avropa bazarına nəqlində mühüm rol oynayır. Aİ ilə strateji enerji əməkdaşlığı qarşılıqlı faydalı əməkdaşlığın bariz nümunəsidir. Azərbaycan Aİ-nin “INOGATE” və “EU4Energy” proqramlarının fəal iştirakçısıdır.

Bərpaolunan enerji üzrə gələcəyə baxış

Azərbaycan, həmçinin bərpaolunan enerji mənbələri sahəsində geniş potensiala malikdir və davamlı enerji sisteminin yaradılması iqtisadi prioritetlərdən biridir. Neft və təbii qaz sektorundan əldə olunmuş gəlirlər iqtisadiyyatın digər sektorları ilə yanaşı, bərpaolunan enerji mənbələrinin də inkişafına yönəldilir. Azərbaycanın Günəş, külək, su, biokütlə, geotermal enerji mənbələri üzrə perspektivləri ölkəni bərpaolunan enerji sahəsində də regional liderə çevirir. Bərpaolunan enerji mənbələri üçün əlverişli məkanlar ölkə ərazisi boyunca geniş yayılıb.

Ölkənin iqtisadi gücü, lazımi infrastrukturu, əlverişli coğrafi mövqeyi və iqlim şərtləri kimi amillər bərpaolunan enerji istehsalının maksimallaşdırılmasında müstəsna rol oynayır. Bərpaolunan enerjinin tətbiqinin irəlilədilməsi məqsədilə Azərbaycan davamlı olaraq biznes və tənzimləyici mühiti təkmilləşdirir, əlverişli biznes imkanlarını təşviq edir, o cümlədən çoxsaylı stimullaşdırıcı tədbirlər həyata keçirir. Bərpaolunan enerjilərin instalyasiya edilmiş potensialda cari payının 2020-ci ilin sonunadək təxminən 20 faizə çatacağı təxmin edilir. Ölkənin hədəfi hazırkı payın 2030-cu ilədək 30 faizə çatıdırılmasından ibarətdir.

Məlumat üçün bildirək ki, İqtisadi Şura “CDU” ilə sıx əlaqəli qurumdur və biznes assosiasiyası qismində Almaniyada böyük nüfuza malikdir. Təsisat bütün iqtisadi sektorlarda fəaliyyət göstərən 11 mindən artıq kiçik və orta müəssisənin, eləcə də böyük transmilli korporasiyaların işgüzar maraqlarını təmsil edir. Şura tərəfindən il ərzində çoxsaylı iqtisadi tədbirlər təşkil olunur, o cümlədən Almaniyada və Avropada aparıcı qərarverici şəxslərlə davamlı biznes dialoqu üçün platforma təmin edilir. Təşkilat çərçivəsində müvafiq federal mütəxəssis komissiyaları fəaliyyət göstərir.

Vüqar Seyidov

AZƏRTAC-ın xüsusi müxbiri

Berlin