İclasa sədrlik edən Milli Məclis sədrinin birinci müavini Arif Rəhimzadə demişdir ki, gələn ilin dövlət büdcəsi möhkəm iqtisadi təməl üzərində qurulmuşdur. Gələn il ölkə iqtisadiyyatında yeni mərhələ olacaqdır. Bu, özünü büdcənin gəlir və xərclər hissəində açıq büruzə verir.

Sonra layihə ilə bağlı maliyyə naziri Əvəz Ələkbərov məlumat vermişdir. O demişdir ki, Prezident İlham Əliyevin həyata keçirdiyi siyasi-iqtisadi strategiya respublikada makroiqtisadi və makromaliyyə sabitliyini keyfiyyətcə yeni səviyyəyə qaldırmağı, iqtisadi subyektlərdə struktur dəyişikliklərini daha sürətlə aparmağı, iqtisadi artıma və əhalinin rifahının daha da yüksəlməsinə nail olmağı qarşıya mühüm vəzifə kimi qoymuşdur. Dövlətimizin başçısı tərəfindən ölkəmiz üçün fundamental əhəmiyyətə malik, proqram xarakterli bir neçə fərman və sərəncam imzalanmışdır. Bu sənədlər Azərbaycanın sosial-iqtisadi həyatının əsas istiqamətlərinə, eləcə də qeyri-neft sektorunun inkişafına, regionlarda sahibkarlığın geniş vüsət almasına, oradakı əmək ehtiyatlarından və təbii resurslardan səmərəli istifadə edilməsinə, işsizliyin azaldılmasına geniş imkanlar açmışdır.

Əhalinin yaşayış səviyyəsinin yüksəldilməsi məqsədi ilə Prezidentin verdiyi tapşırıqların icrası ilə əlaqədar 2004-ci ildə dövlət büdcəsinin gəlir və xərc hissəsinə yenidən baxılaraq, 516,4 milyard manat artıma nail olunmuşdur. Təbii ki, bu cür artımlar, dövlətimizin başçısının həyata keçirdiyi məqsədyönlü iqtisadi siyasət gələn ilin dövlət büdcəsində gəlir və xərc hissəsinin əsaslı surətdə artımına təkan vermişdir. 2005-ci ilin dövlət büdcəsinin gəlirləri ümumi daxili məhsulun 19,7 faizi həcmində mütləq ifadədə 9 trilyon 422 milyard manat olacaqdır ki, bu da 2004-cü ilin proqnozuna nisbətən 25,3 faiz, gözlənilən icraya nisbətən isə 20,1 faiz çoxdur. Büdcə gəlirlərinin strukturunda vergi orqanlarının xüsusi çəkisi 70,4 faiz, gömrük orqanlarının xüsusi çəkisi 15,4 faiz, sair daxilolmalar isə 14,2 faiz olacaqdır. 2005-ci ildə Vergilər Nazirliyi üzrə 6 trilyon 632 milyard manat, Dövlət Gömrük Komitəsi üzrə 1 trilyon 450 milyard manat büdcə daxilolmaları nəzərdə tutulmuşdur. Dövlət büdcəsinin tərkib hissəsi olan yerli gəlirlər (büdcədənkənar vəsaitsiz) 865,1 milyard manat müəyyənləşdirilmişdir.

Gələn ilin dövlət büdcəsinin xərcləri isə büdcə kəsirinin maliyyələşmə mənbələri nəzərə alınmaqla 10 trilyon 1 milyard manat olacaqdır. 2005-ci il dövlət büdcəsinin xərcləri ABŞ dolları ilə 2 milyard 30 milyonu keçmişdir ki, bu da 2004-cü ilə nisbətən 456,0 milyon dollar artım deməkdir.

İqtisadi inkişaf naziri Fərhad Əliyev isə büdcənin digər parametrləri ilə bağlı məlumat vermişdir. O demişdir ki, ümummilli liderimiz Heydər Əliyevin iqtisadi inkişaf strategiyasının Prezident İlham Əliyev tərəfindən uğurla davam etdirilməsi nəticəsində ölkənin gələcək sosial-iqtisadi inkişafı üçün əlverişli şərait yaranmışdır. 2004-cü ilin yanvar-sentyabr aylarında iqtisadi artım davam etmiş, ümumi daxili məhsulun həcmi artaraq 29 trilyon 689,1 milyard manat təşkil etmişdir ki, bu da 2003-cü ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 9,9 faiz çoxdur. ÜDM-in adambaşına düşən həcmi 3 milyon 633,1 min manat və yaxud da 738,9 ABŞ dolları olmuşdur.

Hökumətin proqnozlarına görə 2004-cü ilin sonunadək ümumi daxili məhsulun həcminin 40,3 trilyon manata çatacağı gözlənilir. Belə olan halda ÜDM-in adambaşına düşən miqdarı isə 5,7 milyon manat olacaq.

İqtisadiyyatın və sosial sahələrin inkişafına bütün maliyyə mənbələri hesabına 17, 6 trilyon manat (3,6 milyard dollar) və ya keçən ildəkindən 45 faiz çox əsas kapitala sərmayə yönəldilmişdir.

