DÖVLƏT KÖMRÜK KOMİTƏSİ MƏTBUAT XİDMƏTİNİN MƏLUMATI
2001-ci il ərzində Azərbaycan Respublikasının gömrük orqanları dövlət büdcəsinin gəlirlər hissəsinin formalaşdırılmasını təmin etməklə yanaşı, hüquq mühafizə orqanı kimi respublikanın iqtisadi mənafeyinin və təhlükəsizliyinin qorunması, qaçaqmalçılığa və gömrük işi sahəsində digər hüquqpozmalara qarşı mübarizə aparılması, bu cür halların aşkar edilməsi, qarşısının alınması və aradan qaldırılması, habelə qaçaqmalçılıq kanallarının ləğv edilməsi sahəsində məqsədyönlü tədbirlər həyata keçirmişlər.
2001-ci il ərzində gömrük orqanları tərəfindən görülən tədbirlər nəticəsində 2754 hüquqpozma faktı aşkar edilmişdir. Onlardan 109-u cinayət xarakterli işlər olmuş və təqsirləndirilən şəxslərə qarşı cinayət işi qaldırılması və məsələsinə baxılması üçün toplanmış materiallar olan 38-i prokurorluğa, 3 -ü Milli Təhlükəsizlik Nazirliyinə, 9 -ü polis orqanlarına, 57-i digər orqanlara göndərilmişdir.
109 cinayət xarakterli faktdan 77-si qaçaqmalçılıqda aid olmuş və dəyəri 3 milyard 244 milyon 472 min manat olan mallar tutulmuşdur.
Cinayət xarakteli işlərin 10-u 3 milyard 553 milyon 815 min manat məbləğində valyuta vəsaitlərinin xaricdən qaytarılmaması, biri 1 milyard 889 milyon 362 min manat məbləğində gömrük ödənişlərindən yayınma faktlarına aid olmuşdur. Digər cinayət xarakterli işlər üzrə hüquqpozma hallarının dəyəri 7 milyard 897 milyon manat təşkil etmişdir. Cinayət xarakterli işlər üzrə cəlb edilən şəxslərin 50 nəfəri xarici ölkə vətəndaşlarıdır.
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2000-ci il 15 iyul tarixli Fərmanı ilə təsdiq edilmiş 2006-ci ilədək olan dövr üçün “Narkotik vasitələrin, pisixotrop maddələrin və prekursorların qanunsuz dövriyyəsi və narkomanlığın yayılması ilə mübarizə üzrə Proqram”ın icrasını təmin etmək məqsədilə gömrük orqanları tərəfindən görülən işlər nəticəsində o cümlədən digər hüquq-mühafizə orqanları ilə birlikdə nakotik vasitələrin qanunsuz dövriyyəsi ilə əlaqədar 39 fakt aşkar edilmişdir. Həmin faktlar üzrə 7 kiloqram 646 qarm müxtəlif növ narkotik vasitə ( o cümlədən 16 fakt üzrə 1780,3 qram tiryək, 7 fakt üzrə 324,96 qram heroin, 9 fakt üzrə 2 kloqram 364,8 qram həşiş, 9 fakt üzrə 3 kloqram 175 qram marixuana) tutulmuşdur.
Bundan əlavə Balakən, Gəncə və Yevlax gömrükxanalarının fəaliyyət zonasında gömrükçülərin təşəbbüsü ilə 41 ton yabanı halda bitmiş çətənə kolu aşkar olunaraq yandırma üsulu ilə məhv edilmişdir.
Narkotik vasitələrin qanunsuz dövriyyəsinə qaşı səmərəli mübarizənin təşkili məqsədilə kinoloji xidmətin təmin edilməsi, kadrlarla komplektləşdirilməsi başa çatdırılmış, gündəlik işdə tətbiq edilən 25 xidməti itin təlimi üçün hər cür şərait yaradılmışdır.
