Pandemiya ilə mübarizədə ədalət prinsipi
Bakı, 3 fevral, AZƏRTAC
Hazırda hər bir dövlət pandemiya ilə mübarizə aparır və öz vətəndaşını maksimum ağır vəziyyətdən minimum itkilərlə çıxarmağa çalışır. Artıq bu prosesin yeni - vaksinasiya mərhələsi başlamışdır. Əlbəttə ki, Azərbaycan dövləti də insanların sağlamlığını qorumaq üçün bütün zəruri tədbirləri görür. Yanvarın 18-dən etibarən ölkəmiz Cənubi Qafqazda ilk olaraq vaksinasiya işlərinə start verib. Eyni zamanda, dövlətimizin başçısı İlham Əliyevin rəhbərliyi və uzaqgörən siyasəti nəticəsində bu istiqamət üzrə Azərbaycan həm də bölgədə ilk sırada dayanan dövlətlərdən biridir. Müqayisə üçün qeyd edək ki, Avropa İttifaqında bu proses keçən il dekabrın 18-dən həyata keçirilməyə başlanıb. Çox qısa zaman ərzində, artıq Azərbaycan vətəndaşları da peyvənd olunurlar. Bu, ölkə rəhbərliyinin vaksinasiya sahəsində də apardığı səmərəli fəaliyyətin təzahürüdür. Prezident İlham Əliyev dəfələrlə qeyd edib ki, “bizim siyasətimizin mərkəzində insan, vətəndaş dayanır”. Artıq 1 ildir ki, pandemiya davam edir və Azərbaycan pandemiyanın başladığı ilk günlərdən mübarizədə özünəməxsus yol seçən ölkələrdəndir.
Bunu AZƏRTAC-a açıqlamasında Milli Məclisin Ailə, qadın və uşaq məsələləri komitəsinin sədri, professor Hicran Hüseynova bildirib.
Komitə sədri deyib: “Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Hökumət koronavirus infeksiyasının yayılmasının qarşısını almaq, onun iqtisadiyyata və insanların sosial vəziyyətinə vurduğu zərəri qarşılamaq üçün vaxtında və uğurlu tədbirlər hazırlayaraq həyata keçirir. Elə bu layihələrin də əsasında insan, onun rifahı, sosial cəhətdən müdafiəsi dayanır. Prezidentin Sərəncamı ilə Koronavirusla Mübarizəyə Dəstək Fondu yaradıldı. İlk ianə də dövlətimizin başçısı və Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva tərəfindən edildi. Ümumiyyətlə, Prezident İlham Əliyev həm ölkə rəhbəri kimi, həm də bir vətəndaş kimi bu mübarizənin önündə dayanaraq digər ölkə rəhbərlərinə də bir nümunədir. Dünya təkcə pandemiya mübarizə apardığı bir vaxtda, Azərbaycan həm də 44 günlük Vətən müharibəsi apardı və möhtəşəm Qələbə qazandı. Bir tərəfdən sevinirik ki, torpaqlarımız işğaldan azad edilib, lakin bu torpaqlar bizim şəhidlərimizin, qazilərimizin qanı və canı hesabına azad edilib. Şəhid ailələri, qazilərin sosial müdafiəsi, sağlamlığı, reabilitasiyası üçün dövlət xüsusi dəstək proqramları həyata keçirir. Digər tərəfdən erməni vandallarının xarabaya çevirdiyi ərazilərimizdə bərpa-quruculuq işlərinin aparılması istiqamətində mühüm konsepsiyalar hazırlanır. Artıq bir sıra sosial-infrastruktur layihələri həyata keçirilir. Belə bir vəziyyətdə, dövlətimizin başçısı, hökumət pandemiya ilə bağlı vəziyyəti diqqətdə saxlayır və insanlarımızın qayğısına qalır. Bu gün artıq pandemiya ilə mübarizədə “Azərbaycan modeli” yaranıb”.
Bildirilib ki, pandemiya başlayandan Azərbaycan Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı ilə sıx əməkdaşlıq edir. Hökumət Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatına 10 milyon ABŞ dolları həcmində iki dəfə könüllü maliyyə dəstəyi göstərib. Bununla yanaşı, bu günədək Azərbaycan 30-dan çox ölkəyə humanitar və maliyyə yardımı edib. Prezident İlham Əliyev yalnız dövlətimizin başçısı kimi deyil, həm də beynəlxalq təşkilatların rəhbəri kimi də təqdirəlayiq addımlar atdı. Bu çətin günlərdə Azərbaycan Prezidentinin təşəbbüsü ilə Türkdilli Dövlətlərin Əməkdaşlıq Şurasının və Qoşulmama Hərəkatının Zirvə görüşləri keçirildi. Eyni zamanda, pandemiyaya qarşı mübarizədə ən çox yardıma ehtiyacı olan Qoşulmama Hərəkatı üzv dövlətlərini dəstəkləmək üçün Azərbaycan Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatına əlavə olaraq ianə ayırdı. Bu vəsait Azərbaycanla razılaşdırmaqla ən çox yardıma ehtiyacı olan Afrika, Asiya və Latın Amerikası regional qruplarından olan üzv ölkələr üçün nəzərdə tutulur.