2005-ci ildə, ilk növbədə, iqtisadi qanunvericilik bazası daha da təkmilləşdirilməsi, onun beynəlxalq tələblərə uyğunlaşdırılması prosesi davam etdiriləcək, sərmayə qoyuluşunun stimullaşdırılması, inhisarçılığın qarşısının alınması, kənd təsərrüfatı istehsalının səmərəliliyinin artırılması, özəlləşdirilmə prosesinin sürətləndirilməsi və digər məsələlər öz həllini tapacaqdır. 2005-2008-ci illərdə makroiqtisadi sabitliyin qorunub saxlanmasına, yoxsulluğun azaldılmasına yönəlmiş iqtisadi siyasət tədbirləri davam etdiriləcəkdir.

Milli Bankın idarə heyətinin sədri Elman Rüstəmov çıxışında ölkədə həyata keçirilən pul-kredit siyasətindən, gələn il gözlənilən inflyasiyadan, qeyri-neft sektoruna kredit qoyuluşunun artırılmasından və digər məsələlərdən danışımışdır. O demişdir ki, 9 ay ərzində manatın məzənnəsi 0,3 faiz möhkəmlənmişdir ki, bu da milli valyutamızın sabitliyini xarakterizə edir. Bütövlükdə manatın məzənnəsi artıq illik həcmi 6 milyard ABŞ dollarına çatmış valyuta bazarında bazar iqtisadiyyatı prinsipləri, yəni tələb və təklifin nisbəti ilə müəyyənləşir. Manatla pul kütləsi 9 ay ərzində ötən ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə 31 faiz artaraq 3 trilyon manatı ötmüşdür. Pul kütləsinin artım tempi ÜDM-in artım tempini 3 dəfə üstələmişdir.

Vergilər naziri Fazil Məmmədov isə büdcə daxilolmaları və bu işdə rəhbərlik etdiyi qurumun fəaliyyəti barədə məlumat vermişdir. O demişdir ki, 2004-cü ilin 9 ayında dövlət büdcəsinə proqnozda nəzərdə tutulan 3456,2 milyard manat əvəzinə, 3603,7 milyard manat vəsaitin daxil olması təmin edilmiş, proqnoza 104,3 faiz əməl olunmuşdur. Cari ilin sonunadək Vergilər Nazirliyi üçün müəyyən edilmiş proqnoza tam əməl olunacaqdır. Yəni, proqnoz müəyyən edilmiş 4900,0 milyard manat əvəzinə 5153,0 milyard manat icra olunacaqdır.

Dövlət gömrük komitəsinin sədri Kəmaləddin Heydərov çıxışında gələn ilin büdcəsi ilə bağlı fikirlərini açıqlamışdır. Bildirilmişdir ki, 2005-ci ildə Komitə üçün 1 trilyon 450 milyard manat büdcə proqnozu müəyyən edilmişdir. Bu, 2004-cü illə müqayisədə 20,8 faiz çoxdur. Proqnozun təmin olunması üçün gömrük orqanları maliyyə intizamını, gömrük nəzarətini və qaçaqmalçılığa qarşı mübarizəni daha da gücləndirəcəklər.

Komitə sədri demişdir ki, gömrük nəzarətinin gücləndirilməsi gömrük prosedurlarının nisbətən mürəkkəbləşməsinə səbəb ola bilər. Ona görə də nəzarətin gücləndirilməsi ilə sadələşdirmənin təmin edilməsi arasında tarazlığın qorunub saxlanması gömrük orqanlarının qarşısında duran ən vacib məsələlərdəndir.

Azərbaycan dövlətçiliyinin möhkəmləndirilməsi, onun iqtisadi qüdrətinin daha da artırılması üçün mövcud problemlərin aradan qaldırılması, ölkədə sahibkarlığın inkişafına əlverişli şərait yaradılması, yersiz müdaxilələrin qarşısının alınması sahəsində gömrük orqanları qarşısında qoyulmuş vəzifələrin yerinə yetirilməsi məqsədi ilə əməli tədbirlər həyata keçiriləcəkdir.

Sonra Milli Məclisin iqtisadi siyasət daimi komissiyasının sədri Səttar Səfərov 2005-ci ilin dövlət büdcəsinin layihəsi ilə bağlı mülahizələrini bildirmişdir. O demişdir ki, büdcənin layihəsi bilavasitə ölkəmizin Prezidentinin rəhbərliyi ilə işlənib hazırlanmışdır. Büdcədə çox yüksək inkişaf sürəti, yəni ümumi daxili məhsulun həcminin 14,1 faiz artımı nəzərdə tutulmuşdur. Bu artıma nail olmaq üçün real imkanlar vardır.

Sonra deputatlar gələn ilin büdcə layihəsi barədə təkliflərini söyləmişlər. Qeyd olunmuşdur ki, 2005-ci ilin dövlət büdcəsi sosial və sərmayəyönümlüdür. Proqnozlar gərgin olsa da, büdcənin yerinə yetiriləcəyi şübhə doğurmur.

Büdcə layihəsinin müzakirəsini Milli Məclisin növbəti iclasında davam etdirmək qərara alınmışdır.

İclasda Baş nazir Artur Rasizadə, Baş nazirin müavinləri, nazirlər, komitə sədrləri, şirkət, konsern və birliklərin rəhbərləri iştirak etmişlər.