Azərbaycan Respublikasında Narkomanlığa və Narkotik Vasitələrin Qanunsuz Dövriyyəsinə Qarşı Mübarizə üçün Dövlət Komissiyasının qərarlarının icrası üzrə onun işçi qrupu ilə birgə konkret tədbirlər görülmüş, Komitə əməkdaşları bir sıra beynəlxalq təşkilatların işində, o cümləndən BMT İnkişaf Proqramı ilə Avropa Birliyi tərəfindən maliyyələşdirilən “Cənubi Qafqazda narkotiklərə nəzarət Proqram”nın həyata keçirilməsində yaxından iştirak etmişdir.
Göstərilən dövrdə gömrük orqanları tərəfindən aşkar edilmiş 2645 inzibati xəta faktından 120-si kənar keçirmə, 213-ü gizli keçirmə, 287-si bəyan etməmə, 395-i müvəqqəti idxal rejiminin pozulması, 16-sı aksizsiz idxal, 5-i xarici valyuta vəsaitlərini qaytarmama, 7-si aldatma yolu ilə keçirmə, 1599-u digər xətalarla əlaqədar olmuş, həmin faktlar üzrə 291 hüquqi şəxs (o cümlədən 92 xarici hüquqi şəxs) və 2354 fiziki şəxs (o cümlədən 767 əcnəbi) inzibati qaydada müvafiq məsuliyyətə cəlb edilmiş, onlara qarşı gömrük orqanları və məhkəmələr tərəfindən 2 milyard 291 milyon 373 min manat məbləğində sanksiya tətbiq edilmişdir. Həmin məbləğin 1 milyard 951 milyon 651 min manatını cərimələr təşkil etmiş, habelə hüquqpozma predmeti olan 339 milyon 722 min manat dəyərində mallar və digər əşyalar müsadirə edilmişdir.
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin “Alkoqollu içkilər, etil (yeyinti) spirti və tütün məmulatı istehsalının, idxalının və satışının tənzimlənməsi sahəsində əlavə tədbirlər haqqında” Fərmanından və Nazirlər Kabinetinin həmin Fərmanın icrasına yönəldilmiş qərarından irəli gələn vəzifələrin yerinə yetirilməsi məqsədilə görülmüş tədbirlər nəticəsində qanunsuz yolla gömrük sərhədindən keçirilməsinə cəhd edilən və ya hüquqpozma predmeti olan 23 milyon 665 min ədəddən çox xaricdə istehsal olunmuş siqaret, 19555 litr spirt, 63848 ədəd xaricdə istehsal olunmuş spirtli içki tutulmuşdur. Bundan əlavə vergi orqanları ilə birlikdə keçirilən reydlər nəticəsində aksiz markası ilə markalanmamış 1100 ədəddən çox spirtli içki, 741740 ədəddən çox tütün məmulatı aşkar edilmişdir.
Azərbaycan istehlakçılarının mənafeyinin qorunması məqsədi ilə bir çox profilaktik tədbirlər həyata keçirilmişdir. Misal üçün, mart ayında “Ovçular” firmasına məxsus olan və yararlılıq müddəti 1999-cu ildə bitmiş 1890 ədəd keyfiyyətsiz bildirçin əti aşkar edilmiş və bununla bağlı müvafiq tədbirlər görülmüşdür.
Valyuta qanunvericiliyinə əməl olunmasını təmin etmək üçün həyata keçirilən tədbirlər nəticəsində aşkar edilən hüquqpozma faktları üzrə 204155 ABŞ dolları, 40427500 manat milli pul, 600 saxta ABŞ dolları, 1075 qram qızıl zinət əşyaları, 1280 qram gümüş, 2619 ədəd (90 karat 14 sot) brilyant daşlar, habelə digər valyuta və valyuta sərvətləri tutulmuşdur.
Bundan əlavə hüquqpozma predmetlərinin bir qismini də - 66 kiloqram 376 qram balıq kürüsü, 207960 litrdən çox neft məhsulları, 252 ədəd xalça və xalça məmulatı, 249 kiloqramdan çox barıt, 4 ədəd “Sayqa” markalı silah, 220 ov patronu, 244 tona yaxın əlvan metal, 12471 kiloqramdan çox çay, 20000 ədəd qoz ağacı kökündən hazırlanmış silah qundağı üçün nəzərdə tutulan əşyalar və digər mallar təşkil edilmişdir.