“Hazırda biz dünyada yenə də ədalətsizliyi, bərabərsizliyi müşahidə edirik. Dövlətimizin başçısı İlham Əliyev BMT Baş Assambleyasının xüsusi sessiyasında Qoşulmama Hərəkatının sədri kimi bütün ölkələri həmrəyliyə çağırmışdı. Prezident qeyd edib ki, “Peyvənd bütün ölkələrin xalqlarına çatmalıdır”. Dövlətimizin başçısı bir dövlət rəhbəri, beynəlxalq təşkilatın sədri kimi, bu bərabərsizliyi müşahidə edirdi və dünya dövlətlərini, mötəbər beynəlxalq təşkilatları məsuliyyətli olmağa çağırır, hətta zəngin ölkələrin kasıb dövlətlərin vətəndaşları üçün də peyvəndlər almasını təklif edirdi. Lakin bu günlərdə biz müxtəlif səviyyələrdə gərgin mübarizənin şahidi oluruq. Hətta Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının (ÜST) Baş direktoru Tedros Adhanom Qebreyesus yeni növ koronavirus (COVID-19) peyvəndlərinin yoxsul ölkələrə bərabər şəkildə paylanması üçün müraciət etdi. O, bu münasibətin, dünyanın acınacaqlı mənəvi uğursuzluğa məruz qalacağı barədə öz narahatlığını ifadə edib. Hətta Beynəlxalq Ticarət Palatası (ICC) bildirib ki, hökumətlərin inkişaf etməkdə olan ölkələrə "COVID-19" peyvəndinin əlçatanlığı imkanı yaradılmasa qlobal iqtisadiyyat 9,2 trilyon dollara qədər zərər görəcək. Hələ 2015-ci ildə BMT üzv dövlətləri 2030-cu ilədək Dayanıqlı İnkişaf Məqsədlərini irəli sürdülər. Heç kimin geridə qalmaması prinsipi üzərində dayanan bu məqsəd və hədəflər zəngin, orta gəlirli və yoxsul ölkələrin inkişafını təmin etməkdir. Ədalətlilik, bərabərlik, ləyaqət kimi meyarlar mühüm faktorlar elan olundu. Lakin hazırda dünyada bu prinsip və amillər sanki görməzdən gəlinir, yenə də bərabərsizlik hökm sürür. Bu münasibət təkcə yoxsul ölkələrə deyil, həm də inkişaf etmiş ölkələrə də göstərilir. Prezident İlham Əliyev Azərbaycan Televiziyasına verdiyi müsahibəsində bununla bağlı misal gətirərək dünyada vaksinlərin əldə olunması və peyvədlənmə ilə bağlı gərgin mübarizənin aparılmasını vurğuladı. Avropa İttifaqı nümayəndələri Böyük Britaniyanı ittiham edirlər ki, onların istehsal etdikləri vaksin qeyri-ədalətli bölünüb. Belə ki, Böyük Britaniya vətəndaşlarının 13 faizi artıq peyvəndi alıb, Avropa İttifaqı vətəndaşları isə 2 faiz. Bununla da, Böyük Britaniya əhalinin 75 faizini iyul ayına qədər vaksinlə təmin edəcək, Avropa İttifaqı isə oktyabr ayına qədər. O zaman sual yaranır Böyük Britaniya Avropa ölkəsi deyilmi? Əgər inkişaf etmiş ölkələr bu vaksinləri öz aralarında ədalətli bölə bilmirlərsə və bir-birilərini günahlandırırlarsa, o zaman başqa ölkələrin vəziyyət nə yerdədir? Yaxud da öz ermənipərəst mövqeyi ilə seçilən Kanada ölkə əhalisinin ümumi sayından 4 dəfə çox vaksin alır. Bəs o zaman, kasıb və inkişaf etməkdə olan ölkələrin vətəndaşları nə etməlidir? Bu prosesdən məhrum olmalıdır? Hər zaman insan haqlarından danışan, humanizm prinsiplərini əsas meyar götürən bu dövlətlər, bəs nə üçün indi ancaq özlərinə qapanıblar? Təəssüflər olsun ki, dünyada siyasi və iqtisadi maraqlar bir çox hallarda mənəvi maraqları üstələyir. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının (ÜST) Baş direktoru Tedros Adhanom Qebreyesus COVID-19 peyvəndlərinin aşağı və orta gəlirli ölkələr arasında bərabər paylanmalı olduğunu vurğulayaraq, maraqlı bir tezis irəli sürüb: "Vaksin millətçiliyi qısamüddətli siyasi hədəflərə xidmət edə bilər. Ancaq peyvəndlərin ədalətli paylanmasını dəstəkləmək hər ölkənin orta və uzunmüddətli iqtisadi maraqlarına cavab verəcəkdir”. Yəni bu gün dünyada baş verən bu ədalətsizlik nəticəsində insanların ən təbii hüququ olan yaşamaq haqqının əlindən almaqdadır. Prezident deyir ki, “Bu gün artıq dəyişən dünyada güc amili demək olar ki, rəsmi qaydada ön plana çıxıbdır”. Baş verən proseslər bir daha onu göstərir ki, güc amili bütün mənalarda mühüm faktordur. Ona görə də biz hər birimiz öz qüvvələrimizi səfərbər etməli və dövlətimizin daha da güclü olması üçün səmərəli fəaliyyət göstərməliyik”, - deyə Hicran Hüseynova vurğulayıb.