Bakının içməli su təhlükəsizliyi: Strateji layihələr və dayanıqlı təchizat - ŞƏRH
Bakı, 10 fevral, AZƏRTAC
Son vaxtlar ictimaiyyəti və dövlət qurumlarını narahat edən məsələlərdən biri də Bakı şəhəri və Abşeron yarımadasında yaranan içməli su problemidir. Qlobal iqlim dəyişikliyinin fəsadları ilə mübarizə dövründə paytaxtın içməli su problemi necə həll ediləcək?
Şəhər təsərrüfatı üzrə ekspert, vətəndaş cəmiyyəti fəalı Təbriz Ağayev AZƏRTAC-a açıqlamasında bildirib ki, içməli su resurslarının azalması qlobal iqlim dəyişikliyinin nəticəsi olsa da, su mənbələrinin azalmasında antopogen faktorların da rolu var.
Onun sözlərinə görə, son illər Bakıda və bütövlükdə ölkədə su idarəetməsinin təkmilləşdirilməsi ilə bağlı iri layihələr icra olunur.
“Bakı və Abşeron yarımadasında su təchizatı, yağış suları və tullantı sularının idarə olunması üzrə 2026–2035-ci illər üçün Dövlət Proqramı” təsdiqlənib. Bu proqramın əsas məqsədi fasiləsiz içməli su təchizatını artırmaq, yeni su anbarlarının tikintisi, su itkilərinin azaldılması üçün şəbəkələrin modernləşdirilməsi, kanalizasiya və yağış suyu sistemlərinin təkmilləşdirilməsi və s.-dir. Son 20 il ərzində potensialı 500 milyon kubmetrdən çox olan 4 böyük su anbarı tikilib. Xüsusilə Şəmkirçay və Taxtakörpü su anbarlarının tikintisi ölkənin və paytaxtın su təchizatında böyük əhəmiyyətli layihələrdən olub. Sözügedən su anbarlarının tikintisi Bakının, qərb bölgələrinin su təchizatında yaranmış çətinlikləri aradan qaldırıb. Taxtakörpü su anbarının inşası Samur çayından gələn axının Ceyranbatan su anbarına toplanmasına, nəticədə içməli su ehtiyatının yaranmasına imkan yaradıb. Uzun illərdir istismarda olan Ceyranbatan su anbarı da yenidən qurulub, orada müasir təmizləyici qurğular inşa edilib. Su mənbələrimizin 1/4-i vaxtilə işğal altında olan bölgələrdə formalaşır. Son illər işğaldan azad olunmuş bölgələrdə yerləşən su anbarlarında yenidənqurma və bərpa işləri həyata keçirilib. Bəndlər möhkəmləndirilib, avadanlıqlar yenilənib. Bununla belə görüləsi işlər çoxdur. Bu sırada daha qənaətcil su idarəetməsinin tətbiqi çox vacibdir”, - deyə ekspert bildirib.
Təbriz Ağayev qlobal iqlim dəyişikliyinin nəticələrinin yumşaldılması üzrə mübarizə dövründə Bakı və Abşeronun içməli su təchizatını yaxşılaşdırmaq üçün görülməli işlərdən də danışıb: “Hazırda Xəzər dənizinin suyunun duzsuzlaşdırılması layihəsi üzərində iş aparılır. Bu layihə imkan verəcək ki, Xəzər dənizinin suyundan da həm suvarma üçün, həm içməli su kimi istifadə edək. Dünyanın bir sıra ölkələri, o cümlədən Səudiyyə Ərəbistanı, ABŞ, İspaniya, İsrail və Yaponiya dəniz suyunun duzsuzlaşdırılması sahəsində böyük təcrübə əldə etmişlər. Qabaqcıl beynəlxalq təcrübənin köməyi ilə biz də bu sahədə uğurlar qazana bilərik”.
Ekspert bildirib ki, yağış suyunun depolanması və yaşıllaşdırmada istifadəsi də aktualdır.
“Qlobal iqlim dəyişikliyinin fəsadları ilə mübarizə dövründə suya qənaət və su ehtiyatlarının səmərəli idarə olunması əsas məqsədlərdən olmalıdır. Yaranan su qıtlığı yağış sularının toplanması və səmərəli istifadəsini zəruri edir. Yağış suyunun depolanması ilə həm içməli suya qənaətə, həm də yaşıllaşdırma işlərinin davamlılığını təmin etməyə imkan verir. Qeyd edim ki, bu sahədə ölkəmizin müəyyən təcrübəsi də var. Yenidən qurulan Zəngilanın Ağalı qəsəbəsində ayrıca yağış kanalizasiyası sistemi yaradılıb. Yağış suyu depolanır və təsərrüfat məqsədilə istifadə olunur. Yağış suları əsasən binaların damlarından, yol və açıq sahələrdən xüsusi kanallar vasitəsilə toplanır, filtrasiya olunduqdan sonra çənlərə vurulur və ya yeraltı hovuzlarda, süni göllərdə saxlanılır. Yağış suyunun depolanması və yaşıllaşdırmada istifadəsi dayanıqlı şəhər inkişafının əsas komponentlərindən biridir. Bu üsul həm təbiətin qorunmasına, həm də gələcək nəsillər üçün sağlam mühitin formalaşdırılmasına xidmət edir. Məişət sularının təmizlənərək yenidən faydalı məqsədlər üçün istifadəsi günümüzün aktual məsələlərindəndir. Bu suların təmizlənməsi həm ətraf mühitin qorunmasına töhfə verir, həm də içməli suya qənaətə imkan verir”.