Azərbaycanın Suriyaya qaz ixracı dövlətimizin enerji siyasətində yeni mərhələdir ŞƏRH
Bakı, 4 avqust, AZƏRTAC
Son günlərdə Azərbaycanın Suriyaya qaz ixracına başlaması beynəlxalq aləmdə ciddi əks-səda doğurub. Bu, təkcə iqtisadi deyil, həmçinin geosiyasi baxımdan tarixi bir hadisədir. İlk dəfədir ki, Azərbaycan qazı Yaxın Şərq regionuna, konkret olaraq Suriyaya nəql edilir. Suriya uzun illər müharibə şəraitində olmuş, infrastruktur baxımından ciddi dağıntıya məruz qalmış ölkədir. Azərbaycan qazı bu ölkənin enerji təhlükəsizliyinin təmin olunmasında mühüm rol oynayacaq. Bu, həm də Azərbaycanın beynəlxalq nüfuzunun və enerji diplomatiyasının uğurudur.
Bu fikirləri AZƏRTAC-a müsahibəsində Milli Məclisin deputatı Mehriban Vəliyeva bildirib. O qeyd edib ki, əsas siyasi baza bu il aprelin 11-də keçirilmiş Antalya Diplomatiya Forumunda Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev ilə Suriyanın keçid dövrü Prezidenti Əhməd Əl Şaraanın görüşündə qoyulub. Daha sonra iyulun 12-də Əhməd Əl Şaraanın Azərbaycana səfəri zamanı konkret razılaşmalar əldə olundu. SOCAR ilə Suriya hökuməti arasında Anlaşma Memorandumu da imzalandı. Bu, Azərbaycan qazının Türkiyə vasitəsilə Suriyaya çatdırılmasının hüquqi və texniki əsasını təmin etdi.
Deputat deyib: “Suriya tərəfi bəyan edib ki, gündəlik 3,4 milyon kubmetr Azərbaycan qazı alacaqlar. Bu həcmdə qazın elektrik enerjisinə çevrilməsi nəticəsində təxminən 900-1200 meqavat gücündə elektrik istehsalı gözlənilir. Suriyanın bəzi bölgələrində elektrik cəmi 3-4 saat verilir. Azərbaycan qazı bu problemi aradan qaldırmaq üçün ciddi imkan yaradacaq. Bu addım Azərbaycanın enerji siyasətində yeni istiqamətləri açır.
Bu, yeni mərhələnin başlanğıcıdır. İndiyədək Azərbaycanın qaz ixrac etdiyi ölkələrin əksəriyyəti Avropa İttifaqının üzvüdür. Türkiyə üzərindən Suriyaya qaz ixracı perspektivdə İordaniya, Misir və hətta Livana qədər uzana bilər. Suriyanın dağılmış infrastrukturunun bərpası fonunda bu kəmərlərin işə salınması Azərbaycan qazının coğrafiyasını xeyli genişləndirəcək”.
Deputat layihənin regional sabitliyə və siyasi müstəviyə də təsir edəcəyini bildirib: “Əlbəttə, bu layihə təkcə iqtisadi deyil, həm də siyasi etimadın göstəricisidir. Azərbaycan bu addımı ilə münaqişədən çıxan bir ölkəyə sülh və sabitlik mesajı verir. Enerji resursları vasitəsilə regionda davamlı inkişaf və əməkdaşlıq formatı yaradır. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən bu siyasət Azərbaycanın regional liderliyini daha da gücləndirir”.
Mehriban Vəliyeva qeyd edib ki, 2024-cü ildə Azərbaycanın qaz ixracı 25,77 milyard kubmetr olub. Bunun 9,81 milyard kubmetri Türkiyəyə, 9,8 milyard kubmetri isə İtaliyaya tədarük olunub. Hədəf 2027-ci ilə qədər illik qaz ixracının 20 milyard kubmetri ötməsidir. “Şahdəniz” yatağında yeni qazma işləri bu məqsədə xidmət edir. Azərbaycan həm Avropanın, həm də Yaxın Şərqin enerji təhlükəsizliyinə töhfə verən etibarlı tərəfdaşdır.
“Azərbaycan yaşıl enerjiyə keçidi də strateji məqsəd kimi qarşıya qoyub. 2027-ci ildən etibarən yaşıl enerjinin Avropaya ixracı gözlənilir. Eyni zamanda, elektrik enerjisi istehsalı potensialımızın artırılması, onun Yaxın Şərq ölkələrinə ixracı üçün geniş imkanlar açır. Bu istiqamət də SOCAR-ın və ölkəmizin enerji portfelinin coğrafi baxımdan şaxələndirilməsinə səbəb olacaq. Azərbaycan öz enerji siyasəti ilə regionda və dünyada sabitliyin, inkişafın təminatçılarından biri olmağa davam edəcək. Kilis-Suriya qaz marşrutu Azərbaycanın Yaxın Şərqə uzanan etibar körpüsüdür”, - deyə deputat fikrini yekunlaşdırıb.