Mehmet Emir Aksoy: Azərbaycan Avrasiyada yeni strateji balansın mərkəzində dayanır
Bakı,11 fevral, Səbinə Əlizadə, AZƏRTAC
Son günlər Cənubi Qafqaz və daha geniş Avrasiya coğrafiyası baxımından diqqətlə təhlil edilməli olan iki mühüm strateji hadisə ilə yadda qalıb. ABŞ-ın qısa zaman kəsiyində əvvəlcə İsraillə yüksək texnologiyalar və süni intellekt əsaslı strateji çərçivə formalaşdırması, ardınca isə Azərbaycanla Strateji Tərəfdaşlıq Xartiyasının imzalaması Vaşinqtonun regiona yanaşmasında yeni və kompleks mərhələyə keçdiyini göstərir.
Bu fikirləri AZƏRTAC-a açıqlamasında türk ekspert Mehmet Emir Aksoy bildirib.
Onun sözlərinə görə, bu iki addım ayrı-ayrılıqda mühüm əhəmiyyət daşıyır: “ABŞ-ın Avrasiya və Yaxın Şərqi əhatə edən yeni strateji balans mərkəzində sabit liderliyi, proqnozlaşdırılan xarici siyasəti və artan dövlət potensialı ilə Azərbaycan dayanır. Azərbaycanla imzalanan Strateji Tərəfdaşlıq Xartiyası Bakının yalnız enerji təchizatçısı deyil, eyni zamanda enerji, nəqliyyat, logistika və rəqəmsal infrastrukturu birləşdirən çoxşaxəli regional mərkəz kimi mövqeyinin beynəlxalq səviyyədə təsdiqi anlamına gəlir”.
Mehmet Emir Aksoy bildirib ki, xüsusilə Trans-Xəzər Beynəlxalq Nəqliyyat Dəhlizinin sənədin əsas dayaqlarından biri kimi önə çəkilməsi Azərbaycanın Avrasiya bağlantılarındakı açar rolunun beynəlxalq müstəvidə qəbul edildiyini göstərir.
“Qarşılıqlı əlaqə və çoxvektorlu xarici siyasət konsepsiyası bu gün artıq qlobal güclər tərəfindən də strateji reallıq kimi qəbul olunur. Prezident İlham Əliyev tərəfindən uzun illərdir ardıcıl şəkildə irəli sürülən bu yanaşma Azərbaycanın regional və beynəlxalq proseslərdə etibarlı tərəfdaş kimi mövqeyini möhkəmləndirib. Azərbaycanın əsas ərazisi ilə Naxçıvan arasında fasiləsiz əlaqənin beynəlxalq layihələr çərçivəsində nəzərdən keçirilməsi bunun praktiki müstəvidə təzahürüdür. Razılaşmada enerji təhlükəsizliyi, nəqliyyat və ticarətlə yanaşı, süni intellekt, rəqəmsal infrastruktur, məlumat mərkəzləri və kritik minerallar kimi sahələrə xüsusi yer ayrılması diqqət çəkir. Bu yanaşma Azərbaycanın klassik enerji diplomatiyasından kənara çıxaraq gələcəyin iqtisadi və texnoloji arxitekturasında da yer almaq niyyətini nümayiş etdirir. ABŞ-ın bu sahələrdə Azərbaycanı strateji tərəfdaş kimi dəyərləndirməsi Bakının beynəlxalq sistemdə artan çəkisinin məntiqi nəticəsidir. Eyni dövrdə ABŞ ilə İsrail arasında qurulan yüksək texnologiya və süni intellekt əsaslı əməkdaşlıq bu strateji çərçivənin tamamlayıcı elementidir”.
Ekspert vurğulayıb ki, Vaşinqtonun İsraili texnologiya və innovasiya sahəsində öncül tərəfdaş kimi mövqeləndirməsi Azərbaycanla enerji və bağlantı mərkəzli tərəfdaşlıqla birlikdə ABŞ-ın regional strategiyasının bir-birini tamamlayan xətlər üzərində qurulduğunu göstərir. Bu ABŞ-ın Cənubi Qafqaz və Yaxın Şərq siyasətinin yalnız təhlükəsizlik müstəvisində deyil, iqtisadi inteqrasiya, infrastruktur yatırımları və texnoloji əməkdaşlıq üzərindən formalaşdırıldığını ortaya qoyur.
Mehmet Emir Aksoy bildirib ki, Azərbaycan bu prosesdə proqnozlaşdırılan siyasəti və güclü dövlətçilik ənənələri sayəsində regional sabitliyin əsas dayaqlarından biri kimi çıxış edir: “Son zamanlarda atılan bu addımlar Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən balanslı, çoxvektorlu və strateji xarici siyasətin beynəlxalq müstəvidə real qarşılıq tapdığını təsdiqləyir. Cənubi Qafqazda sabitliyin və əməkdaşlığın əsas açar ölkələrindən birinə çevrilən Azərbaycan təkcə bu günün deyil, yaxın perspektivdə formalaşacaq regional geosiyasi və iqtisadi arxitekturanın da əsas müəyyənedici aktorlarından biri olacaq”,- deyə ekspert bildirib.