Türkiyədə tarixi canlandıran azərbaycanlı rəssamın arzusu Qarabağ Zəfərini əks etdirən panorama muzeyi yaratmaqdır VİDEO
İstanbul, 29 may, Günel Karatepe, AZƏRTAC
Bu gün İstanbulun fəthindən 571 il ötür. 1453-cü il aprelin 6-dan mayın 29-dək davam edən gərgin mühasirənin ardından 21 yaşlı Fateh Sultan Mehmedin komandanlığı altındakı Osmanlı Ordusu Şərqi Roma İmperiyasının paytaxtı Konstantinopolu fəth edir. Osmanlını bir imperiyaya çevirən, adını dünya hərb tarixinə qızıl hərflərlə yazdıran bu fəth bəzi tarixçilər tərəfindən orta çağın sonu yeni dövrün başlanğıcı kimi qiymətləndirilir.
Hazırda İstanbulda bu tarixi hadisəni ən incə məqamlarınadək özündə əks etdirən “Panorama 1453 Tarix Muzeyi” fəaliyyət göstərir. İstanbul Böyükşəhər Bələdiyyəsi tərəfindən inşa edilən və dünyanın ilk tam panoramik muzeyi adını daşıyan bu məkanın baş rəssamı isə Azərbaycanın Əməkdar rəssamı Yaşar Zeynalovdur.
AZƏRTAC xəbər verir ki, azərbaycanlı rəssam artıq otuz ildir ki, fəaliyyətini Türkiyədə davam etdirir. O, 1994-2005-ci illər arasında qardaş ölkədə bir çox cizgi filminin çəkilişində rəssam olaraq iştirak edib, yüzlərlə kitabın illüstrasiyasını hazırlayıb. Sənətkar 2005-ci ildə İstanbul Böyükşəhər Bələdiyyəsi tərəfindən panorama muzeyinin yaradılması üçün dəvət alır. Gözlənilməz bu dəvət rəssama sənətini daha geniş ictimaiyyətə çatdırmaq üçün böyük imkan yaradır.
On mindən çox insan fiqurunun əks olunduğu muzeyin hazırlanmasında rəssam üçün ən çətin məqam məhz İstanbul fatehinin portretini çəkmək olub. Çünki Fateh Sultan Mehmet deyincə insanların gözündə XV əsrdə yaşamış italyan rəssam Gentile Bellini tərəfindən çəkilən portret canlanır. O əsərin çəkildiyi dövrdə sultanın təxminən 46 yaşında olmasını nəzərə alan Yaşar Zeynalov panorama muzeyində ona bənzər, lakin daha gənc fatehi canlandırıb. Bu, ilk vaxtlar bəziləri tərəfindən qəbul edilməsə də indi hər 29 may günü İstanbulu fatehin məhz Yaşar Zeynalov tərəfindən hazırlanan portretləri bəzəyir.
Mindən çox ayrı-ayrı rəsmin birləşməsindən meydana gələn muzeydə İstanbul uğrunda gedən savaşda Osmanlı Ordusu tərəfindən istifadə edilən silahlar, eləcə də bu fəth üçün xüsusi hazırlanan topların bənzər maketləri də sərgilənir. Ümumilikdə 2700 kvadratmetr ərazini əhatə edən panorama rəsminin ümumi çapı isə 38 metrdir.
Dünyada ilk panorama muzeylərinin yaradılması hələ 100-150 il əvvələ təsadüf edir. Azərbaycanlı rəssamın Türkiyədə ərsəyə gətirdiyi muzeyi bənzəri məkanlardan fərqləndirən cəhət isə məhz qübbəsinin də rəsmlərdən hazırlanması və işıqlandırılmasında yeni texnologiyalara uyğun süni cihazlarından istifadə edilməsidir.
Hər il təxminən bir milyona yaxın insanın ziyarət etdiyi “Panorama 1453 Tarix Muzeyi”nin açılışından sonra Yaşar Zeynalov o vaxt ölkənin Baş naziri vəzifəsini icra edən Prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğan tərəfindən Türkiyənin istisnai vətəndaşlığına layiq görülüb və ölkənin fərqli bölgələrində buna bənzər digər muzeylərin hazırlanması üçün dəvət alıb. Artıq 17 ildir sənəti ilə qardaş ölkədə tarixi canlandıran rəssam Türkiyənin bir çox bölgəsində panorama və diorama muzeyləri hazırlayıb.
Qardaş ölkədə bir çox mühüm layihəyə imza atan Əməkdar rəssamın indi ən böyük arzusu Azərbaycanda da Qarabağ Zəfərini əks etdirən panorama muzeyi yaratmaqdır.